آغاز تولید انبوه نوزاد کروکودیل در ایران

هر تخته چرم فرآوری شده کروکودیل، حدود 1 میلیون تومان ارزش دارد.

بهروز سالاروند، مدیر اجرایی اولین شرکت پرورش دهنده کروکودیل ایران با بیان این مطلب اظهار داشت: تولید آزمایشی چرم (پوست عمل آوری شده) کروکودیل برای نخستین بار در کشور آغاز شده است.

وی افزود: در حال حاضر نمونه چرم تولید شده را به نمایش گذاشته ایم.

سالاروند با اشاره به ورود دومین محموله کروکودیل به کشور، تصریح کرد: 35 کروکودیل در نخستین مزرعه پرورشی کشور وجود داشته و بر اساس برنامه ریزی های انجام شده اگر موفق به تکثیر این خزنده شویم، دیگر محموله ای به کشور وارد نخواهد شد.

وی گفت: تمامی امکانات مورد نیاز برای تولید چرم و نوزاد کرکودیل نظیر دستگاه هچ کردن تخم، کشتارگاه و غیره آماده بوده و برای پرورش نوزادان و تولید چرم به دو سال زمان نیاز داریم.

مدیر اجرایی اولین شرکت پرورش دهنده کروکودیل ایران اضافه کرد: در زمستان سال جاری مرحله تولید انبوه نوزاد این خزنده برای اولین بار در کشور آغاز خواهد شد. وی اظهار داشت: در فاز اول 150 بچه از کروکودیل های موجود در مزرعه تولید خواهد شد.

سالاروند افزود: هر کروکودیل 50-40 تخم می گذارد و بر اساس برنامه ریزی انجام شده اگر بتوانیم از 5-4 ماده موجود در مزرعه تخم بگیریم، در پایان فصل، 150 نوزاد خواهیم داشت.

وی پوست را مهمترین تولید مزارع پرورش کروکودیل اعلام کرد و افزود: قسمت با ارزش کروکودیل پوست این خزنده بوده و 80 درصد ارزش آن متعلق به این بخش است.

مدیر اجرایی اولین شرکت پرورش دهنده کروکودیل ایران اضافه کرد: گوشت محصولی جانبی به حساب آمده و در برنامه ریزی های انجام شده به دنبال تولید گوشت در این مجموعه نیستیم.

وی درباره ارزش چرم کروکودیل، گفت:

هر تخته چرم فرآوری شده کروکودیل، حدود 1 میلیون تومان ارزش دارد.

گفتار جامع در باره بیماری یون

بيماري يون چست ؟

بيماري يون يک عفونت باکتريايي مزمن علاج ناپذير است که به صورت اوليه قسمتهاي تحتاني روده کوچک نشخوارکنندگان را درگير مي نمايد، هرچند پاتولوژي و نشانه هاي آن ميان گونه ها متفاوت است. عفونت معمولا هنگامي رخ مي دهد که حيوانات جوان باکتري مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس (map) را دريافت دارند. پس از آلودگي باکتري داخل سلولهاي روده اي حيوانات به آرامي رشد مي نمايد، پس از مدتي سلولهاي ايمني حيوانات در پاسخ به حضور باکتري تکثير مي يابند و سرانجام به ضخيم شدن روده و آسيب به قابليت جذب غذاها و نشانه هاي کلينيکي بيماري يون در تعدادي از حيوانات منتهي مي شود. علائم کلينيکي بيماري يون بصورت تاخيري بروز مي نمايد و اين امر به اين دليل مي باشد که دوره کمون آن 2 تا 6 سال يا بيشتر است.

علائم فاز تاخيري عفونت شامل کاهش وزن، اسهال ناگهاني پرتابي يا متناوب و اشتهاي نرمال مي باشد. تعدادي از حيوانات غير اقتصادي مي شوند و يا التهاب و تجمع مايع زير فک (bottle jaw)ناشي از کمبود پروتئين در آنها رخ مي دهد. مرحله تاخيري بيماري در حيوانات تا به زوال رفتن و لاغري مفرط ادامه مي يابد و مي تواند طي چند روز يا چند ماه به مرگ منتهي شود. يون يک بيماري پيش رونده در سطح گله ها مي باشد، مطابق يک مطالعه انجام شده يون در دست کم 22% از گله هاي شيري آمريکا وجود دارد. (تنها گله هايي با 10% يا بيشتر گاو عفوني بعنوان مثبت تلقي شدند) و 40% از گله هاي بزرگتر (بيش از 300 راس) از نظر تست بيماري مثبت شدند. همچنين در گله هاي کوچکتر (زير 50راس) ميزان آلودگي 20% بوده است و فقط 7% از گله و 4/0% از گاوها در اين گله ها از نظر تست مثبت بوده اند، اين کاهش تيتر شايد يک نتيجه از بهبود امر مديريت بر مراتع و مقادير تجمعي کمتر بوده است.

ضرورت هاي اقتصادي شناسايي بيماري يون چيست؟

اگر تعداد زيادي دام در يک گله آلوده شوند کنترل دشوار است و حيوان ارزشمند مي تواند به يک حيوان که نگهداري آن ايجاد ضرر مي نمايد تبديل شود، بيماري يون در يک گله متعاقبا تعدادي يا همه ضررهاي اقتصادي زير را بدنبال خواهد داشت:

- از دست رفتن سودمندي دامها

- احتمال کاهش توليد شير به ميزان 5 تا 25% در آخرين شيردوشي

- کاهش ارزش لاشه در کشتارگاه و لاغري مفرط آن

- کاهش بازارپسندي

- درمان غير موثر و نياز به زمان عدم مصرف گوشت به دليل داروهاي مصرف شده

- بهاي انجام تست ها و اقدامات مديريتي جهت جلوگيري از انتشار بيماري

آناليز از 934 گله از نظر برآورد ضرر اقتصادي حاصله نشان داده است که در گله هايي که دست کم 10% از دامها علائم کلينيکي بيماري يون را نشان مي دهند بطور متوسط ساليانه 245 دلار به ازاي هر گاو در گله ضرر وارد مي گردد.

متوسط ضرر اقتصادي ساليانه در کل گله هاي مثبت 100 دلار به ازاي هر گاو و ضرر به صنعت توليد شير 200 ميليون دلار برآورد مي گردد.

 

آيا وقوع بيماري يون از نظر بهداشت عمومي حائز اهميت است؟

تعدادي از محققان پزشکي پيشنهاد نموده اند که مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس احتمالا نقشي در ايجاد بيماري کرون (john, s disease) ايفا نمايد. اين بيماري يک التهاب مزمن روده ها در انسان مي باشد، البته نتايج مطالعات متناقض بوده اند و خطر مايکوباکتريوم پاراتوبرکلوزيس جهت سلامت عمومي تائيد نگرديده است با اين وجود تشويق واحدهاي شيري و پرواري و دولت ها جهت توجه مستقيم به کنترل بيماري يون و ارزيابي سلامتي شير و توليدات گوشتي از اين نظر مي تواند در پيشگيري از بيماري کرون مورد توجه قرار گيرد.

چگونه بيماري يون رخ مي دهد؟

گله ها غالبا بصورت اوليه بوسيله ورود حيوانات آلوده اي که علائم باليني ندارند آلوده مي شوند. در گله ها معمولا گوساله ها از نظر ابتلا به عفونت مستعدترند، اگرچه با افزايش سن دامهاي جوان و حتي گاوهاي بالغ در صورتيکه دز بالايي از ارگانيزم را دريافت دارند و يا در معرض موارد بيماری بصورت ثابت قرار گيرند، ممکن است آلوده شوند. سلامتي، عملکرد ايمني، ذخيره ژنتيکي، تغذيه و سويه مايکوباکتريوم نيز در بيماري يون نقش بازي کند اما دانستني هاي کمي در خصوص فاکتورهاي بالقوه شناسايي شده است. مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس (map) يک حيوان را به سه روش اصلي آلوده مي کند:

1- آلودگي محيط پيرامون گوساله ها به کودي که متعلق به حيوانات آلوده مي باشد و يا آلودگي پاها، پستان ها و تيتها به مدفوع.

2- دريافت آغوز يا شير از يک گاو که در مرحله تاخيري بيماري يون مي باشد و تغذيه گوساله ها با آغوز و شير جمع آوري شده از کل گله خطر ابتلاي گوساله را افزايش مي دهد.

3- آلودگي جنين به ارگانيزم مايکوباکتريوم پاراتوبرکلوزيس از طريق جريان گردش خون در دام آلوده، هرچند اين خطر کمتر متداول است اما در صورتيکه گاو در مرحله آخر عفونت باشد احتمال آلودگي افزايش مي يابد.

به تدريج که عفونت پيشرفت مي کند خطر انتقال افزايش مي يابد، حيوانات آلوده در ابتدا مايکوباکتريوم ايووم پاراتوبرکلوزيس (map) را در کود طي مرحله دوم (stagell) دفع مي کنند، تعدادي نيز ممکن است سرانجام طي مرحله دوم و سوم آلودگي از طريق آغوز، شير و جنين دفع شوند و در نهايت بيماري با علائم باليني در مرحله چهارم (stage IV) بروز مي يابد، دفع ارگانيزم مايکوباکتريوم در اين مرحله بشدت و به مقدار زياد خواهد بود. در مرحله دفع فراوان ارگانيزم از گاوهايي با علائم باليني در کشتارگاه مايکوباکتريوم ايويوم پارانوبرکلوزيس کشت شده است. از آغوز و نمونه هاي شير نيز از مقادير زياد تا 35% اين گاوها و از 20 تا 40% جنين اين گاوها آلودگي به ارگانيزم تائيد گرديده است. در نمونه هايي که از گاوهاي آلوده تحت باليني اخذ مي گردد 9% از نمونه هاي آغوز، 3% از نمونه هاي شير و 9% از نمونه هاي بافت جنيني آلوده بوده اند.

سيمن تجمع يافته در واحد، انتقال جنين و حيات وحش راههاي ديگري جهت آلودگي را مهيا مي نمايند که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته اند اگرچه دلايل عمده عفونت نمي باشند.

علائم باليني بيماري يون چه هنگام بروز مي نمايد؟

علائم باليني بيماري در گاوها بطور تيپيک تا زمان بلوغ رخ نمي دهد، گوساله هايي که در سن پايين بوسيله يک دز بالا از ارگانيزم آلوده مي شوند، دست کم پس از سن 2 سالگي علائم بيماري را نشان مي دهند. همه موارد باليني بيماري و رخدادهاي آن در سن 2 سالگي و پس از آن مي باشد. گاهي اوقات حيوانات جوان تر ممکن است مبتلا شوند و آن به دليل رشد عفونت در گله به دليل وسعت آن مي باشد. حيواناتي که در معرض بيماري در سنين بالاتر (18 تا 24 ماهگي يا بيشتر) قرار مي گيرند يا با يک دز کمي از ارگانيزم در سن جوانتر آلوده مي شوند کمتر علائم باليني بيماري را نشان مي دهند. اگر بيماري در آنها توسعه يابد بصورت تاخيري علائم در آنها رخ مي دهد، شيوع علائم باليني بيماري اغلب متعاقب شرايط استرس زا نظير زايمان، دوره خشکسالي، درجه حرات بالا يا استرس هاي محيطي، تغييرات تغذيه اي، عدم بالانس جيره، جابجايي يا بيماريهاي همزمان رخ مي دهد.

چگونه بيماري يون در گاو تشخيص داده مي شود؟

کشت مدفوع مي تواند دفع ارگانيزم (map) را در 30 تا 40 درصد حيوانات عفوني جدا نمايد و دقيق ترين تست تشخيصي در گاوهاي زنده است، صرف هزينه بيشتر براي آن بي فايده است و شايد نياز به چندين هفته يا ماه جهت نتيجه گيري بيشترداشته باشد.

تست سرولوژي نظير الايزا ميزان آنتي بادي ها عليه ارگانيزم (map) را اندازه مي گيرد و دقت کمتري دارد اما سريعتر انجام مي گيرد و ارزان تر مي باشد، اين روش آنتي بادي افزايش يافته در مراحل 3 و 4 را تعيين مي کند و بهتر است براي غرلبالگري گله ها براي تعيين درصد آلودگي در آنها استفاده شود، تستهاي الايزا مي تواند پاسخ مثبت کاذب ناشي از واکنش متقاطع با ساير ارگانيزمها نشان دهد. لذا کشت از موارد مثبت براي تائيد حيوانات عفوني پيشنهاد مي گردد، آگارژل ديفيوژن نيز داراي حساسيت کمتر، اما دقت بالاتري از تستهاي سرمي مي باشد و يک تست مناسب جهت تائيد يا رد کلينيکي است.

تستهاي جداسازي DNA قطعات سگمنت مشابه با ارگانيزم (map) را جدا مي سازد و جهت مدفوع، شير يا خون به کار مي رود، اين تستها احتمالا در آينده بعنوان شيوه کامل و دقيق تشخيصي پيشنهاد مي گردند. دقيق ترين شيوه تشخيصي در گاو هيستوپاتولوژي و کشت از قسمت تحتاني روده (Distal ileum) و عقده هاي لنفاوي نزديک آن مي باشد. عموما تستهاي بيماري يون براي جداسازي بيش از 50% حيوانات آلوده به map خطا دارند و از تستهاي سرولوژي مي توان توقع داشت که تا 3-1% نتايج مثبت کاذب استخراج گردد. با اين وجود تستهاي يون ابزار خوبي هستند و هنگامي که به همراه مديريت صحيح گاوداري استفاده شوند مي توانند نقش مهمي جهت کنترل بيماري ايفا نمايند، مديريت گله مناسب مي بايست در مشورت با دامپزشک و شيوه هاي آزمايشگاهي تشخيصي براي تستهاي يون باشد.

مراحل عفونت بيماري يون در دام چگونه است؟

مرحله اول (stage I): (عفونت زود هنگام، خاموش،‌ تحت باليني و غيرقابل جداسازي)، اين مرحله بطور تيپيک در گله هاي جوان کمتر از دو سال سن و حيواناتي که در معرض دز پائين ارگانيزم قرار مي گيرند يا در سنين بالا آلوده مي شوند ديده مي شود. اين عفونت نمي تواند بوسيله کشت مدفوع يا تستهاي سرولوژي (الايزا) تشخيص داده شود. اين عفونت به کندي پيشرفت مي کند، بيش از ماهها و سالها طول مي کشد تا به مرحله دوم (stage II) برسد. تعدادي از حيوانات شايد اين مرحله عفونت زودهنگام را رد نمايند يا هرگز به مرحله بعدي نرسند.

مرحله دوم (stag II): (فرم تحت باليني) بطور تيپيک اين مرحله در گله هاي جوان با سن بالاتر و گاوهاي بالغ رخ مي دهد که عفونت در آنها پيشرفت نموده است. حيوانات ظاهرا سالم مي باشند اما دفع ارگانيزم متناوبا رخ مي دهد و مايکوباکتريوم پاراتوبرکلوزيس ممکن است در کشت مدفوع جداسازي شود، کمتر از 10% اين موارد حاوي آنتي بادي کافي جهت جداسازي بوسيله تست الايزاي خون مي باشند، خطر انتقال عفونت کمتر از مراحل سوم و چهارم( III و IV )مي باشد، با اين حال تعداد زيادي از حيوانات آلوده در گله در مرحله دوم مي باشند بنابراين آنها يک منبع مخفي از عفونت مي باشند.

مرحله سوم (stag III): (عفونت حد واسط، نشانه هاي کلينيکي زود هنگام، دفع فراوان ارگانيزم).

اين حيوانات ممکن است ظاهرا سالم باشند يا اسهال يا کاهش وزن داشته باشند آنها توسط کشت مدفوع و الايزا قابل تشخيص مي باشند، مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس به مقدار زياد در دامهاي بالغ يافته شده و دفع مي شود و در سطوح پائين تر در تعدادي از حيوانات (10تا 35%) در شير، آغوز و مدفوع تشخيص داده مي شود. اين حيوانات داراي يک ريسک بالايي براي انتقال عفونت مي باشند.

مرحله چهارم (stage IV): (فرم کلينيکي بيماري يون، دفع سنگين ارگانيزم). گاو در محله کلاسيک عفونت پيشرفته دچار اسهال، کاهش وزن و توليد شير مي شود در حاليکه اشتهاي آن تغيير چنداني نمي کند، نشانه ها غالبا همزمان با استرس ها بروز نمايند.

بعضي اوقات حيوانات ظاهرا بهبودي نشان مي دهند اما پس از يک رويداد استرس زا مجددا بيماري عود مي کند در محله چهارم حيوانات بيليون ها ارگانيزم مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس (map) را از طريق کود دفع مي نمايند و ارگانيزم در آغوز، شير و مدفوع حيوانات وجود دارد و اين حيوانات جهت سلامتي گله خطرناک هستند، آنها دفع سنگين ارگانيزم را در کشت مدفوع دارا مي باشند و بسياري از آنها در تستهاي سرولوژيک مثبت مي شوند. نهايتا آنها يک منبع عظيمي از عفونت مي باشند و باعث آلودگي مي شوند. اين مرحله انتهايي ممکن است چند روز تا چند ماه طول بکشد اگر حيوانات داراي تراکم بالا نباشند و همچنين لاشه اين حيوانات احتمالا مورد بازرسي قرار نمي گيرند.

«کوه يخ بيماري يون » The john s iceberg

در يک گله که بيماري يون ثبت مي گردد به ازاي هر گاو که در مرحله 4(IV) مي باشد چندين گاو در مراحل زودتر مي باشند انتشار حيوانات آلوده در گله مشابه کوه يخي مي باشد. بنابراين حيواناتي که علائم باليني بيماري يون دارند (مرحله 4) در نوک قله يخي عفونت در گله حضور دارند، تعداد موارد باليني متفاوت است و بستگي به درجه و سرعت انتشار عفونت در گله دارد. اما 5 تا 20 حيوان ديگر به ازاي هر مورد باليني در گله آلوده وجود دارد. يک تست کشت مدفوع واحد در يک گله تنها 30 تا 40% حيوانات آلوده را شناسايي مي نمايد و 20 تا 30% اين موارد انفرادي در مراحل 3 و 4 مي باشند و دفع بالاي ارگانيزم (بيش از 10 کلني در هر گرم مدفوع) را دارا مي باشند. 70 تا 80 درصد موارد در مرحله دوم باقي مي مانند و دفع کم ارگانيزم.

 

چه اقداماتي بايد جهت کنترل بيماري يون در فارم انجام گيرد ؟

بهترين راهکار براي بيماري يون، داشتن يک نقشه و اجراي آن بعنوان يک کار روتين در گله مي باشد بيشتر دانستن و بحث در خصوص نکات کنترلي با يک دامپزشک نقطه خوبي جهت آغاز است سه اصل کليدي جهت پيشگيري و کنترل بيماري يون وجود دارد:

عدم ورود حيوانات آلوده به گله:

يون معمولا در اثر ورود حيوانات حامل که ظاهرا سالم مي باشند به گله وارد مي شود، خطر ورود عفونت مي تواند با شناسايي منبع کاهش يابد. درخواست يک تاريخچه از وضعيت سلامتي و برنامه هاي مديريتي براي بيماريهاي خاص، خريد دام از منابع با ريسک کمتر آلودگي، قرنطينه و جداسازي اوليه دامها بويژه دامهايي که از گله هاي جوان خريداري مي شوند و انجام اقدامات کنترلي از مهمترين روشهايي است که مي توان در اين زمينه انجام داد .

مقررات مديريت کنترل ريسک فاکتورها :

اقدامات مديريتي روتين جهت پيشگيري از وقوع بيماري در حيوانات مستعد (حيوانات کمتر از 12 ماه و بيش از 24 ماه) مي بايست انجام گيرد، اين حيوانات از طريق ورود ارگانيزم در کود، آغوز، شير، غذا و آب آلوده مي شوند و اين موارد بحراني ترين نقاط در کنترل بيماري يون مي باشند.

تشخيص حيوانات بيمار :

انتشار عفونت به ميزان زيادي با تشخيص و انتقال حيوانات عفوني کاهش مي يابد، جداسازي و مديريت اين حيوانات دشوار است و شناسايي و تست حيوانات مشکوک يک روش استاندارد مي باشد. تست گله در صورتيکه به برنامه هاي مديريتي موثر اضافه شود مي تواند در شکستن سيکل بيماري کمک کننده باشد، اهميت روشهاي متنوع کنترل و پيشگيري براي هر فارمي متفاوت خواهد بود:در گله هاي آلوده،‌ برنامه هاي کنترلي بايد بر بهداشت و بيوسکوريتي متمرکز گردد و جهت گله هاي عاري از بيماري مقدم ترين موضوع ممنوعيت ورود حيوان آلوده است، در هر دو مورد مهيا نمودن استراتژي انجام تست مي تواند برنامه موثري باشد.

توليد کنندگان مي بايست کميته اي جهت کنترل بيماري يون تشکيل دهند و نقشه ها و برنامه هاي متناوبي جهت اهداف آينده تدوين نمايند. مهمترين ريسکها بايد شناسايي و سپس بطور واقع بينانه اي مديريت گردد و نيز از ابتدا مي بايست نقشه ها و برنامه ها براي مسئولين واحدها تشريح گردد.

 

مديريت نقاط بحراني جهت کاهش موارد عفوني جديد:

مقررات زير مي تواند جهت واحدهاي شيري و گوشتي به کار رود:

- مديريت کود (کليه کودها آلوده اند)

- ممانعت از درمعرض قرار گرفتن گوساله هاي تازه متولد شده با ارگانيزم بيماري از طريق انتقال آنها به نواحي تميز و خشک، همچنين گوساله ها مي بايست از مراتع تميز و عاري از کود استفاده نمايند.

- مهيا نمودن غذا و آب تميز جهت گله هاي جوان و غير آلوده بودن منابع آب و غذاي آنها به کود حيوانات بويژه کود حيوانات مسن تر.

- جدا نمودن گله هاي جوان از دامهاي بالغ و کود آنها.

 

مديريت خطر آلودگي از طريق آغوز و شير:

- تغذيه آغوز از گاوهاي سالم و آنهايي که داراي ريسک کمتر بيماري هستند انجام گيرد، ذخيره آغوز انجام نشود و يک گوساله تنها با شير يک گاو تغذيه گردد.

- استفاده از شير جايگزين، شير حيوانات سالم و آنهايي که در يک ريسک پائين آلودگي هستند يا پاستوريزه نمودن شير.

 

تشخيص و مديريت حيوانات آلوده:

- تشخيص و کشتار موارد مشکوک کلينيکي بيماري و حيوانات با ريسک بالا و جداسازي فوري آنها.

- اتخاذ يک سياست تشخيصي جهت مديريت حيوانات داراي ريسک بالا و پائين بيماري به منظور کاهش آلودگي در حيوانات جايگزين.

- بررسي و هماهنگي نتايج تستها جهت تصميم گيري براي نقاط بحراني نظير مراحل خشکي، زايش، آبستني، مصرف علوفه، تجمع و تراکم و انتخاب راه جايگزين.

- توجه به افزايش ريسک بالقوه آلودگي در هنگام ورود دام

- توسعه و ارتقاء مديريت بيماري يون بهمراه ساير اولويت هاي فارم، مديريت تشخيص، تهيه برنامه مدون مديريتي و آموزش منظم از ديگر نيازهاي واحد توليدي مي باشد.

 

برنامه بيمه سلامت گاوها:

برنامه هاي بيمه سلامت در بسياري مواقع مي تواند به تشخيص ريسکهاي ورود و انتشار بيماري يون به فارمهاي شيري کمک نمايد، همچنين کار کردن با دامپزشک گله و مشورت با ساير مديران در خصوص ارتقاء و بهبود مديريت يک گله در مبارزه با اين ريسکها حائز اهميت است.

 

چه اقداماتي در خصوص گله هايي که ريسک آلودگي پائين دارند بايد انجام بگيرد؟

فارمهايي که در ريسک پائين عفونت هستند نيز مي بايست تحت مراقبت و پيگيري باشند و تحت پوشش برنامه هاي پيشگيري و کنترلي باشند. دامداراني که مايلند جايگاه مناسب و مطلوبي در بازار داشته باشند و حيوانات باارزش توليد نمايند مي بايست تست گله آنها منفي شود و تحت پوشش برنامه هاي مدون باشند.

بیماری کتوز چیست؟

کتوز (استونمی) در گاوهای شیرده پرتولید در خلال 6 هفته اول بعد از زایمان روی میدهد که در سه هفته اول بسیار مهم است. این بیماری اغلب در دوره ی تغذیه زمستانی و نیز به هنگام حضور گاوها در جایگاههای بسته اتفاق می افتد.

ادامه نوشته

سیستمهای متداول در تهویه سالن های مرغداری

با توجه به نوع سالن و شرایط اقلیمی روش های تهویه به شرح زیر وجود دارد:

1- تهویه عرضی : در این روش تهویه ، هواکشها و هواده ها در دیوار طولی سالن نصب می شوند و به این ترتیب تهویه بصورت عرضی انجام می این روش مناسب تهویه ، سالن های با عرض 8 تا 12 متر است زیرا اگر عرض سالن از 12 متر بیشتر باشد امکان تهویه مناسب سالن مقدور نخواهد بود در این روش ضروری است هواکش ها و هواده ها رو به روی هم نباشد تا نقطه کور و کوران هوا بوجود نیاید .



2-تهویه طولی : در این روش دریچه های ورود هوا در انتهای یک طرف سالن در منتهی الیه دیوارهای طولی و هواکشها در انتهای دیگر سالن در منتهی الیه دیوارهای طولی قرار دارند این نوع تهویه در سالنهای با طول کمتر از 60 متر قابل اجرا است چنانچه طول سالن بیشتر باشدمی توان دریچه های ورود هوا را در دو انتهای سالن و هواکش ها را در وسط سالن و یا برعکس نصب کرد در هر حال فاصله هواکش ها و هواده ها نباید بیش از 60 متر باشد اگر طول سالن بیشتر باشد ضروری است هواکش ها و هواده ها با فاصله ذکر شده در چند قسمت نصب شوند .



3- تهویه سقفی : در این روش میتوان دریچه های ورود یا خروج هوا را در سقف و دیوارها در نظر گرفت این نوع تهویه برای منطقه های بسیار سرد یا بسیار گرم ویا سالن های با عرض بیشتر از 12 متر مناسب است در منطقه های گرمسیر باید هواکش ها در سقف در نظر گرفت تا هوای گرم سقف را به علت سبکی به قسمت بالا صعود میکند براثر واکنش هواکش ها بر روی طیور جریان پیدا کند.


4-تهویه فن جت : میتوان کانال هایی به نام فن جت در ارتفاع 30 سانتی متری از سقف در مرکز سالن نصب کرد و این کانال ها معمولا از پلاستیک یا ورقه آهن گالوانیزه به شکل استوانه و به قطر 50 تا 100 سانتی متر ساخته می شوند و دارای سوراخ هایی به قطر 5 تا 20 سانتی متر در اطراف بدنه هستند انتهای این کانال بسته و در ابتدای آن یک فن قوی هوا را به شدت به داخل کانال هدایت می کند تا هوای دمیده شده از سوراخ های کانال به طرف کف سالن خارج شود و باعث جریان هوای گرم زیر سقف به طرف پایین شود مزیت روش بالا این است که هوای ورودی در صورت لزوم گرم ، سرد ، ضدعفونی یا مرطوب می شود و تهویه در کل سالن به صورت یکنواخت صورت می گیرد .



تهویه از کف



در روش تهویه از کف که کاملا جدید است در کف سالن کانالهائی ایجاد شده و روی این کانالها منافذی قرار داده می شود ودر روی منافذتوریهایی نصب می شود ودر انتهای این کانالها هواکشها قرار داده می شود. این سیستم قابلیت اجرا در سالنهای با ابعاد مختلف واقلیمهای گوناگون را دارد.



وقتی فنها شروع به کار می کنند هوا از طریق این منافذ وارد کانال می شود واز انتهای کانال خارج می شود بهترین مکان برای قراردادن این منافذ در زیر دانخوریها و آبخوریهاست زیرا اولا بیشترین تجمع مرغها در آنجاست و همچنین فضای مفید سالن را اشغال نمی کند.



روش وارد شدن هوا به سالن در این سیستم: هوای تازه که در این روش باید وارد سالن شود در مواقعی که نیاز به گرم کردن و سرد کردن آن نیست می تواند بدون هیچ مشکلی از طریق پنجره ها وارد سالن شود ولی در زمستان و تابستان که باید دمای هوا تعدیل شود می توان هوا را از طریق یک کانال که بوسیله ورق گالوانیزه ساخته شده و در سقف قرار داده می شود (مشابه سیستم فن جت) از طریق منافذ روی آن باکمک یک فن وارد سالن شود که گرمای مورد نیاز در زمستان بوسیله یک سیستم حرارتی یا سیستم بازیابی گرما ،از گرمای هوای آلوده در حال خروج تامین می شود.



در صورت اجرای این سیستم تهویه در یک سالن چون حجم تهویه به میزان زیادی کاهش می یابد می توان سیستم بازیابی گرما در تهویه، یا HRV را به راحتی وبا هزینه کمی اجرا کرد به این صورت که در زمستانها ، که هوای وارد شده به سالن باید تا حداقل 20درجه سانتیگراد گرم شود هوای گرم و آلوده در حال خروج از کانالهای کف سالن از داخل یک مبدل هوا به هوا عبور کرده و گرمای خود را به هوای سرد وتمیز ورودی منتقل می کند.



مزایای سیستم



این سیستم مزایای زیادی نسبت به بقیه سیستمهای متداول دارد از جمله :



1 - کاهش چشمگیر در تهویه مورد نیاز خصوصا در تابستان :در این روش بعلت اینکه جریان هوا از بالا به پایین است گرمای اضافی که در تابستان باید از سالن دفع شود وارد هوا سالن نمی شود و نیاز به تهویه به میزان زیاد کاهش پیدا می کند .



2 - کاهش مصرف سوخت:در صورت اجرای این سیستم تهویه در یک سالن بدلیل کاهش میزان تهویه به تبع آن میزان مصرف سوخت هم کاهش می یابدبخصوص در زمستانها . ودر صورتی که سیستم HRV هم اجرا شود این کاهش مصرف سوخت به بیش از 80 درصد می رسد.زیرا از گرمای دفع شده از بدن مرغها و لامپهای سالن هم برای گرم کردن سالن استفاده می شود



3 - کاهش میزان مصرف برق: با توجه به اینکه فنها یکی از مصرف کنندگان عمده برق در سالنهای مرغداری هستند یکی از نتایج کاهش میزان تهویه کاهش مصرف برق است .



4 - کاهش چشمگیر در آلودگی هوای سالن: یکی از مهمترین مزایای این طرح کاهش آلودگی هوای سالن است. زیرا مهمترین گازهای آلوده کنند هوای سالن عبارتند از دی اکسید کربن که حاصل تنفس مرغهاست و همچنین آمونیاک، و... که حاصل فعالیت باکتریها در بستر است و هر دو سنگینتر از هوا هستند و همچنین گردوغبار که حاصل فعالیت بدنی مرغها است همگی در کف سالن تولید می شود در این سیستم تهویه این گازها و گرد وغبارها بلافاصله بعد از ایجاد شدن توسط منافذ موجود در کف سالن جذب شده و وارد کانالها می شود واز آن طریق دفع می شود وچون جریان هوا از بالا به پایین است هوای سالن و همچنین هوائی که مرغها تنفس می کنند همیشه سالم وتازه است که نتیجه آن آسایش و راحتی کارگران سالن و همچنین جلوگیری از بیماریهای تنفسی و مرگ ومیر مرغهاست.

5 - یکنواختی هوا در همه جای سالن:بدلیل اینکه در این سیستم در کل سطح سالن هوا بصورت یکنواخت جذب کانالها می شود در سالن کوران ایجاد نمی شود .(کوران در سالن باعث استرس بر مرغها می شود)



6 - کاهش ارتفاع سقف:در سالنهایی که همزمان با احداث سالن این سیستم تهویه در آن اجرا می شود می توان ارتفاع سقف را در حداقل ممکن قرار داد.زیرا بعلت پاین بودن سرعت هوا در این سییستم در حداکثر میزان تهویه هم سرعت هوا کم است ومشکلی برای گله ایجاد نمی کند.

اتوجه به جستجوی اینترنتی و مقالات انجام شده تا الان این سیستم نه در ایران ونه خارج از ایران انجام نشده است

مهار تنش گرمایی

وقتی گاوها دچار تنش گرمایی می شوند، عمل گوارش، میزان سوخت وساز، تولید مثل و تولید شیر آنها همگی تحت تاثیر قرار می گیرند. متاسفانه هیچ چیزی وجود ندارد که بتواند جای این 4 عمل بیولوژیکی را در بدن بگیرد.

ادامه نوشته

راهنمای احداث و راه اندازی مزرعه پرورش گاو شیری

شرایط احداث و راه اندازی گاوداری شیری زمين مشخصات زمين مناسب جهت احداث زميني كه جهت احداث ساختمانها و تأسيسات، توسط متقاضي و برابر ضوابط نظام دامپروري ارائه مي شود، مي تواند به يكي از شكلهاي زير باشد: الف: زمينهاي سنددار ب: زمينهاي استيجاري ج: زمينهاي فاقد سند(به شرط احراز مالكيت) د: زمينهاي مشاع ح: زمينهاي اصلاحات ارضي مفروزالرعيه و: زمينهاي واگذاري از طريق هيأتهاي هفت نفره يا كميسيون مواد 31 يا 32 قانون واگذاري زمينهاي موات زمينهاي كشت علوفه در خصوص صدور پروانه تأسيس دامداريهايي كه درآنها نشخواركنندگان يا اسب، پرورش داده و نگهداري مي شوند، متقاضي جهت تأمين علوفه دامداري خود برابر ضوابط نظام دامپروري، بايد داراي يكي از شرايط زير باشد: الف: مالك زمين كشت علوفه باشد. ب: مستاجر زمين كشت علوفه باشد.(مدت اجاره حداقل 5 سال) ج: متصرف بلامعارض زمين كشت علوفه بوده و آن را در اختيار داشته باشد. د: مالك زمينهاي واگذاري از طريق هيأتهاي هفت نفره يا كميسيون ماده 31 قانون. ه: با كشتكاران علوفه، قرارداد خريد علوفه تنظيم كرده باشد. و: متقاضيان پرورش طيور صنعتي و بومي، كه داراي زمين جهت كشت مواد اوليه خوراك طيور باشند، با توجه به ميزان ارائه زمين ، در صدور پروانه تأسيس، الويت نسبي دارند. ضوابط فني مورد نياز برای زمين الف- فواصل حداقل فاصله محدوده تأسيسات دامداريها و كارخانجات با واحدهاي مشابه و غير مشابه و همچنين با شهر، شهرك و روستا(مناطق مسكوني)، جنگل، رودخانه، دريا و ساير عوارض طبيعي، حريم فرودگاه، جاده، راه آهن، خطوط اصلي انتقال نفت و گاز، شبكه هاي فشار قوي برق و واحدهاي صنعتي (عوارض تأسيساتي)، براساس مفاد مندرج در جدول، فواصل تعيين مي شود. تبصره1: در مواقع اضطراري و يا ارائه دلايل مستدل، كميسيون مركزي مجاز است، نسبت به كاهش يا افزايش حداقل فواصل مذكور مندرج در جدول فوق الذكر، تصميم لازم را اتخاذ كند. تبصره2: در خصوص بعضي از انواع كارخانجات و واحدهاي پرورش بعضي از حيوانات كه در جدول فواصل نامي از آنها برده نشده است، براساس توضيحاتي كه در فصول اختصاصي پرورش هر كدام از آنها ذكر شده اقدام مي شود.   ب-عوارض جغرافيايي و اقليمي 1- در حد امكان، محل تأسيسات بايد به گونه اي انتخاب شود، كه جهت وزش باد از سوي مناطق مسكوني به طرف دامداري باشد. 2- محل تأسيسات در مورد حيوانات پوستي غير نشخوار كننده، به خصوص جوندگان، بايد طوري احداث شود كه از نظر عبور و مرور، ساير حيوانات و جوندگان وحشي به داخل تأسيسات جلوگيري به عمل آيد. 3- محل تآسيسات نبايد در مسيلهاي شناخته شده، قرار گيرد. مجوزها و نحوه دريافت آنها انواع مجوزها مجوزهايي كه به عنوان اجازه اشتغال، براي فعاليتهاي مختلف دامداري يا اداره كارخانجات و كارگاهها صادر مي شود، به شرح ذيل است: الف- موافقت اصولي مجوزي است كه، قبل از صدور پروانه تأسيس به متقاضيان فعاليتهاي دامداري، مرغداري، كارخانه... در چهارچوب سياستها و ضوابط نظام دامپروري صادر مي گردد. مدت اعتبار موافقت اصولي 6 ماه است و در موارد ضروري 6 ماه ديگر تمديد مي گردد. هنگام صدور موافقت اصولي يا پروانه تأسيس و بهره برداري بايستي هر يك از مجوزها به نام يك نفر يا شركت ثبت شده باشد. در صورتيكه تعدادي از افراد حقيقي درخواست صدور مجوز بنمايد، بايستي قبلاً با ارائه وكالت بلاعرض به نام يكي از سهامداران، زمينه اجراي مقررات مزبور را فراهم آورند. همچنين فروش و انتقال موافقت اصولي تحت هر شرايطي ممنوع است. ب- پروانه تأسيس مجوزي را كه هر متقاضي براي احداث ساختمانها و تأسيسات هر نوع واحد دامداري، كارخانه يا كارگاه، كه داراي ضوابط نظام باشد و بايد دريافت نمايد، پروانه تأسيس مي گويند. مدت اعتبار پروانه تأسيس 2 سال و با نظر كميسيون صدور پروانه استان به مدت يك سال ديگر قابل تمديد است. چنانچه پس از پايان تمديد اعتبار پروانه تأسيس عمليات احداث واحد به پايان نرسيده باشد، در صورت ارائه مدارك و دلايل مستند و موجه از طرف متقاضي پروانه تأسيس حداكثر براي مدت يك سال ديگر به صورت اضطراري قابل تمديد است. صدور پروانه تأسيس بايستي به نام يك نفر يا شركت ثبت شده باشد. در صورتيكه تعدادي از افراد حقيقي درخواست صدور مجوز بنمايد، بايستي قبلاً با ارائه وكالت بلاعرض به نام يكي از سهامداران، زمينه اجراي مقررات مزبور را فراهم آورند. فروش و انتقال پروانه تأسيس به غير، با كمتر از 50درصد پيشرفت فيزيكي ساختمانها و تأسيسات ممنوع است و منجر به ابطال پروانه مي شود،و با پيشرفت فيزيكي بيش از 50 درصد، در صورت انتقال كليه اراضي، امكانات، تسهيلات، تعهدات و اختيارات به طور يكجا و با كسب اجازه از كميسيون صدور پروانه استان، بلامانع است. دارندگان پروانه تأسيس بايد، به محض اتمام ساختمانها و تأسيسات و قبل از بهره برداري، مراتب را به طور ترتيبي به كميسيون صدور پروانه استان اعلام نمايند.   الف-ضوابط صدورپروانه تاسيس واحدهاي گاوشيري: 1-ظرفيت: ظرفيت گاوداري شيري جديدالتاسيس، نبايد از20 راس كمتر باشد و ظرفيتهاي بيشتربه شرح زير تعيين مي شود. - واحدهاي كوچك به ظرفيت 20 الي 50راس گاومادر. - واحدهاي متوسط به ظرفيت 51 الي 150راس گاومادر. - واحدهاي بزرگ به ظرفيت 151 الي 300راس گاومادر. - واحدهاي خيلي بزرگ به ظرفيت بيش از300 راس گاومادر(حداكثر500راس) 2-زمين: حداقل زمين موردنيازجهت تاسيس واحدهاي گاوداري شيري برحسب ميزاني كه درذيل نقشه هاي منضم به ((نظام)) قيدشده است،مشخص مي گردد. زمينهاي زراعي مورد نياز (خريدقطعي، واگذاري، اجاره حداقل 25ساله) جهت كشت نباتات علوفه اي به ميزان يك هكتار براي 2 راس گاواصيل، يك هكتار براي 4 راس گاوبومي است كه بتواند حداقل 3/1كل نياز مواد غذايي دام را تامين كند بقيه نياز غذايي توسط دامدار و ازطريق مواد غذايي متراكم تامين مي شود. تبصره: درمناطق گيلان، مازندران، گرگان وگنبد، ميزان زمين زراعي مورد نياز مي تواند تا مقدار 30 درصدكاهش پيداكند. (به عنوان مثال 7/0هكتارجهت دوراس گاواصيل ). 3-نقشه وجايگاه: جهت نگهداري وپرورش گاوشيري نقشه هاي تيپ براي ظرفيتهاي 10-20-30-50-75-100راس براي اقليمهاي سردسير، گرمسير و معتدل به شرح منظم به طراحي، پيش بيني وترسيم شده است. مباني محاسباتي نقشه هاي تهيه شده برحسب هرراس گاو مولد تعيين گرديده ومتوسط مساحت زيربناي مفيد مورد نياز براي يك راس گاومولد (مادر)، 6/15مترمربع مسقف و5/19مترمربع غيرمسقف است، كه براساس تركيب گله ونيازهاي جنبي، به طورتقريب، به شرح زيرمي باشد.     تركيب گله وتاسيسات موردنياز مسقف(مترمربع) غيرمسقف(مترمربع) جايگاه گاوشيرده وخشك 5 10 تليسه پاي كل تازايش 26/1 52/2 گوساله6تا12ماهه ماده 5/0 1 گوساله 6تا12ماهه نر(نرپرواري) 5/0 1 گوساله 5/2تا6ماهه 47/0 95/0 گوساله3هفته تا5/2ماهگي 2/0 4/0 زايشگاه وگوساله داني(باكس هاي انفرادي) 72/0 -- بيمارستان 15/0 -- جايگاه گاونر 15/0 3/0 انباركنسانتره 25/1 -- هانگارعلوفه 2 -- سيلو -- 83/2 دفتراداري ومديريت 6/0 -- واحدمسكوني 1 -- محوطه عمليات دامپزشكي -- 5/0 سالن انتظار،شيردوش،محل جمع آوري وسردكردن     شيروموتورخانه 8/1 -- جمع زيربناي مفيد(مترمربع) 6/15 5/19   تبصره1: ساختمان هاي جنبي گاوداري تا ظرفيت يكصدراس گاومولد مطابق معيارهاي تعيين شده تهيه وطراحي مي شود و از ظرفيت يكصدراس به بالا، به ازاي هريكصدراس ظرفيت گاواضافي، مساحت زيربناي مفيد جايگاه مورد نيازبه شرح زيرقابل افزايش مي باشد. - داروخانه وبيمارستان 15درصد - گوساله داني وزايشگاه 50درصد - دفتراداري ومديريت ومسكوني 30درصد - سالن انتظار،سالن شيردوش،گاوهاي محل 50درصد جمع آوري وسردكردن شيروموتورخانه سايرساختمانهابايدطبق زيربناي مفيدتعيين شودوبه نسبت ظرفيت واحدگاوداري افزايش يابد. تبصره2:باتوجه به عوامل جوي وشرايط اقليمي موجوددرمناطق مختلف كشور،بنابه تشخيص كميسيون صدورپروانه استان، مي توان به جاي سكون علوفه (غيرمسقف)ازانبارياهانگارعلوفه(مسقف)استفاده كرد. تبصره3:درمناطق خيلي سرد،كه آخوروراهروتغذيه درزيرسقف قرارمي گيرد،مساحت زيربناي غيرمفيدنسبت به ميزان تعيين شده تا20درصدقابل افزايش است(به تعريف زيربناي مفيدوغيرمفيد رجوع شود) 4-فواصل:رعايت فواصل درخصوص تاسيسات گاوداري شيري،برطبق جدول فواصل،منضم به((نظام))الزامي است. ب-ضوابط صدورپروانه تاسيس واحدهاي پرواربندي گوساله: 1-ظرفيت:ظرفيت هرواحدپرواربندي گوساله جديدالتاسيس،نبايددرهردوره از50راس كمترواز1000راس بيشترباشد. تبصره:شركتهاي تعاوني توليدوكشت وصنعتهاي واجدشرايط مي توانند،متقاضي اخذپروانه تاسيس پرواربندي گوساله، بيش از هزارراس درهردوره باشند. 2-زمين:حداقل زمين موردنيازجهت تاسيس واحدهاي پرواربندي گوساله برحسب ميزاني كه درذيل نقشه هاي منظم به ((نظام))قيد شده است،مشخص مي شود. زمينهاي ارائه شده جهت كشت نباتات علوفه اي بايد ازانواع زمينهاي آبي باشد وبه ميزاني تعيين گرددكه بتواندحداقل 3/1 كل نيازغذائي موردنيازدام راتامين كند. 3-نقشه وجايگاه:جهت پرواربندي وپرورش گوساله،نقشه هاي تيپ براي ظرفيتهاي 25-100و300راس دراقليمهاي سرسيدوگرمسيربه شرح منضم به كتاي طراحي،پيش بيني وترسيم شده است. مباني محاسباتي نقشه هاي تهيه شده برحسب هرراس گوساله پروارتعيين مي شودومتوسط مساحت زيربناي مفيدموردنيازبه ازاي هرراس گوساله پرواري اصيل دريك دوره،85/4مترمربع مسقف و15/5مترمربع غيرمسقف وبه ازاي هرراس گوساله دورگ وبومي،35/4مترمربع مسقف و5مترمربع غيرمسقف،به شرح زيرمي باشد.     شرح گوساله اصيل گوساله دورگ بومي مسقف غيرمسقف مسقف غيرمسقف جايگاه گوساله نر 5/2 4 2 4 خانه گارگري 4/0 -- 4/0 -- محل عمليات دامپزشكي 2/0 -- 2/0 -- انبارعلوفه 17/1 -- 17/1 -- انباركنسانتره 58/0 -- 58/0 1 سيلو -- 15/1 -- -- جمع كل(مترمربع) 85/4 15/5 35/4 5   تبصره1:درواحدهاي كمترازيكصدراس،احداث محل عمليات دامپزشكي ضروري نيست ودرظرفيتهاي بالاي 100راس به ازاي هر100راس اضافه(علاوه برآنچه كه دربالااشاره گرديد)،10مترمربع مسقف ودوبرابرآن بهاربنددرنظرگرفته مي شود. تبصره2:جهت بارگيري وتخليه گوساله بايدسكوي موردنيازپيش بيني شود. تبصره3:باتوجه به عوامل جوي وشرايط اقليمي درمناطق مختلف كشور،به تشخيص كميسيون صدورپروانه استان،مي توان يه جاي سكوي علوفه (غيرمسقف)ازانبارعلوفه(مسقف)استفاده كرد. 4-فواصل:رعايت فواصل درخصوص تاسيسات پرواربندي گوساله،برطبق جدول فواصل منضم به ((نظام))الزامي است. تبصره1:تاسيسات موجودي كه جهت صدورپروانه بهره برداري واحدهاي فوق الذكربه كارخواهدرفت،بايدبه تائيدكميسيون صدورپروانه استان رسيده باشدومبناي محاسبه ظرفيت چنين واحدهائي براساس آنچه كه درقسمتهاي ذكرشده است،مي باشد. تبصره2:گاوداريهاي موجودي كه به علت عدم امكان رعايت فاصله مشمول دريافت پروانه بهره برداري نوسازي يابهسازي نشوند،مي توانندبرابرضوابط انتقال،پروانه تاسيس دريافت كنند. تبصره3:تمديدپروانه بهره برداري واحدهاي گاوداري شيري بالاي هزارراس،كه قبلا"پروانه بهره برداري دريافت كرده اند، بلامانع است.     ج- پروانه بهره برداري مجوزي را كه متقاضيان پس از تأسيس واحد، در موعد مقرر و برابر ضوابط، دريافت مي دارند، پروانه بهره برداري مي نامند. پس از اعلام خاتمه عمليات از سوي دارنده پروانه تأسيس، كميسيون صدور پروانه استان، موظف است حداكثر ظرف مدت دو هفته زمينه بازديد مشترك كارشناسان دامپروري و دامپزشكي را از تأسيسات مربوط فراهم و در صورتي كه عمليات ساختماني و تأسيساتي مطابق با طرح باشد و مراتب مورد تائيد كارشناسان مربوط قرار گيرد، حداكثر ظرف مدت يك هفته، پروانه بهره برداري صادر كند. تبصره 1: در صورت ضرورت نوسازي واحد دامپروري در همان پلاك يا مرمت و بهسازي واحد يا توسعه، موضوع پس از طرح در كميسيون استان و كسب نظر موافق كميسيون، مراتب موافقت جهت انجام اموراداري، به صورت كتبي با تعيين زمان لازم حداكثر 6 ماه براي مرتب و بهسازي و 2 سال براي نوسازي يا توسعه واحد به متقاضي اعلام گردد. تبصره 2: در موارد خاص، صدور كارت شناسايي يا شناسنامه دامداري به منظور تحقق زمانبندي شده نظام دامپروري براي واحدهاي پرورش دام و طيور با تصويب كميسيون مركزي صدور پروانه بلامانع است. در موقع صدور پروانه بهره برداري، پروانه تأسيس از متقاضي پس گرفته باطل و در پرونده نگهداري مي شود. در پروانه هاي صادره، نكات ذيل بايد مشخص شود: 1- مشخصات واحد بايد وقوع، چگونگي بهره برداري،ظرفيت، مساحت زمين و مساحت زيربنا، در كليه پروانه ها قيد شود. در خصوص پروانه هاي دامداري، نژاد و تعداد دام موجود نيز، بر حسب مورد ذكر مي گردد. تبصره1: شيوه بهره برداري براساس جدولهاي تنظيم شده در دستورالعمل تعيين شماره پروانه منضم به((نظام)) مشخص مي شود. تبصره2: در مورد واحدهاي موجود، محاسبه ظرفيت، براساس مباني ذكر شده در((نظام)) يا در ذيل نقشه هاي تيپ يا الگويي و بر پايه تأسيسات موجود آن واحد مي باشد. 2- مدت اعتبار مدت اعتبار پروانه و مجوزهاي بهره برداري 5 سال و پس از سپري شدن مهلت اعتبار، در ذيل همان پروانه به مدت 5 سال ديگر قابل تمديد است. تبصره1: تمديد واحدهائي كه قبلاً پروانه دريافت داشته اند، بر روي فرمهاي جديد با ذكر شماره و تاريخ پروانه قبلي صورت مي گيرد و در قسمت تمديد نوبت اول، مهر و امضاء خواهد شد. چنانچه در پايان مهلت اعتبار پروانه، هيچ گونه ساختماني احداث نشده يا رفع نواقص و تكميل عمليات صورت نگرفته باشد و دارنده پروانه نتواند عذر موجهي ارائه نمايد، پروانه مربوط پس از طرح در كميسيون، لغو مي شود و مراتب جهت قطع كليه امتيازات به واحد زيربط اعلام مي شود.متقاضيان بايد در خصوص صدور پروانه به تعهدات زير عمل كنند: 1- احداث هر نوع تأسيسات و ساختمان اضافه بر طرح و نقشه مصوب، بدون جلب موافقت قبلي مرجع صادر كننده پروانه، از سوي متقاضي ممنوع است. همچنين، استفاده از ساختمانها و تأسيسات و تجهيزات به جز در موارد مربوط، توسعه، فروش و انتقال نيز، بدون كسب اجازه ممنوع مي باشد، در اين خصوص، از متقاضيان تعهدنامه اخذ خواهد شد. 2- چنانچه مالك زمين بعد از صدور پروانه با كسب اجازه از كميسيون صدور پروانه،واحد خود را به شركت تبديل كند، اين تغيير نام پروانه،حتي قبل از احداث ساختمان دامداري يا كارخانه(در مدت تأسيس)، به نام شركت، بلامانع است. 3-به شرط ارائه وكالتنامه رسمي 4 ساله غيرقابل عزل، از سوي ساير شركاء تغيير نام پروانه به نام هريك از شركاء نيز بلامانع خواهد بود. 4- كليه مزاياي ناشي از پروانه هاي صادره به صاحبان آنها تعلق دارد و انتقال آن به غير ممنوع است. 5- دامداران، مجاز به پرورش و نگهداري دام، بيش از ظرفيت قيد شده در پروانه نيستند. 6- دامدارن نبايد با دريافت يك پروانه، نسبت به پرورش انواع دام، اقدام كنند.   و- مجوز بهداشتي مجوزي است كه سازمان دامپزشكي كشور به منظور رعايت مسائل بهداشتي و قرنطينه اي در بهره برداري از كارخانجات و كارگاههاي موضوع اين نظام كه مجوز تأسيس آن را از وزارت صنايع يا ديگر دستگاهها صادر مي نمايند،صادر مي گردد. مدارك مورد نياز جهت دريافت مجوز اشخاص حقيقي يا حقوقي كه بخواهند نسبت به دريافت پروانه تأسيس و بهره برداري، دامداري يا كارخانه هاي مرتبط اقدام كنند، بايد مدارك ذيل را ارائه نمايند: الف- مدارك مربوط به زمين تأسيسات 1- در مورد اراضي داراي سند مالكيت: اصل اسناد مالكيت به همراه يك نسخه فتوكپي ازآنها. 2- در مورد اراضي استيجاري: اجاره نامه رسمي غيرقابل فسخ به مدت حداقل 20 سال، كه بدين منظور تنظيم شده است. تبصره: در مورد زمينهاي اوقافي مدت و موضوع اجاره براساس نظريه اداره اوقاف محل تعيين مي گردد. 3- در مورد اراضي فاقد سند مالكيت: مستند تصرف و احراز مالكيت، كه به تائيد مديريت جهاد شهرستان يا اداره كل منابع طبيعي استان بنا به مورد رسيده باشد و همچنين، امضا وارائه تعهد رسمي و ثبتي مبني بر اينكه پس از صدور پرانه در صورت اثبات صحت عدم مالكيت، پروانه صادره فوراً لغو مي شود و متقاضي حق اعتراضي ندارد و بايد خسارتهاي وارده را نيز، جبران كند. 4- در مورد اراضي مشاع: گواهي لازم به نام خود، مبني بر تعيين مساحت زمين، از مرجعي كه توسط مديريت جهاد شهرستان معرفي مي شود، همچنين نقشه زمين مورد نظر، جهت ايجاد تأسيسات كه به تائيد و امضاي كليه مالكين زمين و در صورت عدم امكان دسترسي به كليه مالكين، به تصديق عده اي از مالكين آن رسيده باشد. تبصره1: نظر به اينكه پروانه مورد نظر به نام متقاضي صادر مي شود.بايد افراد نام برده، طي استشهد اراضي مشاع(فرم شماره 5) متعهد شوند كه پس از تقسيم و افراز ملك، زمين ياد شده در تصرف شخصي كه پروانه به نام او صادر خواهد شد، باقي بماند. اين فرم و نقشه مذكور بايد به تصديق شوراي محل وقوع ملك، يا نزديكترين شوراي محل برسد. تبصره2: در صورتي كه زمين محل احداث تأسيسات، متعلق به چند نفر باشد، به شرطي پروانه به نام يكي از مالكين صادر مي گردد كه وكالتنامه رسمي غيرقابل عزل حداقل- به مدت 5 سال( فرم شماره 4) از ساير مالكين مبني بر اجازه ايجاد تأسيسات و دريافت پروانه به نام خود ارائه نمايد. 5- در مورد زمينهاي اصلاحات ارضي مفروزالرعيه: گواهي لازم مبني بر مالكيت يا تصرف زمين و بلامعارض بودن آن، و همچنين تائيديه حدود و مشخصات و مساحت زمين از مديريت كشاورزي محل و نيز، نقشه تفكيكي اراضي محل كه زمين مورد نظر جهت احداث تأسيسات در آن مشخص شده باشد. 6- در مورداراضي واگذاري از سوي سازمانهاي كشاورزي يا سازمان جنگلها و مراتع: صورت مجلس واگذاري زمين و همچنين، نقشه و كروكي موردنظر جهت احداث تأسيسات. ب- مدارک مربوط به زمين کشت علوفه در مورد واحدهائي كه برابر ضوابط نظام دامپروري احتياج به ارائه اراضي كشت نباتات علوفه اي دارند: 1- گواهي از مديريت كشاورزي محل، مبني بر وجود مقدار كافي آب جهت كشت نباتات علوفه اي يا گواهي امور آب استان، مبني بر بلامانع بودن حفر چاه و تأمين آب مورد نياز كشت نباتات علوفه اي. 2- مدارك مالكيت زمين مورد نياز، اجاره نامه رسمي غير قابل فسخ با ارائه قرارداد رسمي و غيرقابل فسخ كشت علوفه به مدت حداقل 5 سال با كشتكاري كه زمين ايشان از نظر ميزان توليد علوفه و حدود و مشخصات آن به تائيد مديريت كشاورزي محل رسيده باشد. بديهي است، مجموع تعهدات كشتكار طرف قرارداد، نبايد بيش از قابليت توليد زمين وي باشد. زمان شروع اجاره يا قرارداد خريد علوفه از تاريخ پيش بيني شروع بهره برداري خواهد بود. تبصره1: در مورد زمينهاي اوقافي مدت اجاره براساس نظريه اداره اوقاف محل تعين مي گردد. تبصره2: در صورتي كه محل زمين كشت نباتات علوفه اي در مجاورت محل تأسيسات دامداري نباشد، بايد زميني بدين منظور اختصاص داده شود تا از نظر فاصله اشكالي در حمل علوفه از محل كشت به محل دامداري به وجود نيايد. ميزان اين فاصله منوط به نظر كميسيون استاني خواهد بود. تبصره3: در صورتي كه زمين نباتات علوفه اي در استان ديگري باشد، تائيديه سازمانهاي كشاورزي هر دو استان، الزامي است. 3- در مورد زمينهاي سنددار، فتوكپي نقشه تفكيكي پلاك اصلي كه پلاكهاي فرعي در آن، مشخص و به تائيد مديريت جهاد شهرستان محل رسيده باشد. در مورد اراضي فاقد سند مالكيت، كروكي يا نقشه تقريبي كه محل اراضي مورد نظر بر روي آن مشخص شده باشد و جهتهاي چهارگانه آن با متراژ زمين و ابعاد محدوده، معين شده و به تائيد شوراي محل روستاي وقوع ملك يا نزديكترين شورا و مديريت كشاورزي با حفظ مسئوليت متقاضي رسيده باشد.   طرح توسعه در مرحله تأسيس اجازه توسعه داده نمي شود دارندگان پروانه بهره برداري،تنها در صورتي اجازه توسعه دارند، كه علاوه بر رعايت كليه شرايط لازم، توانايي مديريت آنها جهت ظرفيتهاي بالاتر مورد تائيد كميسيون صدور پروانه استان قرار گيرد. بديهي است كه توسعه هر واحد بايد متناسب با سياست ها و راهبردهاي اعلام شده توسط معاونت امور دام وزارت جهاد باشد. تبصره: بديهي است كه توسعه هر واحد حداكثر تا سقف ظرفيتهاي مجاز با رعايت سياستها و راهبردهاي اعلام شده توسط معاونت امور دام مي باشد. تبديل يا تغيير کاربری مجوز تبديل، اعم از اينكه بخواهد در نوع دام، نژاد يا شيوه بهره برداري صورت گيرد، با در نظر گرفتن اولويتهاي منطقه اي، در چهارچوب سياستهاي وزارت جهادسازندگي، بلامانع است. در مورد تبديل دامداري از يك نوع به نوع ديگر و نيز تبديل نژاد يا نحوهُ بهره برداري در صورت داشتن كليه شرايط لازم جهت فعاليت جديد، پروانه قبلي باطل و پروانه بهره برداري جديد صادر مي شود.     آشنایی با جایگاهها در پرورش گاو شیری جایگاه های فری استال (جایگاه غرفه ای آزاد) فری استال سیستمی است که در واقع به جای وجود استراحتگاه گروهی یعنی آنچه که در گاوداریهای کشور رایج است ، استراحتگاه های انفرادی تعبیه شده است. این سیستم حالتی بین استفاده از جایگاه های غرفه ای انفرادی با گاو بسته و سیستم استراحتگاه های گروهی است. محل مسقف در این سیستم را می توان به خوابگاهی تشبیه نمود که تعداد زیادی تخت در ردیف هایی کنار هم چیده شده اند و گاوها می توانند هر یک را برای خوابیدن یا صرفاً ایستادن انتخاب کنند. سیستم فری استال یک محل تمیز ، خشک و راحت برای دراز کشیدن و استراحت گاوهای شیری فراهم می کند. در این سیستم با وجود استال های انفرادی (جایگاه های انفرادی) گاوها درون استال ها (جایگاهها) مقید و محدود نیستند ، بلکه آزادی گردش در قسمت های مختلف جایگاه را دارند. بخش های مختلف ، سیستم های تغذیه و شیر دوشی در این سیستم مشابه جایگاه های مرسوم می باشد . گاوها آزادند که هر وقت تمایل داشتند جهت استراحت یا ایستادن وارد استال ها شوند و هر وقت دوست داشتند جهت گردش در محوطه جایگاه یا رفتن به سمت محل تغذیه یا آبشخور استال را ترک کنند. استال های با طراحی خوب و مدیریت مناسب آنها یک بخش کلیدی در سیستم جایگاه های فری استال می باشد.   مزیت های کلی جایگاه های فری استال : - امکان نگهداری حیوانات در تراکم بیشتر - کاهش قابل توجه در استفاده از بستر (حدود 75 درصد) و کاهش تعویض هزینه های آن - کاهش کار کارگری مورد نیاز برای گاوها - تمیز تر و آرام تر بودن گاوها - کاهش بروز جراحات سر پستانکها و کاهش صدمات پستان - بهره وری مصرف خوراک - افزایش ضریب سلامت دام - افزایش زمان استراحت و نشخوار دام در حال درزا کشیدن - تا حدودی افزایش تولید شیر - کاهش بار میکروبی شیر - کاهش لنگش، بیماریهای سم و تا حدودی بیماریهای تولیدمثلی - کاهش استرس گرمایی به دلیل کاهش گرما و رطوبت بستر - نصب راحت تر و کم هزینه تر هواکش ها به دلیل متمرکز و منظم بودن جایگاه استراحت گاوها برخی از معایب سیستم های فری استال: - نیاز به تمیز کردن راهروها حداقل روزانه یک بار - نیاز به بستر ریزی و تمیز کردن منظم استال ه - عدم عادت پذیری سریع حیوانات به استفاده از استال ها - نیاز به تخصص بالا در طراحی و اجرای سیستم [در صورت عدم رعایت اصولی طراحی و مدیریت مناسب استال می توانند با عدم استقبال گاوها شده و به بخش بلا استفاده در جایگاه تبدیل شوند]  

همزمان سازی فحلی

همزمان سازی فحلی

همزمان سازی فحلی به دستکاری سیکل فحلی گاوهای ماده می گویند که در نتیجة آن گاوهای ماده در یک زمان فحل آمده و تلقیح مصنوعی شوند یا جفت انداخته شوند. برای همزمان سازی فحلی برنامه های مختلفی وجود دارد. قبل از انتخاب یک برنامه همزمان سازی، دانستن چند نکته برای رسیدن به یک نتیجه موفق الزامی است. اول اینکه یک برنامه همزمان سازی جایگزینی برای مدیریت خوب نیست و موفقیت یک برنامه همزمان سازی به تغذیه و برنامه سلامت گله خصوصاً گاوهای ماده بستگی دارد و دوم اینکه همزمان سازی در گواهای ماده سیکلیک (با سیکل فحلی منظم) انجام می شود و گاوهای ماده غیر سیکلیک (انستروس) هدف برنامه نمی باشند. قبل از بررسی یک برنامه برای استفاده در گله باید هفت سؤال زیر در مورد گله پرسیده شود :

1-   آیا گاوهای ماده سیکل فحلی منظم نشان می دهند؟

2-   آیا گاوهای ماده سالم و عاری از بیماری با تغذیه خوب می باشند؟

3-   آیا امکانات دامداری برای مقید کردن و تزریقات دارو کافی است؟

4-   آیا پرسنل دامداری تمایل به استفاده از برنامه و داروها را دارند؟

5-   آیا نیروی کار اضافی برای انجام یک برنامه همزمان سازی موجود است؟

6-   آیا گاوهای ماده خوب شماره زنی شده و در شناسایی گاوهای ماده مشکلی وجود ندارد؟

7-  اگر برنامه همزمان سازی انتخاب کنید که حاوی تشخیص فحلی می باشد آیا پرسنل کافی برای این کار وجود دارد؟
...


اگر پاسخ شما به هر کدام از سؤالات فوق منفی باشد شما باید بررسی مجددی برای انتخاب برنامه داشته باشید. یکی از نکات مهم در انتخاب برنامه، تعداد دفعات مقید سازی و تزریق دارو می باشد و نکته دیگر هزینه ای که برنامه همزمان سازی دارو و نکته دیگر قبل از شروع برنامه همزمان سازی درصد گاوهای ماده سیکلیک گله می باشد که عامل تعیین کننده در موفقیت برنامه همزمان سازی است. برای درک بیشتر برنامه همزمان سازی باید درک درستی از سیکل فحلی داشته باشیم. سیکل 21 روزه گاو بوسیله سطح هورمون پروژسترون کنترل می شود با کاهش سطح پروژسترون و حضور فولیکول غالب که استروژن ترشح می کند علائم فحلی ظاهر می شوند و با افزایش سطح پروژسترون علائم فحلی سرکوب می شوند. با افزایش سطح پروژسترون رحم برای آبستنی آماده می شود و پروژسترون هورمون نگهداری آبستنی می باشد. در اولین روز از سیکل فحلی یک ساختار شبیه تاول روی تخمدان به نام فولیکول وجود دارد و حاوی تخمک می باشد حدود 28 ساعت بعد فحلی ایستا شروع می شود و بعد آن دیواره فولیکول پاره شده و تخمک آزاد می شود و دیواره فولیکول کلایس می کند و خونریزی حاصل از دیواره فولیکول سبب ایجاد جسم خونریزی می شود و بعد جسم زرد در طول چهار روز در محل تخمک گذاری روی تخمدان شکل می گیرد زمانیکه جسم زرد در حال تکامل است پروژسترون ترشح می کند. در طول مرحله بعدی سیکل (روز 5 تا 16) جسم زرد ترشخ پروژسترون را ادامه می دهد. اگر حیوان آبستن باشد جسم زرد تولید پروژسترون را ادامه خواهد داد و رحم را محیطی آرام برای تکامل رویان می سازد و از ادامه سیکل های فحلی تا زمان زایمان جلوگیری می کند. اگر آبستنی اتفاق نیافتد هورمون پروستاگلاندین a2F از رحم ترشح می شود که سبب تحلیل رفتن جسم زرد می شود. مرحله سوم سیکل (روز 17 تا 21) سلول های لوتئال در جسم زرد دژنره می شوند و ترشح پروژسترون متوقف شده و اجازه می دهند یک فولیکول جدید تکامل یابد و سیکل بعدی آغاز می شود.

با توصیف ساده فوق درک دستکاری سیکل فحلی گاو ساده تر می شود. حال مروری بر روشهای مرسوم همزمان سازی خواهیم داشت :

1- همزمان سازی بوسیله دو تزریق    PG (دو تزریق به فاصله 11 یا 14 روز)

در این برنامه یک دوز پروستاگلاندین PG به همه گاوهای ماده تزریق می شود بعد از این تزریق حدود 75 درصد گاوهای ماده سیکلیک در طی 5 روز بعدی فحل آمده وی می توانیم آنها را به صورت مرسوم یعنی 12 ساعت بعد از دیدن علائم فحلی تلقیح کنیم. گاوهای ماده ای که فحل نیامده و تلقیح نشده اند یک دوز دوم پروستاگلاندین در روز 11 یا 14 تزریق می شوند و بعد از دیدن فحلی ایستا 12 ساعت بعد تلقیح می شوند. در گذشته دو تزریق پروستاگلاندین به فاصله 11 روز بوده است اما مطالاعات اخیر پیشنهاد می کند دو تزریق پروستاگلاندین به فاصله 14 روز به گاوهای ماده، درصد بالاتری از گاوها علائم فحلی را نشان میدهند . برنامه دو تزریق PG به طور تئوری فحلی را در گاوهای ماده سیکلیک در طی 2 تا 5 روز بعد از تزریق دوم همزمان می کند اما در تحقیقات مختلف حدود 70 تا 80% گاوهای ماده همزمان می شوند اما بسته به تعداد گاوهای ماده انتستروس در گله می تواند به میزان بالایی متغیر باشد. تلقیح مصنوعی در زمان ثابت در این روش توصیه نمی شود.

2- استفاده از پروژستاژنها

1- پروژسترون تزریقی

2- نورجستومت (پروژسترون خوراکی)

3- پروژسترون داخلی واژنی (CIDR)

همزمان سازی فحلی با استفاده از CIDR داخل واژنی شامل قرار دادن CIDR داخل واژن روز صفر و تزریق پروستاگلاندین روز 6 و خارج کردن CIDR روز 7. تشخیص فحلی از روز 8 تا 11 و همه گاوهایی که فحلی ایستا را نشان می دهد 12 ساعت بعد تلقیح می شوند. برای اطمینان از همزمان سازی رضایتبخش یک دوز پروستاگلاندین یک روز قبل از خارج کردن CIDR تزریق می شود و خارج کردن داخل واژنی در روز 7 سبب می شود افت پروژسترون پلاسما و علائم فحلی در طی 3 تا 4 روز بعدی شروع می شود. استفاده از CIDR در ماده های سیکلیک این مزیت را دارد که در زمان استفاده از پروژسترون ، فحلی و تخمک گذاری نداریم پس اگر 7 روز CIDR استفاده شود گاوهای ماده سیکلیک در مرحله روز ه تا 7 سیکل نبوده و با تزریق پروستاگلاندین تحلیل جسم زرد اتفاق می افتد و دامها وارد مرحله فحلی می شوند.

3- Select Synch

              GnRH                                                          PG                                                                      A.I          

  Estrus detection      
                                                                                     Day 0                                                        Day 7                                                                                                              
روز صفر تزریق GnRH و روز هفت تزریق PG و سه روز بعدی پس از دیدن علائم فحلی مانند شرایط طبیعی تلقیح می کنیم یعنی پس از مشاهده علائم فحلی 12 ساعت بعد تلقیح می کنیم.

مثال : روز شنیبه تزریق GnRH و روز شنبه هفته بعد تزریق PG و مشاهده علائم فحلی در سه روز بعدی و با مشاهده علائم فحلی 12 ساعت بعد تلقیح می کنیم.

4-  Heat Synch

روز صفر تزریق GnRH و روز هفت تزریق PG و روز هشت تزریق ECP (استرادیول سیپیونات) و روز ده تلقیح در زمان ثابت یا تلقیح کور می کنیم یعنی بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم فحلی تلقیح می کنیم.

مثال : روز شنبه تزریق GnRH و روز شنبه هفته بعد تزریق PG و روز یکشنبه تزریق استرادیول سیپیونات و روز سه شنبه تلقیح دام انجام می شود.

 
5-  Co Synch

روز صفر تزریق GnRH و روز هفت تزریق PG و روز نه تزریق GnRH و تلقیح مصنوعی در همان روز بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم.

مثال : روز شنبه تزریق GnRH روز شنبه هفته بعد تزریق PG و روز دوشنبه تزریق GnRH و تلقیح دام در همان روز بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم.

6- همزمانی تخمک گذاری OV Synch

روز صفر تزریق GnRH و روز هقت تزریق PG و روزنه تزریق GnRH و روز ده (شانزده تا بیست ساعت بعد از تزریق GnRH) تلقیح در زمان ثابت.

مثال : شنبه تزریق GnRH و شنبه هفته بعد تزریق PG و دوشنبه تزریق GnRH و سه شنبه بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم فحلی تلقیح می شود.

7- Pre Synch-OV Synch

دو تزریق PG به فاصله 14 روز و بعد از 14 روز یک برنامه OV Synch .

مثال : روز 23 پس از زایمان تزریق PG و روز 37 تزریق PG و روز 51 تزریق GnRH و روز 58 تزریق PG و روز60 تزریق GnRH و روز 61 تلقیح مصنوعی در زمان ثابت.

8- CIDR Synch

 
استفاده از CIDR و تزریق GnRH همزمان و هفت روز بعد خارج کردن CIDR و تزریق PG و روز نه تزریق GnRH و روز ده تلقیح مصنوعی بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم فحلی.

9- هفت روز مشاهده علائم فحلی و تلقیح دام های فحلی آماده به طور مرسوم یعنی 12 ساعت بعد از مشاهده علائم فحلی و روز هفت تزریق PG به دامهایی که علائم فحلی را در هفت روز گذشته نشان نداده اند.

10-  Re Synchrinization

تزریق GnRH هفت روز قبل از تشخیص آبستنی (روز 25) در دامهایی که با سونوگرافی تشخیص آبستنی می شوند و اگر در تشخیص سونوگرافی دام آبستنی نبود تزریق PG و 48 ساعت بعد تزریق GnRH و 24- 16 ساعت بعد تلقیح بدون توجه به وجود یا عدم وجود علائم فحلی.

  نویسنده : دکتر مهدی کرمیان

راهنمای جامع پرورش مرغ گوشتی

نحوه ساخت سالن های مرغداری
ساختمانهای مرغداری بایستی به طریقی ساخته شوند که در زمستان گرم ودر تابستان خنک باشد . رعایت اصول صحیح ساختمان وعایق بندی سقف ودیوارها ووجود دستگاههای تهویه مناسب از تراکم رطوبت جلوگیری می کند و مانع مرطوب شدن بستر شده به ترتیب از شیوع بیماریهای انگلی ازجمله کوکسیدوز جلوگیری به عمل می آورد .
در رابطه با ساختمان مرغداری توجه به پنج فاکتور مهم است :
1 - دائمی یا موقتی بودن لانه
2 - اندازه ساختمان
الف: انفرادی
ب: ردیفی
پ: چند ردیفی
3 - ساختمان از نظر پرورش
4 - شکل از نظر پرورش
5 - مصالح ساختمانی
ساختمان مرغداری را نباید برای استفاده طولانی در نظر گرفت بلکه باید طوری ساخت که حداکثر پس از 10 تا 15 سال بتوان تغییراتی همراه با پیشرفتهای روزمره درامورساختمانی درآن به عمل آورد . در هلند عقیده بر این است لانه را برای مدتی حدود 10 سال ساخت تا پس از این مدت بدون این که خسارت زیادی
بر مرغداری وارد آید بتوان آن خراب کرد وبا مصا لح باقیمانده لانه جدیدی طبق اصول وقواعد روز بنا نمود
ساختمان مرغداری از نظر پرورش شامل :
1- ساختمان مرغ مادر (چه مرغ مادر گوشتی چه تخمی)
2- ساختمان انکو باسیون
3- ساختمان پرورشی جهت جوجهای گوشتی
ساختمانهای مرغداری از نظر طراحی شامل :
1- مرغداری گوشتی :
الف: سیستم باز
ب:سیستم بسته
2- مرغ مادر:
الف : سیستم باز
ب : سیستم بسته
سیستم بسته : الف: سیستم قفس ب : سیستم بستر
3-ساختمان انکوباسیون
جدا از نوع پرورش ونوع ساختمان که تقسیم بندی شدبسته به نوع منطقه وشرایط آب وهوایی طراحی ساختما ن متفاوت است یعنی اینکه نوع مصالح مورد استفاده متفاوت است بسته به میزان سرمایه گزاری نیز در انتخاب نوع مصالح دخیل است چنانچه در مناطق شمال کشور وبسیاری از کشورهااز چوب بیشتر استفاده می شود جدایی از تفکیک موارد بالا جهت تهیه ساختمان مرغداری از هر نوع که باشد طراحی آن در مناطق ایران به شرح زیر است :
شکل ساختمان :
ساختمان را ممکن به اشکال ، ساده ودوسقفی ساخت . در نوع ساده که بیشتر در مرغداری های کوچک عمل می شود ازیک سقف مسطح ویا شیبدار استفاده می شود شیب از جلو به عقب است واینکار هم سبب گرفتن نور بیشتری می گردد وهم آب باران در جلوی ساختمان جمع نمی شود . در ساختمان دو سقفی ، تهویه بخوبی صورت گرفته سقف اصلی شیب دار است وفضای بین سقف اول ودوم بعنوان انبار می تواند مورد استفاده قرار گیرد .
مصالح ساختمانی :
شامل چوب وآجروسیمان وبلوک وهمچنین ورقهای فلزی وآلومنیوم و یا ایرانیت ، البته استفاده ازهرکدام از این مصالح دارای معایب ومزایایی است .
ساختمانهای اداری ومسکونی باید در مدخل فارم احداث شوند . اولین قدم در احداث واحد مرغداری محل مزرعه است و باید به نحوی انتخاب شود که با سایر مراکز پرورش فاصله داشته باشد البته با توجه به اینکه بیماریهای مثل نیوکاسل و برونشیت از مسافتهای بسیاردور و از طریق مواد به راحتی منتقل می شودوبعضی ازعوامل بیماری زا مثل MG از طریق تماس مستقیم و توسط انسان ویا مواد مختلف منتقل میشود. درمناطقی مثل شمال کشور که رطوبت نسبی زیاد است وامکان استفاده از سیستم خنک کننده تبخیری موجود نیست سیستم آشیانه های باز توصیه می گردد .
عملیات ساختمانی :
پی ساختمان در صورت دائمی بودن ساختمان باید به پی آن توجه زیادی نمود. تا بدین وسیله رطوبت لانه را به حداقل رساند. و ضد عفونی در آن به خوبی صورت گیرد. در کشورهای اروپایی و آمریکایی در لانه های دائمی برای پی از کانگریت یا سمنت استفاده می گردد .در ایران برای پی و پایه های ساختمان از شفته (مخلوط آهک،خاک، سنگ . آب) استفاده می کنند. عمق پی 15 تا 60 سانتیمتر، و عرض آن حداقل دو برابر عرض دیوار باید باشد. پی حداقل 40 سانتیمتر از سطح خاک بالاتر باشد تا رطوبت نتواند به آسانی در لانه نفوذ کند .

 

کف ساختمان :
ف لانه باید حداقل ۲۵-۳۰ سانتی متر از کف زمین مجاور بلند تر باشد تا از خشک بودن لانه اطمینان حاصل شود برای جلوگیری از نفوذ رطوبت زمین به داخل لانه و همچنین عایق بودن کف به خصوص در نقاطی که زمین مانند شمال ایران طبیعتاً مرطوب است از یک لانه قیر اندود و یا کاغذهای مخصوص زیر کف باید استفاده نمود .
کف لانه ها را امروزه بهر دو گونه می سازند : کف های معمولی و کف های توری . در طریقه استفاده از کف های توری که به طور وسیعی در اسرائیل و آمریکا متداول است ولی هنوز در ایران مورد استفاده و توجه قرار نگرفته است کف اصلی لانه از زمین معمولی ساخته شده است و در آن هیچگونه مصالح ساختمانی بکار نمی رود به فاصله یک متر از کف اصلی لانه کف دیگری از تور سیمی یا از نرده های چوبی نصب می گردد مرغها را در روی کف اخیر پرورش می دهند. در نتیجه مدفوع و فضولات مرغها از بین توری ها می گذرد و به کف زمین اصلی می افتد بدین ترتیب طیور هیچگونه رابطه و تماس با مدفوع ندارد . و از طرف دیگر مانند کف های معمولی تولید گرد و خاک نمی کند . اینگونه کف ها بسیار بهداشتی و خوب است ولی گران تمام می شود .
کف های ساده معمولی: در اینگونه ساختمانها مرغها را در روی زمین نگهداری می کند (Deep litter) کف ممکن است دارای انواع مختلف باشد :
۱) کف بدون مصالح ساختمانی: در این لانه ها از زمین معمولی به عنوان کف استفاده می کنند بدون اینکه هیچگونه مصالح ساختمانی بکار رفته باشد . اگر زمینی که لانه در آن ساخته شده است کاملا خشک باشد و پی ساختمان نیز به حد کافی مناسب باشد می توان از این کف ها استفاده نمود این کف ها اولاً گرم است ثانیاً منابع طبیعی خوبی برای رشد بعضی میکروارگانیسم های مؤثر در تجزیه فضله و ایجاد ویتامین B۱۲ می باشند.
۲) از همه مهمتر اینگونه کف ها بسیار ارزان تمام می شود ولی اگر رطوبت زیاد است می توان مقداری شفته در کف ریخت .
عیب اساسی این کفها اشکال ضد عفونی کردن می باشد . از این رو اینگونه کفها امروزه در ساختمانهای دائمی کمتر مورد توجه است و فقط در لانه های موقتی توصیه می شود .
۳) کف با مصالح ساختمانی: این کف ها بسته به مصالح به کار رفته در یکی از تیپ های زیر طبقه بندی می شوند .
الف) کف چوبی: ساختمان اینگونه کفها بخصوص در بعضی نواحی که چوب ارزان است توصیه می شود به خصوص وقتی که زمین ناهموار می باشد .
حداقل ضخامت چوب هائی که برای کف بکار می رود باید در حدود ۳-۵ سانتیمتر باشد اگر کف جداره و در بین جدار یک ماده عایق قرار گیرد ، نتیجه حاصل بهتر است ، از کف های چوبی به خصوص در نقاط شمالی ایران می توان استفاده نمود در این مورد باید در زیر کف چوبی پایه قرار دارد .
این پابه باید حداقل ۵۰ سانت در خاک فرو روند سپس روی آنها الوارها را قرار داد . این الوارها باید در روی پایه ها قرار گیرد و حداقل ۳۰ سانت از سطح زمین بالا باشند و سپس کف اصلی را در روی آنها قرار داد .معمولا چوب های کف با پیچ به الوار زیر ثابت می شود .
بهر حال استفاده از کف های چوبی در نقاطی که چوب فراوان و ارزان است خوب می باشد ولی از نظر بهداشتی باید کاملاً مواظب آن بود در غیر این صورت ممکن است به زودی مورد هجوم حشرات قرار گیرد و آشیانه آنها شود و همچنین اگر جنس چوب خوب نباشد ممکن است بر اثر رطوبت به زودی از بین برود . حسن آن اینست که به آسانی و سهولت مرغدار می تواند قسمت های خسارت دیده آن را بردارد و تعمیر نماید بدون اینکه احتیاج به متخصص باشد .
ب) کف های سیمانی – بسیار بهداشتی و مطمئن است شستشوی کف به آسانی انجام می گیرد اگر شیب لانه مناسب باشد رطوبت نیز کمتر در لانه نفوذ می کند .
معمولا در انگلستان برای ساختن کف های سیمانی از ترکیب زیر استفاده می شود ۱ قسمت سیمان 3.5 قسمت ماسه نرم یا شن و ۷ قسمت سنگ ریزه – و روی آن در حدود ۸-۱۰ سانتی متر سیمانکاری می کنند . کف های سیمانی بایستی از زمین کمی بلند تر باشد .
ج) کف های آجری – اینگونه کف ها بخصوص در اطراف تهران زیاد دیده می شود چنانچه بین آجرها با سیمان به خوبی بند کشی شود از نظر بهداشتی بدون نقص است.
زیرا این کف ها را باید از یک ماده عایق پوشاند اغلب برای این منظور از اوراق کاغذ قیر اندود و یا گونی های آغشته به قیر استفاده می شود . بدین ترتیب لانه گرم تر می شود و نفوذ رطوبت از زمین به داخل لانه کمتر امکان پذیر است .
دیوار ساختمان:
بسته به نوع وشکل ساختمان دیوارها فرق می کند . معمولاً دیوار ساختمانهای انفرادی ساده وکوتاه وارتفاع در ساختمانهای چند ردیفی وآنهایی که دارای سقف دوگانه هستند بلندتر است ارتفاع در ضلع جنوبی بلندتر از شمالی است در داخل لانه نیز از یک سری دیوارهای کوتاه به منظور جدا سازی قسمتهای مختلف استفاده می کنند ، این دیوارها به طور معمول از تورهای سیمی ساخته می شود .
دو نوع از دیوارهای مناسب در مرغداری :
1- استفاده از بلوکهای سیمانی توخالی 24 سانتیمتر طرف داخل بلوکها را توسط ورقهای پرس شده واز کاه به ضخامت 5 سانتیمتر پوشانده توسط میخ به دیوار چسبانده از سطح زمین تاارتفاع یک متری سیمان کاری نموده وبقیه را گچ کاری می کنند طرف خارجی را برای جلوگیری از نفوذ باران سیمانکاری می کنند .
2- استفاده از آجر معمولی وعایق کاری نمودن همچنین استفاده از ورقهای آلومنیوم یا نئوپان رنگ شده استفاده کنند وطرف بیرون را سیمان کاری کنند .
ارتفاع دیوارها بسته به تیپ و نوع ساختمان فرق می کند . معمولاً ارتفاع ساختمانهای انفرادی و ساده کمتر و ارتفاع ساختمانهای چند ردیفی و آنهائی که دارای سقف دو گانه هستند بلند تر است . اغلب دیوارهای سمت جنوبی بلند تر از دیوارهای قسمت شمالی است معمولا در ساختمانهای ساده ارتفاع دیوارها در جلو 2.5-۳ متر و در عقب ۲-2.5 متر کافی است . در ساختمانهای ردیفی و بزرگ ارتفاع دیوار ممکن است در جلو و عقب به یک اندازه و در حدود ۳- 3.5 متر باشد .
در داخل نیز یک عده دیوارهای مجزا کننده قرار می گیرد که اغلب از تور سیمی است و فقط نیم متر آن از آجر یا مصالح ساختمانی دیگر است . معمولا برای هر ۶-۹ متر طول یک دیواره مجزا کننده در نظر می گیرند بدین ترتیب هر لانه را به چند مرغدان تقسیم می کنند.
برای صرفه جویی این دیوارهای توری را تا سقف ادامه نمی دهند بلکه به ارتفاع 1.5-۲ متر در نظر می گیرند به طوری که پرنده نتوانند از روی آنها بپرند . ارتفاع دیواره هر چه بیشتر باشد از نظر تهویه بهتر است ولی گرم کردن آن در زمستان مشکل تر می باشد ساختمان دیوارها ممکن است بسته به موقعیت و سلیقه از مواد مختلف تشکیل شود .
دیوارهای آجری و بلوکه های سیمانی از نظر عایق بودن در برابر حرارت و استحکام مناسب هستند اگر ارتفاع کم و سقف ساده است می توان عرض دیواره را 1.5 آجری گرفت ولی اگر ارتفاع زیاد و سقف سنگین است حتما عرض دیوار را بایستی ۲ آجری و حتی بیشتر در نظر گرفت .
در بعضی نقاط می توان از سنگ حتی از گل و خشت هم استفاده نمود در این صورت باید دیواره از داخل تا سقف با سیمان پوشیده شود تا ضد عفونی کردن و شستشوی آن آسان باشد .
از دیوارهای فلزی به خصوص برای لانه نیمچه ها و جوجه کبابی ها به طور وسیعی در دنیا استفاده می شود ولی استفاده کردن از آنها در ایران مشکل است زیرا زمستانها سرد و تابستانها دیوارهای فلزی را جدا کنند و برای گرم کردن لانه در زمستان نیز از مواد عایق حرارت در قسمت داخل دیواره استفاده می شود . در بعضی نقاط مثل شمال ایران می توان از دیوارهای چوبی استفاده کرد .
در این صورت چوبهای مورد استفاده باید از خارج رنگ و از داخل با نفت سیاه یا قطران یا ماده ای ایزولان آغشته شود . دیوارها به طور کلی از داخل باید دارای آستر باشد معمولا می توان ابتداء دیوار را کاه گل نمود و سپس روی آن را با گچ و حتی دوغ آب آهک سفید کرد .
این عمل لانه را روشن تر نشان می دهد و سبب گرم شدن بیشتر و مسدود شدن سوراخ ها و خلل و فرج دیواره و جلوگیری از نفوذ و اشاعه حشرات موذی و سهولت عمل ضد عفونی کردن می گردد .

سقف:
با توجه به امکان تبادل سریع حرارتی در سقف آشیانه های مرغداری باید سعی در عایق کاری این قسمت از ساختمان نمود .
سقف ممکن است ساده، شیب دار، زاویه دار مساوی و زاویه دار غیر مساوی باشد .
سقف های ساده از نظر ساختمان ارزان تر تمام می شود ولی تهویه آن به خوبی انجام نمی گیرد . برای اینکه تهویه به خوبی انجام شود ارتفاع این سقف ها باید زیاد باشد . این تیپ سقف ها برای لانه های کوچک به خصوص برای نگاهداری جوجه های کوچک و همچنین انبار و غیره مناسب است .
معمولا دیواره عقبی آن بلند تر از دیواره جلویی است . ارتفاع دیوارها باید طوری باشد که بتوان در داخل لانه به آسانی کارکرد این سقف ها ممکن است به صورت مستقیم یا شیب دار باشد . در این صورت شیب از جنوب به شمال است .
ـ سقف های زاویه دار (Gabletype)
برای لانه های بزرگ که تعداد نسبتا زیادی مرغ در آنها نگاهداری می شود این نوع سقف ها مناسب است زیرا تهویه در این لانه به خوبی انجام می گردد و کارکردن در آن آسان است .معمولاً امروزه در لانه های مدرن سقف از دو قسمت تشکیل می شود یک سقف خارجی و یک سقف داخلی .
سقف داخلی از مواد ایزولان تشکیل می شود و لانه را از نظر عایق سازی و جلوگیری از سرد شدن لانه در زمستان و گرم شدن لانه در تابستان محفوظ نگاه می دارد . سقف های زاویه دار ممکن است قرینه و یا نا قرینه باشند .
ـ سقف های زاویه دار بی قرینه (Semi monitor type)‌
در این سقف ها فاصله خط الراس از دیواره به یک نسبت نیست . دیواره عقب معمولا کوتاه تر از دیواره جلو ساخته می شود .این تیپ از سقف ها به خصوص برای ساختمانهایی که عرض آنها کم و باریک می باشند بسیار خوب است در برخی از سقف های زاویه دار پنجره های تهویه ای سرتاسری قرار می گیرد .
لانه های دو سقفی اگر چه کمی گران تمام می شود ولی از نظر بهداشتی از نظر تهویه و حرارت لانه بسیار مناسب است . زیرا در تابستان هوای بین دو سقف محیط عایقی را بین هوای گرم خارج و داخل لانه ایجاد می کند . در حالیکه در زمستان هوای سرد که توسط پنجره های سقفی وارد محوطه بین دو سقف می شود قدری گرم می شود و سپس وارد لانه می گردد .
در این صورت اشکالی از نظر هوای سرد بیرون پیش نخواهد آمد .
مصالحی که برای ساختمان سقف به کار می رود باید خشک و سبک و ارزان باشد . انواع مصالحی که برای سقف به کار می رود عبارتست از :
۱) سقف فلزی: معمولا در ایران از آهن سفید استفاده می شود . این سقف ها اگر به خوبی کار گذاشته شود رطوبت ناپذیر است ولی گاهی ممکن است زنگ بزند از این رو به خصوص در نقاط مرطوب مانند شمال بهتر است هر چند سال یکبار آن را رنگ زد ، این سقف ها در تابستان گرم می شود مگر اینکه در زیر آن سقف عایق دیگری قرار دهند از این رو در نقاط گرمسیر مانند ایران توصیه نمی شود .
۲) سقف های چوبی: در نقاطی مانند شمال ایران که چوب ارزان و تهیه آن آسان است می توان از اینگونه سقف ها استفاده کرد . برای اینکار از الوارهای نازک چوب استفاده می شود و آنها را طوری در کنار هم قرار می دهند که فاقد درز باشد و از نفوذ رطوبت در لانه جلوگیری به عمل آورد . جنس چوب باید محکم ،‌سبک ، سفید و روشن باشد و به خوبی در روی دیوارها ثابت گردد تا بر اثر باد و طوفان شدید از جای کنده نشود .
اغلب سقف های چوبی دارای دیوارهای چوبی نیز هستند از نظر جلوگیری از گرما به خصوص در نقاطی که دارای تابستانهای سوزان و طولانی هستند این گونه سقف ها بسیار خوب می باشند ولی دوام آنها کم است در ضمن خطر آتش سوزی و حمله حشرات موذی زیاد است . در نواحی مرطوب و سرد سیر نیز ممکن است به زودی بپوسد و از بین برود .
۳) سقف های تیر آهنی و بتونی: بهترین نوع سقف مرغدانی بشمار می روند . از این گونه سقف ها اغلب در لانه های ردیفی و چند طبقه ای استفاده می شود . در تهران اغلب سقف ها تیر آهنی است که در بین آنها از آجر استفاده شده است .
این گونه سقف ها در زمستان گرم می باشد و چنانچه تهویه به خوبی انجام گیرد در تابستان لانه را می توان به آسانی خنک نمود . دوام اینگونه سقف ها نیز بسیار زیاد است .در نواحی سرد سیر در زمستان احتیاج به برف روبی است و این امر مستلزم کارگر و صرف وقت بیشتری است اخیرا در تهران از اوراق پنبه نسوز یا ایرانیت برای سقف مرغداری استفاده می شود حسن اینگونه سقف ها در اینست که به آسانی و سادگی می توان آنها را جمع کرد .
معمولا این سقف ها به وسیله پیچ و مهره استوار و محکم می شوند ولی باید توجه داشت که سوراخ یا درز در سقف ایجاد نشود برای اینکار بهتر است در زیر هر پیچ یک واشر کار گذاشته شود .
سقف های آجری یا طاقی نیز کم و بیش در اطراف کشور مرسوم شده است . اینگونه سقف ها خیلی ارزان تمام می شود (مانند سقف مساجد یا کاروانسراهای قدیمی) ولی عرض لانه را نمی توان زیاد گرفت و از طرف دیگر برای تحمل فشار سقف باید دیوارها را کلفت تر از حد معمول گرفت و ارتفاع دیوارها نیز باید زیاد باشد . از این رو برای لانه های بزرگ چنین سقف هائی توصیه نمی شود به طور کلی در انواع سقف ها اصول زیر را باید در نظر داشت :
اولاً سقف باید طوری باشد که رطوبت باران نتواند در لانه نفوذ کند برای این منظور در جلو و عقب ساختمان بطور متوسط در حدود یک متر باید سقف به صورت سایه بان از دیوارها تجاوز نماید و این امر در بعضی نواحی مانند شمال ایران که باران فراوان است ضروری است در نواحی گرمسیر نیز می توان از این سایه بان برای جلوگیری از نفوذ آفتاب تابستانی به داخل لانه استفاده نمود .
شیب سقف نیز باید به طور ملایم از جلو به عقب باشد ، بدین ترتیب ریختن قطرات باران به داخل لانه و مرطوب شدن جلوی لانه جلوگیری به عمل خواهد آمد . اگر سقف از داخل نیز با یک ماده عایق و ایزولان پوشیده شود اثر بهتری دارد زیرا در این حال لانه در زمستانها گرم و در تابستانها خنک خواهد ماند . در هلند معمولا برای این منظور از سقف های نی ای و یا بوریائی استفاده می کنند که بسیار ارزان و کم قیمت است .
در و پنجره :
درها از نظر اندازه باید بزرگ نباشند . حداقل یک متر پهنا ودو متر بلندی داشته باشند . تعداد پنجره ها را باید حداقل گرفت ، در مناطق سردسیر باید از چوب استفاده کرد و درمناطق خیلی سرد بهتر است پنجره ها دوبل باشند . مساحت پنجره تابعی از سطح آشیانه است به متوسط20/1 تا 25/1 سطح آشیانه به پنجره اختصاص می یابد . پنجره هرچه به کف نزدیک تر باشد آفتاب بیشتری به کف خواهد تابید در مناطق سردسیر برای حداکثر استفاده از نور وگرما پنجره ها را باید حتی المکان به کف نزدیک کرد . البته پیشنهاد می شود که با توجه به هزینه ها و مسائلی چون ، تنظیم نور سالن ، جلوگیری از ورود آلودگی به داخل سالن و . . . از سیتم ویندولس (بدون پنجره ) استفاده شود .
ارتفاع سالن در مناطق سردسیر 4/2 متر و در مناطق گرمسیر 3 متر باید باشد
درها بایستی طوری ساخته شده باشد که به سادگی باز شود و در موقع کارکردن تولید اشکال ننماید . در ممکن است معمولی یا کشوئی باشد . در لانه های کوچک می توان از درهای کشوئی استفاده کرد ولی در لانه های بزرگ بهتر است از درهای معمولی که در جهت عمودی می چرخند استفاده نمود . ارتفاع درها معمولا ۵/۱-۲ متر کافی است و بهتر است در این درها فنر قرار دهند تا به خودی خود بسته شود .
درهای دو لتی برای لانه های بزرگ توصیه می شود و در لانه های کوچک می توان از درهای ساده و یک لتی استفاده نمود درهای داخلی را باید به طور ساده ساخت و ارتفاع آنها نیز باید به اندازه ای باشد که کارگر به آسانی بتواند از آنها بگذرد . برای ساختن در می توان از چوب ، حلبی و حتی آهن استفاده کرد عرض درها نیز باید به اندازه ای باشد که کارگر با وسائل به آسانی بتوان از میان آن بگذرد معمولا عرض یکمتر برای این منظور کافی است در لانه های بزرگ برای ورود تراکتور باید درها را بزرکتر گرفت .
پنجره ها
پنجره ها باید طوری ساخته شود که نور کافی حتی در روزهای تاریک ابری نیز وارد لانه شود .
ارتفاع پنجره نیز مهم است هر چه ارتفاع پنجره ها بیشتر و به کف لانه نزدیکتر باشد اشعه آفتاب بهتر در کف لانه پخش می شود .
در نقاط گرمسیر باید پنجره ها به سقف نزدیکتر باشد و به وسیله سایه بان هائی مانع از ورود آفتاب گرم تابستانی به داخل لانه شد و در نقاط سردسیر بر عکس هر چه پنجره ها به کف نزدیکتر باشد بهتر است زیرا مقدار بیشتری اشعه آفتاب به خصوص در زمستان وارد لانه می شود نقاط سردسیر اگر تعداد پنجره ها زیاد باشد سبب سرد شدن لانه می شود .
معمولا برای هر ۱۵-۱۸ متر مربع فضای کف یک متر مربع پنجره کافی است . در جاهائی که تمام پنجره ها فقط در یک سطح لانه قرار بگیرد باید کمی بیشتر از میزان ذکر شده در نظر گرفت .
در نقاط گرمسیر برای جلوگیری از گرم شدن زیاد از حد لانه به وسیله تابش اشعه آفتاب بهتر است در بالای پنجره سایبان تهیه دید این سایبان ها باید در جهت جنوبی و شرقی به کار رود .
در بعضی نقاط در تابستانها برای خنک کردن لانه معمولا شیشه های زیر سایه بان را بر می دارند و شیشه ای پائین را به وسیله رنگ سفید تار می کنند و بدین وسیله تا اندازه ای مانع از ورود آفتاب به داخل لانه می شوند .
بهترین تیپ پنجره آنهائی است که در جهت بالا و پایین باز و بسته می شوند . اینگونه پنجره ها اغلب مانع از کوران می شوند پنجره هائی که در حول محور عمودی باز می شوند دارای این مزیت هستند که می توان آنها را به وسیله یک اهرم با هم بست یا باز کرد .
به طور کلی از پنجره ها برای تهیه نور کافی و تهویه می توان استفاده کرد . در لانه ای که دارای پنجره کافی و هوای روشن است کمتر بیماری دیده می شود تولید نیز به همان نسبت در میزان رضایت بخش تر است .
معمولا سه نوع پنجره در جایگاه طیور در نظر می گیرند .
۱) پنجره های جلوئی: این پنجره ها اغلب در جهت جنوبی یا شرقی لانه قرار می گیرند و پنجره اصلی به شمار می رود .
این پنجره ها اغلب برای نور کافی مورد استفاده قرار می گیرد . از این رو هر چه بزرگتر باشد بهتر است در لانه های مدرن امروزه از کف تا زیر سقف کشیده می شود . بدین ترتیب اولا نور را به خوبی در سرتاسر لانه پخش می کند و اشعه آفتاب به خوبی می تواند به کف لانه به طور مایل بتابد .
در ضمن هوای کثیف و گرم را که در قسمت بالائی و در نزدیک سقف جمع شده اند از لانه بیرون می برد .
حداقل برای هر ۱۵-۱۸ متر مربع باید یک متر مربع پنجره در نظر گرفت ولی همان طور که گفته شد امروزه حداقل ۲/۱ دیواره جنوبی یا شرقی را به پنجره اختصاص می دهند . البته این امر بستگی به آب و هوا فرق می کند در نقاط سردسیر باید پنجره ها را کمتر کرد در نقاط گرمسیر پنجره های اصلی را طوری باید ساخت که در تابستان بتوان به سهولت آنها را از دیواره جدا کرد یا حداقل شیشه های آن را برداشت به این منظور اغلب از پنجره های سرتاسر چوبی که دارای شیشه های کشوئی هستند استفاده می شود . این دسته از پنجره ها را می توان بسته به موقعیت محل از چوب یا فلز ساخت .
نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد اینست که وقتی که نور از شیشه عبور می کند اشعه ماوراء بنفش آن توسط شیشه گرفته می شود از این رو از نظر خواص شیمیایی نور خاصیت خود را از دست می دهد .(زیرا می دانیم تنها قسمتی از اشعه آفتاب که تولید ویتامین D در بدن می کند قسمت ماوراء بنفش نور است ) از این رو اخیراً بعضی کشورها بجای شیشه برای پنجره ها از اوراق ضخیم نایلن یا طلق استفاده می شود . این امر علاوه بر این که ارزان تمام می شود از نظر اینکه نایلن یا طلق اشعه ماوراء بنفش نور را نیز جذب نمی کند بهداشتی تر است ولی در زمستانها لانه را سرد می کند و گرم کردن لانه دچار اشکال می شود از این سیستم فقط در نقاط گرمسیر که دارای زمستانهای ملایم است توصیه می شود .
۲) پنجره های عقبی: این پنجره های اغلب در جهت شمالی یا غربی لانه قرار می گیرند و بیشتر از جهت تهویه لانه بکار می روند . در ضمن تا اندازه ای به روشنائی لانه کمک می کند . در هنگام تابستان نیز با تولید جریان هوا به خنک کردن لانه در روزهای گرم کمک می کند .
این پنجره ها را اغلب برای جلوگیری از کوران نزدیک به کف یا سقف لانه قرار می دهند تا بر اثر باز کردن پنجره های جنوبی یا شرقی تولید کوران شدید و عوارض ناشی از آن ننماید .
اندازه این پنجره ها اغلب کوچک است و به طور ساده ، کشوئی با شیشه یا حتی بدون شیشه ساخته می شود .
در تابستانها معمولاً شیشه های آن را بر می دارند . این پنجره ها اگر در زیر سقف قرار گیرد بهتر است زیرا هوای گرم و کثیف لانه را خارج می کند بدون اینکه لانه سرد نماید .
این پنجره ها یا به عبارت دیگر دریچه ها ممکن است به فاصله یک متر از هم و در سرتاسر لانه قرار گیرند .
اندازه این پنجره ها بسته به ارتفاع دیواره و همچنین اندازه سالن فرق می کند ولی اغلب نیم متر ارتفاع و یک متر طول برای هر کدام در نظر می گیرند .
در بعضی مزارع این پنجره ها فقط از تخته های ساده تشکیل می شود که در هنگام احتیاج آنها را باز می کنند .
۳)پنجره های سقفی: معمولاً در لانه های بزرگ که دارای سقف های زاویه دار هستند گاهی در بن زاویه دو سقف پنجره های تهویه ای قرار می دهند .
اغلب در ساختمانهای چند ردیفی و بزرگ که تعداد زیادی پرنده در آنها نگاهداری می شوند به خصوص در نقاط گرمسیر از اینگونه پنجره ها به کار می رود .
باز کردن این پنجره ها در بین دو سقف به تهویه و خشک شدن لانه در تابستان کمک بسزائی می کند .
این گونه پنجره ها در نقاطی مانند ایران که هوای تابستانی بسیار گرم است و از طرفی استفاده از مواد عایق همچنین وسائل تهویه ای الکتریکی در لانه مرغها گران تمام می شود بسیار خوب است اخیرا در اطراف تهران در لانه هائی که سقف آنها طاقی است (مانند مساجد و کاروانسراهای قدیمی) از اینگونه پنجره ها در راس سقف تعبیه می شود .
امروزه معمولا برای لانه های بزرگ از ساختمانهای سوله استفاده می شود که دارای طول و عرض مختلف اند . تعدادی کارخانه در ایران این سالن ها را بسته به سفارش مشتری ساخته و در محل مورد نظر نصب می کنند . ساختمانهای سوله امروزه در مرغداری های جدید بسیار متداول است .


اقدامات لازم قبل از ورود جوجه
رمز موفقيت پرورش طيور گوشتي، اجراي يك برنامه مديريتي مشخص و مؤثر قبل از ورود جوجه‌ها به فارم و طي دوران پرورش است. از آنجا که اجراي برنامه هاي تغذيه اي و بهداشتي در فارمهاي چند سني مشکل است بهتر آن است که از روش يکباره پر و يکباره خالي استفاده شود. جهت دستيابي به نتايج بهتر رعايت مسائل زير پيش از ورود جوجه ها ضروري است :
1- به ‌منظور حفاظت از گله‌ها در مقابل بيماريها از نظافت و ضد عفوني شدن صحيح و كافي تجهيزات سالن و محوطه اطراف سالنها مطمئن شويد.
2- بستر در محوطه مادرهاي مصنوعي بايد هم سطح و يكنواخت باشد. بستر ناهموار ايجاد درجه حرارت غير يكنواخت در كف سالن نموده و باعث مخفي شدن جوجه‌ها در بين پوشال بستر و يا در زير دانخوريها و آبخوريها و محروم شدن از آب و دان در مرحله رشد مي‌شود.
3- سعي كنيد كه هر سالن را با جوجه مربوط به يك گله مادر پر نمائيد، اگر اين كار عملي نيست حداقل هر سالن را با جوجه‌هاي مربوط به گله‌هاي مادر همسن پر نمائيد. اين امر رقابت بين طيور را كاهش مي‌دهد.
4- زمان رسيدن جوجه به فارم را مشخص نموده و براي دريافت جوجه آمادگي كامل داشته باشيد.
5- هيترها را كنترل و از صحت كار آنها مطمئن شويد و با توجه به وضعيت هواي محيط 24 تا 36 ساعت قبل از ورود جوجه آنها را روشن نمائيد. در اين صورت قبل از ورود جوجه بستر كاملا گرم و درجه حرارت هواي سالن مناسب پذيرش جوجه مي‌باشد.
6- ضمن جلوگيري از وزش هوا از وجود هواي كافي داخل سالن بخصوص زماني كه از حرارت مستقيم استفاده مي‌كنيد مطمئن شويد.
7- بازاء هر 1000 قطعه جوجه در محدوده مادرهاي مصنوعي 10-8 عدد آبخوري آويز ثابت و 6 عدد آبخوري كمكي كوچك كله قندي و يا پلاستيكي، يعني جمعاً 16-14 عدد آبخوري در نظر گرفته شود. اين آبخوريها قبل از جوجه‌ريزي بايستي با آب تميز پر شده و درجه حرارت آب آبخوريها بايد حدود 15-10 درجه سانتيگراد باشد. همچنين در سيستم آبخوري نيپل نيز بايستي از آبخوريهاي كمكي استفاده شود.
8- اضافه كردن مولتي ويتامين در چند روز اول به آب آشاميدني مفيد مي‌باشد. زيرا ممكن است ويتامين موجود در دان بعلت گرما كاهش يافته باشد.

 

9- ايجاد فضاي اضافي جهت تغذيه در چند روز اول لازم مي‌باشد. حداقل 20% از فضاي مادرهاي مصنوعي در روي بستر با صفحات مقوائي و يا كفي كارتن پوشانده شود و در آنها هميشه مقدار كمي دان تازه وجود داشته باشد. در اين صورت همواره طيور به دان دسترسي خواهند داشت. بلافاصله قبل از ورود جوجه به سالن دانخوريها را پر نمائيد.
10- شروع تغذيه بايستي با دان كرامبل با اندازه مناسب و بدون گرد و پودر دان باشد.
11- دانخوريها و آبخوريها را مستقيماً زير و يا خيلي نزديك به مادرهاي مصنوعي ندهيد تا طيور براحتي بتوانند در اطراف آنها حركت نمايند.
12- با استفاده از دماسنجي كه بتواند حداقل و حداكثر درجه حرارت را نشان دهد، درجه حرارت محوطه مادرهاي مصنوعي و درجه حرارت سالن را كنترل نمائيد.
13- قبل از جوجه‌ريزي، هيترها را از نظر صحت كار آنها، آبخوريها را از نظر پاكيزگي و عاري بودن از پوشال و درجه حرارت مناسب آب، دانخوريها را از نظر وجود دان كافي و در دسترس بودن آنها كنترل نمائيد.

تراكم جوجه‌ريزي
يكي از ضروريات اصلي رشد، حفظ سلامتي و كيفيت عمومي زيست و تامين فضاي كافي براي هر پرنده مي‌باشد. ميزان فضاي در نظر گرفته شده بستگي به مجموعه‌اي از فاكتورها نظير: وزن طيور در هنگام كشتار، نوع سالن (باز و بسته)، شرايط آب و هوائي منطقه و فصل دارد. بدين جهت براي محاسبه ظرفيت جوجه‌ريزي بايستي بطور دقيق از ابعاد داخلي سالن‌ها مطلع باشيم. بطور كلي تراكم جوجه‌ريزي توصيه شده بشرح زير مي‌باشد:

 

ميزان تراکم جوجه ريزي در واحد سطح
وزن )کيلوگرم(	تراکم (قطعه در متر مربع(
1.25	27.2
1.5	22.7
1.75	19.4
2	17
2.25	15.1
2.5	13.6
2.75	12.4
3	11.3
3.5	7.79

 

در سالنهاي بسته: در انگليس سازمان حمايت از رفاه طيور هيچگاه تحت هيچ شرايطي اجازه توليد بيش از 34 كيلوگرم گوشت در هر متر مربع سالن را نمي‌دهد. جدول زير با توجه به رفاه طيور و مديريت مناسب و حداكثر توليد 34 كيلوگرم گوشت در هر متر مربع، ميزان تراكم (تعداد جوجه در هر متر مربع سالن) را نشان مي‌دهد:
در تابستان و بخصوص در واحدهايي كه امكان بروز مشكلات وجود دارد بايستي تراكم جوجه‌ريزي را كم نموده و در سالنهائي كه از تهويه مناسبي برخوردار نمي‌باشند بايستي دقت بيشتري نمود و تراكم جوجه‌ريزي در آنها را نيز كاهش داد.
سالنهاي باز: تراكم جوجه‌ريزي در سالنهاي باز براساس فصل و نوسانات درجه حرارت متفاوت بوده و بايستي در تابستان از تراكم جوجه‌ريزي در سالنهاي مذكور كاسته شود.
تخليه جوجه ها
طولاني شدن زمان تخليه جوجه باعث دهيدراته شدن جوجه‌ها و در نتيجه افزايش تلفات و كاهش پتانسيل رشد مي‌گردد.توجه به کليه نکات زير هنگام جوجه ريزي لازم و ضروري است:
ـ مطمئن شويد كه تحويل و توزيع جوجه‌ها در سالنها بطور صحيح انجام شده است. از انبار كردن جعبه‌هاي حاوي جوجه در منطقه مادر مصنوعي خودداري كنيد.
ـ جعبه‌ها را به آرامي نزديك به‌دان و آب در محدوده مادرهاي مصنوعي تخليه نمائيد.
ـ جعبه‌هاي خالي را در يك طرف سالن‌ها جمع نمائيد تا براحتي بتوانيد آنها را به خارج از سالن انتقال دهيد.
ـ جوجه‌ها بايد سرزنده و شاداب و بدون نقص ظاهري باشند.
ـ جوجه‌ها بايستي در محدوده مادرهاي مصنوعي قرار گيرند كه روشنائي آنها از مادرهاي مصنوعي و يا از لامپهاي سالن كه در بالاي مادرهاي مصنوعي هستند تامين مي‌گردد. در صورتي كه سالن داراي شرايط قابل كنترل باشد محصور كردن طيور در محدوده مادر مصنوعي ضرورتي ندارد ولي در صورتي كه تعداد جوجه‌ها كم باشد و همچنين در سالنهاي باز مفيد مي‌باشد.
1 الي 2 ساعت پس از استقرار، وضعيت توزيع جوجه‌ها در زير مادرهاي مصنوعي و ميزان دسترسي آنها را به آب و دان كنترل نمائيد.

كنترل رطوبت
رطوبت نسبي سالن بايد 70-50 درصد باشد، رطوبت سالن باعث حفظ كيفيت بستر شده و از خشك شدن زياد بستر و ايجاد گرد و غبار جلوگيري مي‌نمايد. رطوبت بالاتر را بايد با افزايش تهويه كاهش داد. افزايش تهويه باعث از دست رفتن گرما و صرف هزينه اضافي است. وسائلي كه بسرعت و به درستي بتوانند رطوبت را اندازه‌گيري نمايند تا حدي غير معتبر مي‌باشند و احتياج به كاليبره كردن مكرر داشته و بدين جهت كنترل رطوبت را مشكل مي‌سازند. ايجاد رطوبت نسبي بالاتر براي جوجه يكروزه استرس جابجائي جوجه از جوجه‌كشي تا مزرعه را كاهش داده و رطوبت كمتر، شانس دهيدراته شدن جوجه را افزايش مي‌دهد.

مديريت آبخوري
توزيع آب تميز براي جلوگيري از دهيدراته شدن جوجه در طول دوران پرورش لازم مي‌باشد. مصرف آب و دان بطور مستقيم با يكديگر مرتبط بوده و بدون مصرف آب كافي، مصرف دان كاهش و نتيجتاً ميزان رشد نيز كاهش مي‌يابد. جهت افزايش ميزان رشد نياز مستمر به مدرنيزه كردن تجهيزات داريم.
بعنوان مثال يك پرنده در 10 سال پيش در 50 روزگي به وزني مي‌رسيد كه امروزه در 40 روزگي به آن وزن مي رسد (20% كاهش در سن كشتار) كه نشانگر لزوم افزايش توانائي تجهيزات موردنياز تا 20% مي‌باشد.
امروزه استفاده از آبخوريهاي نيپل مورد توجه قرار گرفته كه در اين صورت براي اطمينان از دسترسي طيور به آب بازاء هر 9 قطعه يك آبخوري نيپل با جريان آب كم و بدون فنجانك لازم است ولي در صورت استفاده از سيستم نيپل با جريان آب بيشتر تعداد پرنده بازاء هر نيپل افزايش مي‌يابد. ميزان موردنياز آبخوري آويز پلاستيكي به قطر 400 ميلي‌متر، براي هر 1000 پرنده 10- 8 عدد مي‌رسد.

آبخوري براي جوجه يكروزه:
براي جوجه يكروزه بازاء هر 1000 قطعه جوجه 6 آبخوري كوچك كله قندي و يا سيني در نظر بگيريد. اين آبخوري‌ها هيچگاه نبايد خالي باشند و مرتباً بايد تميز و مجدداً با آب تميز و تازه پر شوند. بسيار مهم است كه روز اول ورود جوجه‌ها به سالن آب در آبخوريها به‌ميزان كافي وجود داشته باشد تا جوجه‌ها براحتي بتوانند به‌آب دسترسي پيدا كنند. سطح آب در آبخوريها با بزرگ شدن جوجه‌ها بايستي كاهش يابد تا از ريخت و پاش آب بوسيله جوجه‌ها جلوگيري شود.
تقريباً 48 ساعت پس از جوجه‌ريزي بايد آبخوريهاي كمكي جمع شوند. ارتفاع آبخوريهاي آويز بايد هم سطح پشت پرنده باشد. تنظيم آبخوريها مرتباً بايد كنترل شده تا ضمن توزيع آب به ‌ميزان كافي از ريزش آب و هدر رفتن آن نيز جلوگيري شود. صرفنظر از نوع سيستم آبخوري همواره بايد بازاء هر 3 متر عرض سالن يك رديف آبخوري در نظر گرفته شود. (توزيع يكنواخت آب در سالن)

مصرف آب (هواي معتدل) :
معمولا مصرف آب 1.8-1.6 برابر مصرف دان مي‌باشد. اين ضريب بايد بعنوان يك راهنما باشد نه بعنوان يك ضريب ثابت. زيرا كه تغييراتي در مصرف آب با توجه به كيفيت دان، درجه حرارت محيط و سلامتي گله ايجاد مي‌گردد كه بايد به آن توجه و تدبير مديريتي مناسب اتخاذ گردد. استفاده از كنتور آب كه ميزان مصرف آب را مشخص مي‌نمايد، از ابزارهاي مفيد مديريتي است. مشخص شدن مصرف آب و مطلع شدن از وضعيت سلامتي گله مي‌تواند ما را در مورد زمان واكسيناسيون و همچنين درمان گله راهنمايي نمايد. مصرف آب با افزايش درجه حرارت محيط افزايش مي يابد، لذا بايد در حرارت بيش از 30 درجه سانتيگراد آبخوري‌هاي كمكي مورد استفاده قرار گيرند.
بهتر است هر سال يکبار آب مرغداري از نظر فيزيکي و شيميايي و هر شش ماه يک بار نيز از نظر ميکروبي آزمايش شود. توصيه مي گردد براي روزهاي اول يک آبخوري کله قندي براي 50 قطعه جوجه در نظر گرفته شود و حتماً قبل از ورود جوجه ها به سالن، آبخوريها پر گردد. معمولاً آبخوريها را اطراف دانخوريها و کاغذ دانخوري مي چينند. بايد دقت کنيم فاصله آبخوريها حدود 1.5 متر بيشتر نباشد. افزودن شکر به نسبت 3 تا 5 درصد در روز اول با نظر کارشناسان و همچنين استفاده از آنتي بيوتيک از روز دوم با نظر دامپزشک را نيز بايد در نظر داشت. تهويه در هفته اول نبايد زياد مورد نظر باشد و معمولاً دو تا سه روز اول نيازي به روشن کردن هواکش نيست. براي ايجاد شرايط مطلوب آب و هوايي بايد وضع ظاهري گله، فصل و غيره را در نظر داشت و اقدام به روشن کردن هواکش ها کرد هر چند در سالهاي اخير سيستم هاي کنترل کامپيوتري بدون دخالت پرسنل و با دادن برنامه اتوماتيک نسبت به تنظيم حرارت، رطوبت و تهويه اقدام مي کنند. در خاتمه توجه همکاران را به اين نکته جلب مي کنيم که بررسي رفتار جوجه در سالن بصورت دائمي بايد مد نظر باشد و با توجه به شرايط و وضع تحريک جوجه ها اقدامات لازم را انجام دهند.

مديريت دانخوري ها
طول دانخوري زنجيري براي هر پرنده حداقل 5.2 سانتيمتر و تعداد دانخوري بشقابي براي 1000 قطعه 20- 18 عدد منظور شود.
 

مديريت بستر
بستر ممكن است از پوشال چوب، خرده كاغذ يا كاه خرد شده باشد. از مصرف تراشه چوب سفت كه داراي تانن زيادي است و همچنين تراشه چوب‌ريز و خاك اره‌اي كه اگر بوسيله جوجه خورده شود باعث سوراخ شدن چينه دان و سنگدال مي‌شود خودداري كنيد. به‌منظور پيشگيري از بروز بيماري آسپرژيلوز، از مصرف بستر پوسيده و كپك زده خودداري نمائيد. بهترين بستر، تراشه چوب سفيد با كيفيت خوب است.
كاه در صورتي كه به‌صورت صحيح عمل‌آوري و نگهداري شده باشد مي‌تواند بستر مناسبي باشد.
جهت جلوگيري از ايجاد تاول سينه، سوختگي سينه و قرمزي و سوختگي مفصل خرگوشي كه باعث تنزل كيفيت و كم شدن ارزش لاشه مي‌گردد از بستر نرم با كيفيت مناسب استفاده شود. از مصرف پوشال پودر شده، مرطوب و يا كلوخه خودداري نمائيد. بستر با كيفيت خوب داراي 35-30 درصد رطوبت مي‌باشد. ارتفاع بستر 7-5 سانتيمتر توصيه شده است. هيچگاه بستر قديمي را مجدداً استفاده نكنيد. هميشه بستر قديمي را خارج و براي هر نوبت جوجه‌ريزي از بستر تازه و جديد استفاده نمائيد.
 

انتخاب محل زنبورستان

یکی از مهمترین نکات مدیریتی در پرورش زنبور عسل انتخاب صحیح محل استقرار زنبورستان است. شرایط مطلوب برای محل استقرار یک زنبورستان و محل استقرار کندوها

یکی از مهمترین نکات مدیریتی در پرورش زنبور عسل انتخاب صحیح محل استقرار زنبورستان است. شرایط مطلوب برای محل استقرار یک زنبورستان و محل استقرار کندوها
1 - شرایط آب و هوایی :
به طور کلی شرایطی چون گرما یا سرمای بیش از حد تحمل زنبورها ، بارندگی پیوسته و زیاد ، هوای ابری در بیشتر اوقات سال یا فصل مورد نظر ، بادهای شدید ، هوای شرجی یا هوای غالبا مه آلود ، افزایش یا کاهش ناگهانی درجه حرارت هوا و آلودگی غیر تحمل هوا ممکن است چنان منطقه ای را برای استقرار زنبورستان نا مطلوب کند .
2 - پوشش گیاهی منطقه :
به طور کلی گیاهانی چون توتون ، پنبه ،آفتاب گردان ، یونجه ، شبدر ، اسپرس ، بیدمشک ، گوَ ن ، آویشن ، خردل ، زعفران ، نخود ، لوبیا ، نعنا ، سیب ، گلابی ، مرکبات ، اقاقیا ، کاج ، گیاهان زینتی و طیف بسیار وسیعی از دیگر گیاهان زراعی ، باغی ، جنگلی و مرتعی منابع شهد و گرده برای زنبور عسل محسوب می شوند .
3 - اهمیت وجود منبع آب سالم در اطراف زنبورستان :
زنبور نیز مانند سایر جانداران به آب به عنوان حیاتی ترین نیاز خود احتیج دارد .
4 - بهداشت منطقه زنبورستان و اهمیت آن :
زنبور عسل نیز مانند سایر حیوانات به برخی از بیماری ها حساس است و متاسفانه بیشتر بیماری ها باعث انهدام بخش مهم یا تمامی کلنی های زنبور دار می شود و یا ضمن خسارت به زنبور دار معالجه می شوند . بنابراین اقتصادی ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلای زنبورها به بیماری توجه زنبور دار به بهداشت منطقه است .
5 - آلودگی های صوتی و بوهای نامطلوب :
مکان استقرار زنبورستان باید دست کم 2 کیلومتر از دامداری ها ، مرغ داری ها ، کارخانه های دباغی و دیگر مجتمع های تولیدی که بوی ناخوشایند در آن ها تولید می شود دور باشد . زیرا بوی بد زنبوران را فراری می دهد . زنبورستان ها هم چنین باید از نقاط پر سر و صدا مثل جاده های پر رفت وآمد ، کارخانه های پر سر و صدا و غیره به اندازه کافی دور باشند تا سرو صدا موجب هراس زنبورها و فراری شدن آنها نشود .
6 - اهمیت دور بودن کافی زنبورستان از نقاط مسکونی :
زنبورها با توجه به شعاع پرواز خود ممکن است تا 12 کیلومتر از محل زنبورستان دور شوند . نزیک بودن زنبورستان به مناطق مسکونی ممکن است باعث مشکلاتی برای زنبور دار شود .
7 - اهمیت رعایت فاصله زنبورستان ها از هم :
حداقل فاصله لازم به رعایت زنبورستان ها از یکدیگر در هر منطقه 6 کیلومتر است . چنانچه این فاصله کمتر شود بخصوص اگر منطقه پوشش گیاهی چندان خوبی نداشته باشد چند مشکل اساسی پیش خواهد آمد .
1- تولید عسل کمتر در دو زنبورستان مجاور هم به علت کمبود منابع شهد و گرده 2- به علت گرده افشانی بیش از حد مورد نیاز بیشتر گل ها به میوه یا بذر تبدیل شده و تمام میوه ها قادر به دریافت مواد غذایی کافی نمی شوند و از کیفیت محصول کاسته شده 3- امکان رفتن اشتباهی زنبورهای یک زنبورستان به زنبورستان های دیگر و شیوع بیماری و غارت وجود دارد .
8 - نیاز زنبورستان به حصار :
9 - میزان نزدیکی زنبورستان به جاده :
برای دسترسی به وسایل نقلیه برای حمل و نقل ، بارگیری و تخلیه کندوها
10 - بهترین مناطق استقرار یک زنبورستان :
بی تردید بهترین مکان استقرار یک زنبورستان در یک باغ یا مزرعه بزرگی است که محصول آن باید توسط زنبور عسل گرده افشانی شود. در این صورت علاوه بر تولید عسل برای زنبوردار محصولات کشاورز یا باغ دار هم به قدر کافی گرده افشانی می شود.
11 - استقرار زنبورستان در کنار دریا یا رودخانه :
چنانچه زنبورستان در ساحل دریا یا رودخانه مستقر شود زنبورها برای نوشیدن و جمع آوری آب بطرف آنها رفته و معمولا جریان آب رودخانه یا امواج دریا بیشتر زنبورها را غرق می کند و به این ترتیب خسارت سنگینی به جمعیت کلنی ها وارد می شود .
12 - سطح زنبورستان و استقرار کندوها روی پایه یا سکو :
سطح زمین زنبورستان باید دست کم 30 سانتی متر بالاتر از زمین های اطراف باشد.
13- فاصله کندوها از هم در یک زنبورستان :
در یک زنبورستان رعایت فاصله 5/2 متر بین دو کندو ضروری است .
14- مکان زنبورستان در رابطه با سمپاشی باغ ها و مزارع :
15- جهت استقرار کندوها در زنبورستان :
چنانکه منطقه ای که زنبورستان در آن مستقر است بادخیز نباشد می توان کندوها را به گونه ای در زنبورستان مستقر کرد که سوراخ پرواز آنها به سمت مشرق یا جنوب باشد در این صورت با طلوع خورشید نور به سمت جلوی کندوها می تابد و زنبورها زودتر فعالیت روزانه را آغاز می کنند.در مناطق بادخیز سوراخ پرواز باید در جهت مخالف وزش باد باشد تا بخصوص در زمستان باد سرد به داخل کندوها وزیده نشود و در سایر مواقع نیز موجب ناراحتی زنبورها نشود.
16 - محافظت کندوها از عوامل نامساعد جوی و محیطی :
17 - مسافت مکان جدید زنبورستان تا مکان قبلی :
شعاع پرواز مفید زنبور عسل به 2 کیلومتر و شعاع پرواز دور آن به 6 کیلومتر و گاهی به 12 الی 5/13 کیلومتر می رسد. برای جلوگیری از مراجعت زنبورها به مکان زنبورستان قبلی مکان زنبورستان جدید تا قبلی باید بیش از 6 کیلومتر فاصله داشته باشد.
18 - رابطه کندو و مساحت زنبورستان :
دیوارها نباید از 2 متر مرتفع تر و فواصل بین کندوها به میزان حداقل 5/2 متر از هم باید رعایت شود.
19 - نحوه استقرار کندوها در زنبورستان :
محل استقرار کندوها در زنبورستان باید به گونه ای طراحی شود که زنبورهای پرواز کننده از کندوهای مختلف مانعی در جلوی زنبورهای دیگر نباشد به همین جهت در استقرار کندوها طرح هایی چون زیگ زاگ - مربع - گروهی - موازی و غیره ممکن است عملی گردد.
20 - زنبورستان در مناطق گرمسیری :
زنبور عسل در حرارت 16 تا 32 درجه سانتی گراد در حداکثر فعالیت است و 34 تا 39 درجه سانتی گراد و 16 تا 8 درجه سانتی گراد به تدریج از فعالیت آنها کاسته می شود و در دمای کمتر از 8 درجه سانتی گراد و بیشتر از 39 درجه سانتی گراد از کندو خارج نمی شوند.

پرورش بره ها به صورت مصنوعی با استفاده از جایگزین شیر

فاکتورهای مهم پرورش گوسفند یکی قیمت بره در بازار و دیگری تعداد بره های از شیر گرفته شده به ازای هر راس گوسفند در سال می باشد.با انجام فعالیت های اصلاحی و سلکسیون ، گوسفندانی با دوقلوزایی ومیزلن بره زایی بالا حاصل شده اند که علاوه بر مزیتی که دارد این افزایش مشکل پرورش بره ها را به وجود آورده است.

کافی نبودن شیر مادر به دلایل مختلف مانند سنگینی زایمان مرگ و میر بره ها را افزایش داده است.هزینه ،زمان، نیروی کاری که صرف کاهش میزان مرگ و میر بره ها که ناشی از گرسنگی بره و فقدان خصوصیات مادری میش است می شود از لحاظ اقتصادی مقادیر زیادی را شامل می شود. برای حل این مشکل پرورش مصنوعی بره ها به عنوان یک راه چاره برگزیده می شود.

پرورش دهندگان گوسفند به دلیل مراقبت های ویژه ، احتمال مرگ ، صرف نیروی کار و گران بودن غذای جایگزین از پرورش مصنوعی بره ها خودداری می کنند. اما امروزه با پیشرفت صنعت تولید خوراک دام،بهبود ویژگیهای کیفی،وجود سیستم های مختلف پرورش مصنوعی و وجود تجهیزات مدرن ، میزان نیروی کار کاهش یافته است.

درپرورش بره ها به صورت مصنوعی ،با از شیرگیری زودهنگام بره و تغذیه مناسب ورعایت اصول بهداشتی نتیجه پرورش مصنوعی بره ها به میزان زیادی بهبود یافته است.

پرورش بره ها با شیشه وپستانک یا سیستم های اتوماتیک

در یک واحد پرورش گوسفند،وقتی تصمیم به پرورش مصنوعی بره ها گرفته میشود اولین روشی که به ذهن پرورش دهندگان می رسد استفاده از شیشه و پستانک است . بره ها در 5-3 روز اول ، هر 6 ساعت یکبار با استفاده از شیشه و پستانک تغذیه می شوند. بعد ازاین مدت بره ها هر روز 3-2 دفعه با جایگزین شیر تغذیه میشوند.در این روش مقدارمصرف جایگزین شیر را به سهولت می توان کنترل نمود.اگر باگذشت زمان و همراه با رشد بره مقدار خوراک جایگزین شیر و مدت تغذیه تغییر نکند پیش معده بره ها با گذشت زمان بزرگتر شده و عوارض ناخواسته حاصل از پرورش نامناسب به چشم خواهد خورد.در پرورش با شیشه و پستانک می توان از شیر میش های دیگر نیز به عنوان منبع شیر استفاده نمود.

یک روش دیگر،((پرورش اتوماتیک)) می باشد.دراین روش امکان مصرف خوراک جایگزین به صورت مداوم و آزادانه برای بره ها مهیا می شود . دراین روش نیروی کار کاهش یافته و در مدت کوتاه تعداد زیادی بره پرورش می یابد.دراین روش واحدهای مکش شیر برای تعدادزیادی بره قابل استفاده است. پرورش دهندگان گوسفند باتوجه به تعداد بره ای که می خواهند به صورت مصنوعی پرورش دهند بایستی تعداد سطل مورد نیاز را خریداری نمایند و یا خودشان اقدام به ساختن آنها نمایند.

پرورش بره ها در محفظه یا اتاقک بره

بره ها با شروع تغذیه جایگزین شیرازهفته دوم به اتاقک بره آورده می شوند.غذایی که بعد از این بایستی به برها بدهیم خوش خوراک بوده و دارای حداقل 20 درصد پروتئین باشد.کنجاله سویا به میزان 50 درصد کل جیره برای تغذیه بره ها در این مرحله مناسب است.از آنجا که یونجه خشک باعث نفخ در بره ها می شود نباید زیاد مصرف شود. یونجه پربرگ نباید در دوهفته اول زیاد شود و همچنین آب مصرفی بره ها بایستی تمیز و تازه باشد.غذا و آب طوری قراردهده شود که بره ها نتوانند ریخت و پاش کنند.بدین منظور ظرف شیر را می پوشانند تا فضولات داخل غذا نشود و هر24 ساعت یکبار غذای بره تعویض میشود.

بخش ها و تجهیزات مورد نیاز

بره هایی که به صورت مصنوعی پرورش می یابند باید به مقدار کافی از تحت شرایط تهویه و محیط مناسب از جایگزین شیر تغذیه نمایند.بره ها در چند هفته اول زندگی حرارت بدن خود را نمی توانند با محیط تطبیق دهند . بنابراین باید از تجهیزات گرمازا همانطور که در مورد جوجه های یکروزه استفاده می شود مانند مادر مصنوعی ،لامپها وغیره استفاده نماییم. طی تحقیقات انجام شده حرارت 20 درجه سانتیگراد محیط ، بهترین شرایط دمایی برای رشد بره ها می باشد. اگر زمین خاکی و یا بتون باشد بایستی روی آن را باکاه و یا تراشه چوب بپوشانیم . برای بره های تازه به دنیا آمده میتوانیم از دربهای چوبی یا فلزی جمع شونده سیار استفاده نماییم. برای هربره 0.9 مترمربع باکس چوبی سیار در سطح بتونی 0.5 الی 0.6 مترمربع تازمان اتمام شیرخوارگی کافی است.باکس های چوبی جمع شونده از لحاظ بهداشت و استفاده بهینه از سطح دارای مزیت می باشند. پستانک ها و سطلهای شیر مورد استفاده،دارای دونوع می باشند. نوع اول سیستم اتوماتیک و نوع دوم پستانک معمولی می باشد:

در سیستم اتوماتیک یک دگمه باز وبسته کردن وجود دارد که به کپسول پلاستیکی متصل است،وجوددارد.در سیستم پستانک ، رعایت بهداشت سخت تر بوده و خوردن شیر سردتر است . نوع دیگر پستانک متصل به کپسول پلاستیکی است که بره برای دریافت شیر بایستی فشار زیادی را با مکش به پستانک و کپسول وارد کند . در سیستم پستانک دار دو نوع سطل استفاده می شود:

پستانک-سطل نوع I : دارای یک لاستیک به طول یک متر که ازداخل شیر عبور کرده و پستانک در راس سطل قرار می گیرد.

پستانک - سطل نوعII: پستانک ها در اطراف قرار دارند و شیر با نیروی جاذبه زمین به داخل پستانک هاجاری می شود و بره ها آن را می خورند.شیر همیشه در پستانک قرار دارد و تغذیه بره ها را آسانتر می کند. درسیستم اتوماتیک ، هیچ افتی در میزان رشد بره ها نسبت به سیستم سطل وجود ندارد.پستانک های ازجنس لاتکس یا لاستیک برای این کار ایده آل هستند.

پستانک های لاستیکی دارای طول 4-3 سانتیمتر بوده و برا ی هر پستانک 5-3 راس بره در نظر گرفته می شود.برای پرورش مصنوعی بره ها دو یا سه قسمت در نظر گرفته می شود. اولین بخش، بخش عادت یا وفق دادن بره ها می باشد.بخش دوم مرحله عبور و بخش سوم بخش انفرادی است .

بره ها از بخش دوم (عبور) به بخش عادت پذیری آورده می شود.دراین بخش اگر بره ها به تغذیه مصنوعی عادت کنند دیگر نیازی به کمک ندارند. 3-2 روز بایستی نظارت انجام شود تا از عادت کردن بره ها به پستانک ها مطمئن شویم.بره ها تازمان از شیرگیری در بخش سوم می مانند. در آغول های فلزی و تخته ای،به ازای هر راس 0.18 مترمربع و در آغولهای بتونی 0.54 مترمربع سطح به ازای هر راس بره در نظر می گیریم . اگر در زمستان ، تعداد زیادی بره را بخواهیم به طور مصنوعی پرورش دهیم ، بایستی علاوه بر اینکه دمای محیط را بالاتر از 15 درجه سانتیگراد نگهداریم،تهویه مناسب نیز انجام دهیم تا سرعت رشد بره ها در حد قابل قبولی بماند.

آغوز و خوراک جایگزین شیر

برای بره های تازه به دنیا امده مصرف آغوز دارای اهمیت ویژه ای است. هم برای بره هایی که توسط مادر خود تغذیه می شوند و هم برای بره هایی که به طور مصنوعی تغذیه می شوند آغوز باعث افزایش قدرت زنده مانی و منبع اجزای غذائی ویژه می باشد . علاوه براین که از لحاظ انرژی و پروتئین غنی می باشد،دارای آنتی کورها و گولوبولینهای مورد نیاز بره است.

بره ها بایستی در 24-18 ساعت اول زندگی آغوز مصرف نمایند.36-24 ساعت بعد از تولد میزان جذب مواد حیاتی آغوز از روده از روده باریک به میزان قابل توجهی کاهش می یابد . به بره هایی که می خواهیم بهصورت مصنوعی پرورش دهیم بایستی توسط شیشه و پستانک آغوز خورانده شود و یا اجازه دهیم تا در 6 ساعت اول زندگی از مادر خود تغذیه نماید.

بره های تازه به دنیا آمده به مصرف 20 میلی لیتر آغوز به ازای هر 0.5 کیلوگرم وزن زنده بدن نیازمندند.این مقدار در 4 دفعه با فواصل مساوی داده می شود.می توان آغوز اضافی را منجمد نموده و برای مصارف آینده نگهداری نماییم. اگر از گوسفندان آغوز کافی برای تغذیه بره تامین نشود این کمبود را می توان از آغوز گاو تامین نمود برای اینکه آنتی کورهای موجود در آغوز منجمد دناتوره نشوند بایستی به صورت غیرمستقیم گرما داده شود و بدین طریق با حفظ آنتی کورهای آغوز به آرامی ذوب نموده و به مصرف بره برسانیم.

آغوز منجمد را داخل کیسه داخل آب گرم قرار می دهیم . برروی کیسه حاوی آغوز به آرامی آب گرم می ریزیم و تا ذوب آغوز منجمد ادامه می دهیم.خوراک های آماده شده به عنوان جایگزین شیر بایستی صرفا برای بره ها آماده شده باشند و خوراک جایگزین تولید شده ب شیر گاو برای بره ها مناسب نمی باشد زیرا ذرات چربی موجود درشیر آماده شده برای بره ها بایستی در اندازه های مساوی (هموژن) باشند. شیر گاو به علت وجود لاکتوز زیاد می تواند باعث اسهال و درنتیجه مرگ و میر بره ها شود.

ترکیبات یک غذای جایگزین شیر برای تغذیه بره ها در جدول 1 آورده شده است :پروتئین خام24-22% چربی35-25% خاکستر8-5% سلولز خام1-0.5% ویتامین A20.000 IU/kg ویتامین D5000 IU/kg ویتامین E100-50 IU/kg لاکتوز25-22%

چون خوراک جایگزین که به حالت پودر است دارای چربی بالا می باشد بایستی با آب ولرم مخلوط نماییم تا حل شود. محلول سرد شده در دمای 4-2 درجه سانتیگراد باید نگه داشته شود. با مکش مداوم خوراک جایگزین عوارض گوارشی ناشی از تغذیه مصنوعی به حداقل می رسد.خوراک جایگزین سرد بوده و از فعالیت میکروارگانیسم ها جلوگیری میکند. ظروف شیر و پستانک هارا هر 2،3 روز یکبار از هم جدا کرده و با آب و مایع ظرفشویی می شوییم و پستانک های پاره شده و خسارت دیده را تعوی می نماییم تا اتلاف شیر به حداقل برسد. خوراک جایگزین از یک روز قبل آماده شده و در یخچال نگهداری می شود.مصرف شیر با توجه به وزن زنده بره ها و سن بره ها به طور متوسط روزانه مصرف غذای جایگزین 1.1-1.5 و 1.7کیلوگرم در روز و یا به طور متوسط 0.93 کیلوگرم در روز می باشد.-----------------------------------------------------

انتخاب بره برای پرورش مصنوعی

پرورش مصنوعی به منظور پایین آمدن میزان مرگ و میر در بره ها اعمال می شود . بره های زیادی یا بره هایی که مادرش مرده است بایستی به میش پرشیر دیگر سپرده شود.در نژادهایی که دو قلوزایی بیشتری دارد مانند سقزی یا کردی پرورش مصنوعی اعمال می شود.عموما بره های با جثه بزرگ و پرحرکت برای پرورش مصنوعی انتخاب میشوند.بره های ضعیف را بایستی به مادر خود سپرد.اما برخی از تحقیقات اظهار می دارند که گوسفندهای حاصل از پرورش مصنوعی دقیق وزن زنده بالاتری نسبت به گوسفندهایی که به طور طبیعی پرورش یافته اند دارا می باشند.اگر گوسفند3 یا4 بره به دنیا آورد 2 راس از بره ها را به منظور پرورش مصنوعی انتخاب می نماییم.این انتخاب را 2 الی 6 ساعت بعد از تولد باید انجام دهیم. با طولانی تر شدن زمان انتخاب بره ها به سوء تغذیه و عوارض متابولیکی دچار خواهند شد.

شروع پرورش مصنوعی

برای شروع پرورش مصنوعی باید مطمئن بود که بره ها در طی پرورش مصنوعی آغوز کافی دریافت نموده باشند.بدین منظور بره باید 4 الی 6 ساعت برای تغذیه از میش رها شود.میتوان آغوز مستقیما از پستان مادر یا ازطریق پستانک دریافت کند. برای اینکه بعد از خوردن آغوز بره ها قدرت مکش خوبی داشته باشند قبل از تغذیه با غذای جایگزین 4 الی 6 ساعت بایستی صبر کرد .اما اگر مدت دادن غذای جایگزین طول بکشد رغبت بره ها برای مکش کم می شود.برای جلوگیری از عارضه ((عضله سفید)) به بره ها به ازای هر 0.5 کیلو وزن زنده بدن یک دز آمپول e- سلنیوم و یا سولفاست که حاوی 0.25 میلی گرم سلنیوم است تزریق شود. سرپستانک را به دهان بره مالیده و به آرامی چانه پایین را باز کرده و در دهان بره قرار می دهیم تا شروع به مکش نماید.از پشت بره گرفته و به سمت پستانک هدایت می کنیم . این حرکات باید جایگزین حرکات طبیعی میش مادر در شیر دادن به بره را وانمود نماید.هر 4 الی 6 ساعت یکبار بره ها باید به مکیدن پستانک عادت داده شوند.

2الی3دفعه انجام این کار کفایت میکند.بره های بزرگتر از دوروزه برا یاینکه به پستانک مصنوعی عادت نمایند دست کم 4 الی 6 دفعه عادت پذیری لازم است. عادت دادن بره ها به منظور قطع نیاز به کمک انسانی انجام می شود. در ابتدا بایستی خوراک جایگزین سرد باشد.اصلا از خوراک ولرم استفاده نشود. برخی از بره ها گوسفندهای بزرگتر را به عنوان مادر خود می پندارند و سر خود را به شکم و پشت گوسفند می مالد که این بره ها به سختی به پرورش مصنوعی خو می گیرند و اغلب در اثر گرسنگی می میرند. بدین دلیل بره هایی که این رفتار را نشان می دهند از رمه دور می شوند.

اغلب بره ها 1 الی 2 روز در مرحله عادت پذیری می مانند و بعداز عادت انها به تغذیه شیر مصنوعی به سییستم اتوماتیک منتقل می کنیم.دراین بخشها باید دقت کنیم که با بره های دیگر قاطی نشود. تغذیه و بهداشت مناسب باعث می شود که هر بره روزانه 300 الی 375 گرم به وزن زنده خود بیافزاید.

غذای مکمل و آب

درسیستم اتوماتیک به بره ها به طور آزادانه امکان نوشیدن شیر داده می شود.بر اساس ماده خشک غذای حاوی 18الی 20 درصد پروتئین بایستی داده شود .این غذا که یک جیره استارتر برای بره ها می باشد در جدول 2 آمده است:

ماده خام%ذرت62.0 کنجاله سویا (44%CP)31.0 ملاس4.5 سنگ آهک (کربنات کلسیم)2.0 مواد معدنی (مینرال)0.5

بره های تازه به دنیا آمده هنوز مکانیسم نشخوار ندارند.بدین دلیل پروتئین مصرفی ازنوع NPN نمی باشد و از منابع طبیعی پروتئینی تامین شده است.پیلت های مورد استفاده بایستی در قطعات بزرگ بریده شده باشند. بره های با سن کم هم شروع به مصرف کنسانتره در مقادیر کم می نمایند.بدین دلیل در 21 الی 30 روزگی بره ها ازشیر گرفته می شوند و به مصرف خوراکهای نرمال شروع می کنند. آخورها باید طوری ساخته شوند که حداقل ریخت و پاش ، حداقل پرت و حداقل آلودگی با فضولات را دارا باشند.

بایستی در محل پرورش سنگهای لیس زدنی معدنی برای تامین مینرال وجود داشته باشد.

از شیر گرفته شدن بره ها

به دلیل اینکه خوراک جایگزین گران است بره ها به زودی به مصرف علوفه عادت داده می شوند. البته قبل از اینکه بره ها کاملا از شیر گرفته شوند بایستی به غذاهای فیبردار عادت داده شوند.به خاطر اینکه بره ها در هنگام از شیرگیری استرسی نداشته باشند در ابتدا خوراک جایگزین را از محیط دور میکنیم. تا 7 الی 10 روز بعد از شیرگرفتن غذای کمتری را بره ها مصرف می کنندو در نتیجه لاغر می شوند.بره ها در 15 الی 20 روزازشیرگرفته می شوند. اما مهمترین مساله در زمان از شیرگیری بره ها وزن زنده بره می باشد.بهترین وزن ازشیرگیری 9 کیلوگرم وزن زنده می باشد . بره ها به صورت گروهی از شیر گرفته می شوند(به خاطر کاهش استرس) و اگر در محیط جدید نیز غذای قبل ازشیرگیری باشد بره ها استرس خواهند داشت.

بره ها تا رسیدن به 18 کیلوگرم بایستی از غذای حاوی 20-18% CP تغذیه نمایند. این باعث می شود عوارض ناشی از کمبود پروتئین در آینده که با غذاهای با فیبر بالا تغذیه میشوند به حداقل برسد.

بره ها بعد از مصرف 1200-900 گرم غذای جایگزین شیر یا در حدود 4 هفتگی از شیر گرفته می شوند. البته باید مطمئن بود که این بره ها دیگر می توانند از خوراکهای دارای فیبر تغذیه نمایند.

مراقبت و بهداشت

در بره هایی که به طور مصنوعی بزرگ شده اند بایستی واکسن ((آنتروتوکسمی)) تزریق شود . اولین بار در آغاز مصرف غذای جایگزین شیر و بار دوم سه هفته بعد از بار اول تزریق می شود.(مخصوصا در بره هایی که کمتر آغوز خورده اند).

اگر در بره ها اسهال دیده شود بایستی بهداشت آب و حرارت و خاک محیط بررسی شود و در صورت پیشرفت عوارض به دامپزشک مراجعه شود.

اصولی که در پرورش مصنوعی بره ها بایستی رعایت شود:

1- یک منبع شیر بایستی تامین شده و آغوز منجمد همیشه در دسترس باشد

2- از بین بره های ضعیف و متعدد فعالترین آنها انتخاب شود.

3- مطمئن شویم که در 12 الی 18 ساعت اول زندگی بره ها آغوز کافی خورده اند.

4- برای هر 0.5 کیلوگرم وزن زنده 0.25 میلی گرم سلونیوم تزریق شود ( ضد عارضه عضله سفید )

5- غذای جایگزین بایستی مناسب با سیسیتم گوارشی بره ها باشد.

6- به منظور پایین آمدن فعالیت میکروارگانیسم ها شیر مصنوعی بایستی در 8 ال 15 درجه سانتیگراد مصرف شود

7- تا زمانی که بره ها خودشان بتوانند از پستانک مصنوعی تغذیه نمایند،بایستی به آنها کمک کنیم تا عادت نمایند

8- 3 الی 5 روز اول مراقبت ویژه ای را روی نحوه تغذیه بره ها اعمال نماییم تا مطمئن باشیم بره ها به مکیدن شیر مصنوعی عادت کرده اند

9- وسایل و تجهیزات تغذیه مصنوعی بایستی هر 2 الی 3 روز کنترل شود و کپسول و پستانک های خسارت دیده تعویض شود

10- در هنگام از شیرگیری بره ها باید 9 کیلوگرم وزن زنده داشته باشند.

11- بره ها به آنتروتوکسمی نوع D و C حساسند و باید دوبار برعلیه آن واکسینه شوند

12- وقتی بره ها به 18 الی 20 کیلوگرم رسیدند میزان بالای پروتئین جیره کاسته می شود.

13- در مراتع باکیفیت چرا شوند و علوفه خوب مصرف کنند.

دستگاه تولید مثلی گاو ماده و گاو نر

دستگاه تولید مثلی گاو ماده پایین تر از رکتوم واقع شده است و تا بخش روده بزرگ ادامه یافته است . بیشتر قسمت های دستگاه تولید مثلی گاو ماده می تواند به طور غیر مستقیم امتحان شود موقعی که  دست را برای عمل تلقیح مصنوعی وارد واژن می کنیم .

دستگاه تولید مثلی گاو ماده

دستگاه تولید مثلی گاو ماده پایین تر از رکتوم واقع شده است و تا بخش روده بزرگ ادامه یافته است . بیشتر قسمت های دستگاه تولید مثلی گاو ماده می تواند به طور غیر مستقیم امتحان شود موقعی که  دست را برای عمل تلقیح مصنوعی وارد واژن می کنیم  . ( موقع لمس کردن قسمت های زیر مشخص است)

- گردنه رحم که در موقع تلقیح مصنوعی با دست می توان آن را لمس کرد .

- تنه رحم که می تواند معین کننده هویت تخمدان می باشد .

- پیشگاه که به وسیله رشد رویان در رحم که می تواند نمایان شود.

رحم ، تخمدان و لوله رحمی در حفره شکمی بوسیله یک لیگامنت پهن آویزان هستند. موقعیت این لیگامنت به رحم اجازه می دهد یک جنین را برای رشد آماده کند .

ادامه نوشته

گاوها زمان زایمان خود را با پیامک به صاحبان خود اطلاع میدهند

از این پس گاوها نیز می‌توانند زمان تولد گوساله‌هایشان را با ارسال پیامک به صاحبانشان خبر دهند.

 به تازگی روشی توسط شرکت “فناوری های مدریا” ارایه شده که با استفاده از سیستم های ارتباطی، کشاورزان و دامداران به شکل خودکار از زمان زایمان دام خود مطلع می شوند.

این طرح که با همکاری دویچ تلکام و شرکت فناوری های مدریا ارایه شده، پنج هزار مزرعه در سراسر اروپا را به چنین سیستمی تجهیز کرده اند و به آنها سیمکارت های تلکام داده شده است.

سیمکارت های تلکام از سرویس ارتباطی جمع آوری اطلاعات M2M در استبل و فضایی که گاوها نگه داری می شوند بهره می برد.
بر این اساس حسگرهای ویژه ای علایم حیاتی گاوها را بررسی کرده و اقدام به جمع آوری این اطلاعات می کنند و به این ترتیب به سرعت پیامی برای کشاورزان ارسال می کند.

فناوری ارتباطی M2M این امکان را برای کشاورزان فراهم می کند که بدون حضور فیزیکی داخل استبل و نیز بدون اتلاف وقت بتوانند به سرعت و در زمان کوتاهی از زایمان گاوها باخبر شده و از تلف شدن دام ها جلوگیری کنند.

در نتیجه علاوه بر کاهش میزان فشار و استرس در شرایط اضطراری می توان انتظار داشت که میزان تولید مثل دام ها افزایش یابد.
بر اساس این گزارش اطلاعات مربوط به دام ها فقط روی گوشی های تلفن همراه نمایش داده نمی شود، بلکه کشاورزان می توانند اطلاعات حیاتی گاوها را روی پلاتفورم اینترنتی سرویس های مدریا بررسی کنند.

از سوی دیگر اگر شبکه تلکوم در دسترس نباشد، این سیمکارت ها به شکل خودکار بهترین شبکه در دسترس را انتخاب کرده و روی آن سوییچ می کنند تا کشاورزان به اطلاعات مربوط به دام ها در موقع مناسب دسترسی پیدا کرد

جایگاه گوساله های شیرخوار

انواع جایگاه:

گوساله های شیرخوار را می توان در جایگاه های  مختلفی نگهداری دارد که انتخاب هر کدام به دیدگاه گاودار، میزان سرمایه گذاری و ... بستگی دارد. این جایگاه ها عبارتند از:

ادامه نوشته

مدیریت زایمان در گاوهای شیری

مقدمه :

گاوها هرچه به زمان زايمان و آغاز دوره شير دهي جديد نزديك تر مي شوند ٬ دچار تنش يااسترس بيشتري مي شوند . در خلال اين دوره ي انتقال ٬ بسياري تغييرات بيولوژيكي جهت مراحل مختلف زايمان و شروع شير دهي رخ ميدهد و البته تغييرات عمده تري در روش مديريت اين دوره نيز انجام مي شود كه مزيد بر استرس هاي بيولوژيكي مي باشد .

همانگونه كه همگان قبول دارند ٬ دوره ي انتقال دوره ي بسيار حساس در جهت پيشگيري از مجموعه مشكلات دام مي باشد . با وجود تلاش بسيار حساس در جهت پيشگيري از مجموعه مشكلات دام مي باشد . با وجود تلاش بسيار متخصصين عملي تغذيه ي گاو و محققين دانشگاهي ٬ مشكلات اوايل دوره ي شير دهي همچنان وجود دارد . يك توصيه عملي بسيار معمول اين كه دريافت مواد غذايي توسط دام را قبل از زايمان بايد تحت نظر گرفت . دريافت غذا به ويژه در هفته ي آخر قبل از زايمان يك مسئله طبيعي است .

سه هفته قبل از زايمان دريافت ماده ي خشك گاو وتليسه ي شكم اول حدود 9/1 و7/1 درصد وزن بدن آن مي باشد ولي تفاوت هاي عمده اي از يك گله تا گله ديگر از نظر در يافت ماده ي خشك ديده شده است . متاسفانه زماني كه نياز گاو به مواد غذايي جهت رشد جنين و آماده شدن سيستم پستاني براي دوره ي  شير دهي بعدي افزايش مي يابد ٬اشتهاي گاو كاهش پيدا مي كند . به همين علت توصيه ي افزايش دادن دريافت ماده ي خشك (مواد غذايي) به نظر منطقي مي آيد.

حدود 10 سال قبل تحقيقي انجام داديم كه در آن گاوهايي كه به طور طبيعي قبل از زايش ٬ كاهش دريافت غذايي داشتند با گاوهايي كه به طور دستي تغذيه ي اجباري شدند (به صورتي كه دريافت ماده ي خشك آنها كاهش نيافت ) مقايسه گرديدند ٬ گاوهايي كه به طور اجباري تغذيه شده اند ٬ تمام پس مانده ي آخور آنها به صورت دست ي وارد شكمبه آنها شد (از طريق فيستول بادريچه ي تعبيه شده ). شكل شماره 1 دريافت ماده خشك 2 گروه گاو را نشان مي دهد در مقايسه گاوهائي كه تغذيه اجباري داشتند و دريافت ماده خشك  آنها كاهش نداشت ٬وضعيت آنها پس از زايمان بهتر از گروه شاهد بود . چربي كمتري در كبد و كتون كمتري در خون داشتند و آنها شير بيشتر و با درصد چربي بالاتري توليد كردند . برداشت منطقي از اين تحقيق افزايش مقدار در يافت ماده ي خشك در قبل از زايمان بود و اين توصيه پيغامي بود كه از آن زمان ما به دامدار ٬دامپزشك و متخصص تغذيه ارسال مي كرديم .

 شواهد قوي وجود دارد كه احتمال برداشت ديگري از نتايج تحقيق فوق را تقويت مي كند . تحقيقاتي در دانشگاه ايلينويز و اخيراً در دانشگاه فلوريدا انجام گرديده كه نتيجه گيري جديدي را عرضه مي كند و آن اين محدوديت تغذيه در دوره ي انتقال (دوره ي خشكي ) به خوبي تغذيه اجباري يا تغذيه آزاد پاسخ داده است . شكل شماره (2) منحني دريافت ماده ي خشك با محدوديت را نشان مي دهد . دقت كنيد كه دريافت ماده ي خشك تغذيه با محدوديت و تغذيه گروه شاهد (طبيعي) در قبل از زايمان برابر است . تحقيق دانشگاه ايلينويز نشان داد كه چربي كبد گاوهاي تغذيه شده با روش محدوديت ٬ كمتر بوده و پس از زايمان دريافت ماده ي خشك آن ها بالاتر رفته است .

جهت دستيابي به پاسخ واقعي ٬ نياز به بررسي مجدد نتايج مطالعه ي تغذيه اجباري و تحقيقات انجام شده در دانشگاه هاي ايلينويز و فلوريدا داشتيم .

پس از بررسي نتايج تحقيق قبلي خود كه در آن گاوها به روشي تغذيه شده بودند كه موجب تفاوت فاحشي در دريافت ماده خشك گاوهاي خشك نزديك زايش گرديد به اين نتيجه رسيديم  كه نتايج تحقيق ما هيچ گونه رابطه اي ميان ميانگين دريافت ماده ي خشك 3 هفته ي آخر آبستني و مقدار چربي جمع شده در كبد پس از زايمانرا نشان نداد ولي رابطه معني داري را بين كاهش دريافت غذا در سه هفته آخر آبستني و مقدار چربي جمع شده در كبد پس از زايمان  گاوها را نشان داد . بدين معني كه هر چه دريافت غذا كاهش بيشتري داشت جمع شدن چربي در كبد بيشتر بود . در تحقيق اوليه ي ما تغذيه ي اجباري به ما اين امكان را داد كه دريافت غذا را به حداكثر برسانيم وهمچنين در جهت پيشگيري از كاهش دريافت مواد غذايي در قبل از زايمان كمك زيادي كرد و اكنون با پديده هاي نوين توصيه مي گردد بالا بردن دريافت غذا به سمت حداكثر ٬ جهت سلامتي و توليد خوب گاو پس از زايمان ضروري نيست . شايد بهتر باشد در دوره ي قبل از زايمان سعي و تلاش در جهت دريافت مواد غذايي شود تا بالا بردن دريافت مواد غذايي .

در يافت بالاتر ماده ي خشك زيان آور نيست و نبايد عليه اين كار تبليغ گردد ولي اگر گاوها نتوانند مقدار دريافت ماده ي خشك را در خلال دوره ي زايمان ادامه دهند در معرض خطر بيشتري قرا ر خواهند گرفت . پر واضح است كه امكان نگهداري اشتهاي كل گاوها وجود ندارد و متاسفانه تحقيقات كافي در اين خصوص وجود ندارد تا بتوان استراتژي مناسبي را در جهت جلوگيري از كم شدن دريافت ماده ي خشك ارايه نمود . تنها توصيه هاي منطقي را مي توان قبول كرد و بكار برد . در دوره ي قبل از زايش يا دوره ي خشكي نزديك زايمان به طور طبيعي گاو غذاي كمتر مي خورد بنابر اين پيشگيري از هر مسئله اي كه باعث كاهش بيشتر دريافت غذا گردد٬بسيار مهم و حياتي است .

مهم ترين نكات جهت يادآوري :

-جايگاه گاوهاي نزديك زايمان را متراكم نكنيد . اين مشكل معمول گاوداري هاست به ويژه گاوداريهاي توسعه  يافته و در تهيه ي جايگاه مناسب جهت گاوهاي در حال انتقال موفق نشده اند . تراكم جمعيت در جايگاههاي با Free-stall 90% تعداد جايگاه آزاد انفرادي است . در جايگاه هاي بدون free-stall و باز حدود 30 متر مربع (مسقف و آزاد )براي هر گاو بايد در نظر گرفته شود .

-از جابه جايي بيش از حد پيشگيري كنيد . محيط هاي جديد و گروه جديد گاو ايجاد تنش مي كند . داشتن گروه هاي متعدد لزوماً يك حسن نيست . به ويژه از جابه جايي گاو وتليسه قبل از زايش بايد اجتناب شود .

-گاو و تليسه را در صورت امكان جدا از هم نگهداريد . با اين كه حساسيت تليسه نسبت به گاو در برابر مشكلات كم تر است ولي اگر در محل غذاو آخور قادر به رقابت با گاو نباشد با جدا سازي آنها اين مسئله ايجاد مشكل نخواهد كرد .

-از تغيير شديد جيره ي غذايي اجتناب گردد . به خصوص از افزودن ناگهاني مواد غذايي كه خوش خوراك نيستند از قبيل (پودر خون٬ چربي) جلوگيري شود . دوره ي انتقال زمان خوبي جهت تغذيه دام با علوفه ي خراب يا كپك زده نيست .

-از غذاي كاملاً مخلوط جهت تغذيه ي گاوهاي نزديك زايش استفاده گردد تا قابل جدا سازي و و انتخاب گاو نباشد .

بدين وسيله از مصرف نشاسته و كنسانتره بيش از حد جلوگيري خواهد شد و حتي مواد غذايي غير خوش خوراك را به اين روش مي توان به گاو خوراند .

-از تنش گرمايي جلوگيري كنيد . به طور معمول به گاوهاي شيري از اين نظر رسيدگي مي شود و نبايد گاوهاي نزديك زايمان را فراموش كنيد .

- آب تازه و به مقدار كافي در اختيار گاوها قرار دهيد . روش تغذيه محدود كننده ي مقدار غذا يك امتياز است به خصوص براي گاودارا ني كه نمي توانند مقدار بالاي دريافت غذا در گروه گاوهاي نزديك زايمان را انجام دهند و يا گاوداراني كه ترجيح ميدهند به طور اجبار دريافت ماده غذايي را بالا ببرند . با محدود نگه داشتن در يافت غذا ٬ احتمال كاهش شديد اشتها و دريافت ماده ي خشك در نزديك زايمان افزايش مي يابد . از نقطه نظر علمي كاربردي محدود كردن در يافت غذا بسيار ساده و قابل انجام است و تنها با افزايش فيبر انجام مي شو د . تعداد زيادي مطالعه و تحقيق نشان داده اند كه دريافت غذا توسط گاو نزديك زا Close-up ارتباط زيادي به مقدار فيبر جيره دارد . براي موفق شدن در محدود كردن غذاي دريافتي بايد غذا را در آخور ها با گردن گير و يا در Stanchion انجام داد . در صورتي كه تغذيه به طو ر گروهي انجام شود٬ رقابت موجب خواهد شد كه تعدادي گاو غذاي بسيار محدودي در يافت كنند و تعدادي ديگر به طور غير محدود غذا بخورند . متاسفانه به اندازه كافي مطالعه و تحقيق در اين رابطه كه سطح فيبر جيره و مقدار جيره ي گاو هاي نزديك زا چقدر باشد تا با كمترين استرس و به آرامي دوره ي انتقال توسط گاو طي شود ٬ انجام نشده ولي به هر حال مدارك كافي وجود دارد كه اشاره به تغذيه ي جيره با انرژي بالا (براي گاو close-up  (Mcal/nei/b/dm 0/72-0/70 ٬ (34-40 درصد كربوهيدرات غير فيبري NFC و حداقل 32/0 NFC )كه البته اين توصيه صد درصد و تضمين عليه حل مشكلات پس از زايش نيست. پيدا كردن راه و روش صحيح براي گله ي شما هميشه ساده نمي باشد ولي اجازه ندهيد كه چند مشكل كوچك سد راه شما جهت رسيدن به پاسخ صحيح شود .

بیوشمی لنینجر

سایت زیر دسترسی آنلاین به بیوشیمی لنینجر می باشد.

کلیه تصاویر موجود در کتاب با کیفیت مناسب قابل استفاده می باشد

نکته قابل توجه انیمیشن های فوق العاده ای است که طراحی شده است

حتما سر بزنید.

	Mechanism Animations
	Living Graphs
	3D Structure Tutorials
	Technique Animations
	More 3D Stuctures
	PoB 3e Chapters 1-3

	Online Quizzing
	Flashcards
	Weblinks
	Protein Data Bank
	Tips on Using Chime
	Errata

http://bcs.whfreeman.com/lehninger/default.asp

مترجم آنلاین جهت ترجمه مقالات

امیدوارم بتونه کارتونو راه بندازه.

http://translation2.paralink.com

لینک مستقیم انگلیسی - فارسی این سایت :

http://translation.imtranslator.net/translate/default.asp?dir=en/fa

دانلود نرم افزارهای جیره نویسی

در این پست می توانید نرم افزارهای جیره نویسی dairy-NRC را به صورت جامع و کامل دانلود کنید.

دانلود نرم افزار Dairy -NRC

ارزیابی کیفیت خوراک دام با استفاده ازحواس ۵گانه

تولید كنندگان كوچك خوراك دام و دامدارانی كه خوراك دام مورد نیاز خود را تهیه می كنند، قادر به داشتن یك آزمایشگاه كنترل كیفی برای خودشان نیستند. با این حال این افراد می توانند با استفاده ار چند روش ساده و سریع كنترل كیفی مواد غذایی كه در داخل مزرعه قابل اجراست، كیفیت خوب خوراك دام خود را حفظ كنند.
تولید جهانی خوراك دام در سال 2001 میلادی حدود 1200 میلیون تن بوده، كه این مقدار شامل غذای تولیدی در مزارع یا كارخانه های كوچك تولید خوراك دام نمی شود. با فرض براینكه50% مواد غذایی دیگر هم به این صورت تولید می شود،كل مقدار خوراك دام تولیدی برای كلیه حیوانات (شامل خوراك آبزیان و حیوانات خانگی) به 1800 میلیون تن می رسد.
تركیبی از تست های آزمایشگاهی و آزمایش های مزرعه ای (نسبت به استفاده از هر كدام به تنهایی)، بهترین كنترل كیفی را به ما ارائه می دهد. به علاوه تكنیك های ارزیابی خوراك دام در مزرعه باعث كمك به خرید مواد خام و همچنین انتخاب تست های آزمایشگاهی صحیح می شوند.
روش های مزرعه ای عمدتاً براساس ارزیابی حسی با استفاده از حواس پنچ گانه لامسه، چشایی، بینایی، بویایی و شنوایی است. افزون بر آزمایش های حسی، آزمایش های ساده ای را هم می توان در مزرعه انجام داد.رزیابی با حس لامسه:
با بكار بردن وسایل ساده می توان نتایج ساده اما موثری را بدست آورد. با لمس دانه های غلات چه چیزی مشخص می شود؟ ابتدا دست خود را در عمق كیسه حاوی دانه ها فرو كنید. اگر دانه ها به صورت مناسب خشك شده باشند، شما هیچ تفاوت دمایی را بین داخل و خارج كیسه احساس نخواهید كرد. اگر میزان رطوبت بالا باشد، دانه هایی كه در عمق داخل كیسه قرار دارند در زمستان سردتر و در تابستان گرم تر خواهند بود.
یك قاشق تراشه برنج ، سبوس برنج یا سبوس روغن كشی شده برنج را كف دست چپ خود قرار دهید. با انگشتان خود آنرا فشار داده و كف دست بمالید. اگر بسیار زبر و خشن بود ممكن است چنین نتیجه گیری شود كه تقلب صورت گرفته و پوسته شلتوك نكوبیده به آن اضافه شده است. یك مشت پر از تراشه برنج را در دست گرفته و فشار دهید و سپس به آهستگی انگشتان خود را باز كنید. اگر كیفیت تراشه برنج خوب باشد اثر فشار انگشتان شما روی ان باقی می ماند، در حالیكه در موارد تقلبی پس از باز كردن مشت دست این توده فرو خواهد ریخت. از طرف دیگر اگر در غذای آردی 1 (vi ) طیور چنین فشردگی هایی دیده شود نشانگر میزان بالای رطوبت است، زیرا اگر سطح رطوبت آن به صورت طبیعی باشد، به سادگی می شكند.
پودر ماهی كه میزان رطوبت آن زیاد باشد، داغ و بسیار تیه رنگ بوده و هنگام لمس انعطاف پذیرتر و مرطوب احساس می شود.
ارزیابی با حس چشایی:
با چشیدن می توان تازگی خوراك و اجزاء خوراكی تازه دارای یك طعم مطلوب می باشند.در طول مدت ذخیره خوراك دام ، چربی یا روغن ترشیده شده و باعث بوجود آمدن یك طعم سوختگی غیر مطلوب ناشی از وجود اسیدهای چرب آزاد می شود. خوراك های مانده دارای یك بوی كهنگی و مزه كپك زدگی می باشند.
با گاز زدن و چشیدن نواله های روغنی می توان تازگی، ترشیدگی، كپك زدگی، كهنگی و هر گونه تقلب را مشخص نمود. در حال حاضر به صورت تقلبی به بیشتر نواله های روغنی ، سبوس برنج،‌ دانه كرچك، دانه كائوچو ، دانه درخت ابریشم و یا دیگر بذرهای روغنی ارزانتر اضافه می كنند. با مشاهده میكروسكوپی و همچنین جویدن ، چشیدن و بررسی رنگ و بوی خوراك دام می توان بیشتر این تقلب ها را مشخص كرد.
یك نفر می تواند با لیسیدن و چشیدن یك نمونه كوچك از پودر ماهی، میزان نمك آنرا معین كند. مزه نمك آن قابل مقایسه با مزه شوری یك ترشی با حدود 5% نمك و همچنین قابل مقایسه با خوراك های معمولی است كه ممكن است 2 تا 3% نمك داشته باشند.
سبوس برنج یا تراشه برنج كه به صورت تقلبی به آن پوسته شلتوك نكوبیده اضافه شده باشد، بدون مزه بوده و سوزاننده گلو است بطوری كه باعث می شود شخص بلافاصله آنرا از دهان بیرون اندازد.
با گاز گرفتن و جویدن دانه های غلات و نواله های روغنی ، تعیین رطوبت آنها آسان تر خواهد بود. یك خوراك دام خشك، ترد و سخت بوده و هنگام گاز گرفتن شكننده احساس می شود.
اگر به پودر سائیده شده ماهی و خرده برنج، به صورت تقلبی شن و سنگریزه اضافه شده باشد، این خوراك را به دندان ها صدمه زده و جویدن آنها مشكل است و برای شكستن آنها باید فشار زیادی را وارد كنید.
ارزیابی با حس بینایی:
ارزیابی كیفیت خوراك دام با چشم بهترین نوع ارزیابی در بین آزمایش های حسی است و این نوع ارزیابی كاربردهای وسیع تری هم دارد. یك شخص با تجربه می تواند با آزمایش های چشمی در مورد كیفیت خوراك ها ، خصوصاً دانه های غلات ، سبوس ها ، نواله های روغنی و ماهی با دقت نسبتاً خوب قضاوت كند.
بررسی اجزاء خوراك دام از نظر داشتن رنگ های طبیعی ، استحكام و وجود موارد خارجی ، رشد كپك ها ، تجمع مواد خوراكی به صورت قالبی یا توده ای شكل شدن ، وجود شپش و دیگر موارد غیر طبیعی را می توان از طریق حس بینایی انجام داد. تهیه خوراك دام با استفاده از اجزاء خوراكی فاسد یا غذای كپك زده قالب شكل شده ، منجر به كاهش تولید و مرگ و میر بالا خواهد شد.
دانه های كپك زده خصوصاً در قسمت رأس دانه (قسمت زاینده) تغییر رنگ داده و رنگ های سبز ، خاكستری یا سیاه در آنها ایجاد می شود. ذخیره مواد غذایی به صورت نامناسب و یا طولانی مدت و یا انبار كردن در مكان هایی با رطوبت بالا منجر به توده ای و قالبی شكل شدن این مواد غذایی شده و ضمن رشد قارچ ها در آن، ظاهر سوخته مانند پیدا می كند (سوختن خود به خودی.
تقلب به صورت استفاده از سبوس برنج یا انواع نواله های روغنی ارزان تر به جای نواله روغنی بادام زمینی؛ و یا بكاربردن سر میگو ، خرچنگ ، صدف و موارد دیگر به جای ماهی را می توان با بررسی دقیق چشمی (به خوبی بررسی خوراك با میكروسكوپ) تعیین نمود. ماهی سفید به دلیل داشتن مقدار كم روغن و حفظ بهتر كیفیت ، نسبت به ماهی تیره ارج است.
چه زمانی چشم ها كفایت نمی كنند؟
بررسی خوراك دام با میكروسكوپ بهتر از آزمایش چشمی آن است. در این مورد خوراك ها و اجزاء آنها با یك میكروسكوپ صفحه گسترده بررسی می شوند. این كار عمدتاً برای تعیین تقلب ها ، اجسام خارجی و ناخالصی ها در خوراك های آسیا شده و اجزاء خوراك دام بكار می رود. تقلب های مختلف مثل استفاده از پوست شلتوك ، نیام ، سنگ ها ، اجسام خارجی و جایگزینی مواد ارزان تر را می توان به سادگی بوسیله بررسی آنها با میكروسكوپ تشخیص داد. همانطور كه در جدول 1 نشان داده شده بر اساس رنگ خوراك ها می توان این نوع تقلبات را شناسایی كرد.
بررسی رنگ ذرات مواد خوراكی كار برد محدودی دارد ، زیرا فقط یك نظر آزمایشی یا یك احتمال را در مورد یك جزء در یك نمونه ناشناخته ارائه می دهد. با این حال كاربرد آن برای اجزاء خوراكی شناخته شده معقول است.
می توان از تكنیك های میكروسكوپی غذایی برای شناسایی انواع گسترده تقلب ها و استفاده از مواد ارزان تر مثل سنگریزه ، پوست شلتوك ، نیام ، دانه های خرد شده و موارد دیگر استفاده كرد. با این روش می توان وجود پودر مو یا پودر چرم در پودر گوشت و پودر ماهی؛ وجود كنجاله دانه كرچك یا كنجاله دانه درخت پنبه در كنجاله كنجد و كنجاله آفتاب گردان و یا جایگزینی مواد مشابه ارزان تر را تشخیص داد.
ارزیابی با حس بویایی:
می توان ترشیدگی ناشی از ذخیره طولانی مدت و نامناسب تراشه برنج ، ماهی روغنی ، دانه های روغنی ، پودر گوشت ، پودر شفیره كرم ابریشم ، چربی ، روغن و دیگر اجزاء خوراكی غنی از روغن را تشخیص داد. استفاده از چنین اجزاء خوراكی ترشیده در غذای حیوانات منجر به تخریب ویتامین های محلول در چربی می شود. بعلاوه طعم نامناسب چنین اجزاء خوراكی منجر به مصرف كمتر غذا توسط دام و زیان تولید می شود. همچنین بوی كپك زدگی نیز توسط استشمام قابل درك است. گاهی با كسب تجربه بیشتر می توان بوهای نامتعارف ناشی از فساد و ماندگی اجزاء خوراكی را تشخیص داد. ولی به هر حال دامنه اثر این نوع تشخیص چندان عمیق و گسترده نمی باشد.
امید است ارائه این مطالب بتواند شما را در جهت تشخیص بهتر مواد خوراكی و اطمینان از سلامت آنها تا حد زیادی كمك نماید.

طراحی كارخانه جوجه كشی

كارخانه جوجه كشی باید طوری طراحی و ساخته شود كه از استاندارد های بالای بهداشتی برخوردار باشد . به خاطر داشته باشید كه جوجه هایی كه تازه هچ شده اند دقیقا شبیه به نوزادی هستند كه احتیاج به محیطی تمیز و سالم دارند .

در زیر برخی نكات مهم در ارتباط با انتخاب محل احداث كارخانه جوجه كشی آمده است :

ادامه نوشته

مزیت و معایب سیستم گرمایش از کف سالن مرغداری

سیستمهای حرارتی :

یکی از فاکتورهای بسیار مهم پرورش و نگهداری انبوه پرندگان تأمین احتیاجات حرارتی محیط پرورش و نگهداری آنها در شرایط سنی مختلف است.

۲ شرایط کلی مولدهای حرارتی در سالنهای مرغداری و اماکن مرتبط با صنعت مرغداری:

۱) یک منبع حرارتی مناسب و مطمئن باید قادر به تولید گرمای یکنواخت باشد و نیاز به مراقبت زیاد و همچنین سرویسهای روزانه – هفتگی – ماهانه و سالانه نداشته باشد و به سادگی قابل راه اندازی باشد، تکنسین های خاص ملزم به تعمیرات اساسی و جزئی آن را نداشته باشند و از تکنسین های معمولی بتوان جهت سرویس و نگهداری آنها استفاده نمود.

۲) قیمت آنها با توجه به هزینه استهلاک ، هزینه تعمیرات و هزینه های اولیه و ثابت و ثانویه مناسب باشد و سالیان متمادی بتوان از این تجهیزات استفاده نمود.

 

۳) باید قابل انطباق با شرایط سالن بوده و فضای زیادی را اشغال نکند. کارگران به راحتی در سالن کار نمایند و سیستم تهویه سالن مرغداری را دچار مخاطره نکند، حرارت تولید شده را به راحتی از طریق سیستم تهویه سالن هدر ندهد. حرارت تولید شده در پرندگان اغلب از روی میزان اکسیژن مصرفی آنها محاسبه می گردد، اگر پرنده در حال استراحت بوده رشد نکرده و یا اینکه چربی در بدن خود ذخیره ننمایند، درنتیجه یک ارتباط مستقیم بین اکسیژنی که توسط پرنده مصرف شده با مقدار حرارتی که تولید شده وجود دارد. احتیاجات طیور و متابولیزم پرنده ها بسیار بالا است و مقدار هوای مورد نیاز آنها در واحد وزن نسبت به سایر دامها زیادتر است، بطور مثال طیور پنج برابر انسان در وزن مساوی احتیاج به اکسیژن دارند، میزان هوای مورد نیاز برای جوجه ها به ازای هر کیلوگرم وزن زنده بدن حدود ۲ فوت مکعب در دقیقه می باشد، با رشد جوجه ها میزان نیاز آنها به اکسیژن بیشتر است و تهویه اهمیت بیشتری می یابد که مقدار قابل ملاحظه ای از هوای گرم شده در سالن مرغداری توسط هواکشها از سالن خارج می شود.

۳ انواع مولدهای حرارتی در سالنهای مرغداری :

چهارشاخ وفر انواع بخاریها

هیترهای معمولی دمنده های هوای گرم

مادرهای مصنوعی سیستم های تابشی

سیستم گرمایش از کف ( کف خواب ) ( floor heating )

۴ موارد استفاده از مولد های حرارتی :

بر حسب نحوه پرورش و نوع کار در سالنهای پرورش طیور استفاده از مولدهای مختلف و دستگاه های گرم کننده دو گونه است :

دسته اول – مولدهای حرارتی ویژه پرورش روی بستر

دسته دوم _ مولدهای حرارتی ویژه پرورش در قفس

مولدهای حرارتی دسته اول :

شامل انواع فر چهار شاخ ، مادرهای مصنوعی ، انواع دمنده های گرم ، رادیانت هیترها، سیستم گرمایش از کف ( حرارت مرکزی )

مولدهای حرارتی دسته دوم :

این مولدها بیشتر ویژه پرورش طیور در قفس می باشد و عبارتند از:

۱) سیستم دمنده هوای گرم

۲) سیستم حرارت مرکزی.

۱ سیستم دمنده هوای گرم در پرورش در قفس به طور کلی مردود می باشد. زیرا این سالنها به دلیل داشتن طول و عرض بسیار زیاد و ارتفاع بالای سالن مقدار سوخت مصرفی بسیار بالا می باشد.

۲ سیستم آب گرم ( حرارت مرکزی ) که گرمای لازم از طریق هدایت آب گرم در لوله های مخصوص تأمین می شود، این قفسها می توانند چند طبقه باشند و در تمام طبقات آنها سیستم گرمایی یاد شده حرارت لازم را به جوجه ها می رساند. این نوع سیستم در روش پرورش در قفس بیشتر متداول می باشد.مقایسه سیستمهای حرارتی در سالنهای مرغداری :

۱ سیستم فر و شاخ :

این سیستم به دلیل مصرف بالای سوخت و نقص در احتراق و همچنین اشغال فضای زیادی از سالن مرغداری و خطر آتش سوزی به طور کلی مردود می باشد و همچنین فضایی در حدود ۳۰۰ الی ۴۰۰ متر مربع از سطح سالن مرغداری را اشغال می نماید.

۲ سیستم دمنده هوای گرم مرکزی ( هیترهای مرکزی ) :

این سیستم با توجه به مصرف سرانه سوخت بالا و همچنین راندمان حرارتی پایین در مراحل مختلف تولید حرارت مورد تأیید نمی باشد، زیرا در این سیستم فضایی به نام هیترخانه در نظر گرفته می شود که مقداری از حرارت تولید شده در هیتر جهت گرم کردن هوای داخل هیتر صرف می شود. مقداری از حرارت تولید شده توسط دودکش ( اگزوز) موجود در هیتر به خارج از محوطه هیتر خانه و سالن مرغداری انتقال می یابد. این سیستم به دلیل اینکه در یکی از انتهای سالن در محیطی به نام هیترخانه قرار می گیرد، مقداری از حرارت از طریق دریچه انتقال حرارت هیترخانه به لوله اصلی دمنده هوای گرم انتقال پیدا کرده و مقدار زیادی از حرارت در این قسمت یعنی فضای بین هیترخانه و سالن مرغداری از بین می رود. به دلیل وجود کانالی برای انتقال هوای گرم شده در سالن مرغداری مقدار قابل توجهی ازحرارت تولیدی صرف گرم کردن کانال هوای گرم در سالن مرغداری می شود و به دلیل طول زیاد سالن مرغداری در حدود ۱۰۰ متر، هیتر نمی تواند به خوبی درجه حرارت یکنواختی را در سالن ایجاد نماید، که این عمل باعث می شود تا ابتدای سالن مرغداری دارای درجه حرارت بالاتر از حد نیاز طیور باشد و اواسط سالن حرارت تقریبا" مناسب و انتهای سالن هوای سردتر از احتیاج بدن طیور را داشته باشد و به خاطر اینکه در حدود ۲/۱ از سالن مرغداری همیشه درجه حرارت پایین تر از احتیاجات طیور را دارد، همیشه هیتر به صورت یکنواخت کار می کند که خود سوخت بالایی را مصرف می کند.

۳ سیستم دمنده هوای گرم در سالن مرغداری :

در سیستم گرمایش از طریق جابه جایی هوای گرم حرارت بیشتر در زیر سقف متمرکز می گردد و سطوح نزدیکتر به کف و محل پرورش طیور از دمای مناسب برخوردار نخواهد شد و اتلاف حرارت از طریق سقف بسیار زیاد است.اتلاف حرارتی به علت حرکت هوای گرم و خروج آن از جداره ها، درها، پنجره ها و هواکشها در سیستم جابجایی بسیار زیاد است و به علت آنکه در روش پرورش بر روی بستر بین سنین ( ۲ ۰ ) هفتگی سالن مرغداری را به وسیله پرده های پلاستیکی تقسیم بندی می نمایند، هوای گرم از طریق روزنه های موجود در اطراف پرده پلاستیکی به قسمتهای خالی از جوجه سالن مرغداری انتقال می یابد.گرمایش به روش جابجایی بستگی به حرکت هوای گرم دارد، در صنعت مرغداری این گردو غبار ایجاد شده از عمر مفید دستگاه دمنده هوای گرم در سالن مرغداری می کاهد و همچنین باعث ایجاد بسیاری از بیماری های دستگاه تنفسی طیور می گردد. از جمله آنها می توان به بیماری مزمن دستگاه تنفس( CRD ) اشاره نمود.

سیستم گرمایش از کف ( کف خواب ) FLOOR HEATING

حرارت در سیستم گرمایش کفی بیشتر از طریق کف سالن منتقل می شود، لذا امکان جهت دادن به مسیر گرمایش وجود داشته و حرارت بیشتر در فضای کف و سایر مکانهای مورد نیاز متمرکز می گردد که طبق قانون Foavier در زمانی که دمای محیط و دمای بدن پرنده یکسان است جریان حرارت از یک سو به سویی دیگر وجود ندارد.سیستم گرمایش کفی در پرورش این امکان را به مدیریت واحدهای پرورش طیور می دهد که با تقسیم بندی و کنترل منطقه ای و امکان گرمایش در مناطق انتخابی طبق نیاز پرندگان طراحی شود.سیستم گرمایش از کف باعث چرخش هوا نمی شود، در نتیجه آلودگی مواد معلق و غبار موجود در هوا به شدت کاهش یافته و اثرات مثبت در بهداشت واحدهای پرورش طیور را دارد.حرارت تولید شده در کف سالنهای مرغداری مستقیما" به بدن پرندگان و تجهیزات و ادوات سالن حرارت مرغداری واقع شده منتقل می گردد بدون اینکه نیازی به گرم شدن کل محیط پرورش باشد، در نتیجه حرارت تولیدی محیط را سریعتر گرم می کند. کوتاه شدن زمان گرمایش صرفه جویی زیادی در انرژی و وقت در برداشته و نیازی به گرم کردن سالنهای مرغداری قبل از ورود جوجه نمی باشد که این زمان در حدود ۲۴ ساعت تا ۴۸ ساعت از نظر وقت و هزینه در سیستم گرمایش کفی صرفه جویی به عمل می آید.

 

مهندس احمدزاده و مهندس رها خدایاری

جایگاه (آغل) شتر

جایگاه ( آغل ) شتر:
[JUSTIFY] بسیاری از عوامل محیطی وتغذیه ای در پرورش شترها موثرند . مهم ترین اینعوامل عبارتند از : جیره غذایی ، جایگاه مناسب ، بهداشت جایگاه ، مدیریتصحیح ، تهویه ونور كافی وتأمین آب شرب بهداشتی ، كنترل بیماری ها واحیاناًواكسیناسیون در برابر برخی از بیماری های شایع وغیره كه می تواند نتیجهبسیار مطلوبی در افزایش تولیدات دامی وجلوگیری از مرگ ومیر دام داشته باشد. بنابر این توجه كافی به وضعیت جایگاه وآغل شترها وتهیه علوفه وغذایمناسب ورعایت بهداشت امری ضروری در پرورش شتر به شمار می رود .
درحال حاضر معمولاً شتر داشتی به سه صورت چرای آزاد ، نیمه آزاد وبسته پرورشداده می شود در حالت آزاد شترها مشابه دام وحشی در مراتع چرا و جفتگیری وزایش می كند و شترداران هر از چند گاهی به منظور جمع آوری بچه شترها یاداغ كردن و یا سایر عملیات پرورش موقتاً اقدام به جمع آوری آنها می كنند .
در حالت نیمه آزاد گله شتر توسط ساربان چرانیده شده و تحت كنترل می باشد.دراین حالت، با توجه به شرایط مختلف، تقریباً هر 50 شتر توسط یك ساربان باوسیله نقلیه ( موتور سیكلت) و در حدود 20 نفر شتر بدون وسیله نقلیه ادارهمی شود. در چرای آزاد، شتر می تواند به طور متوسط تا حدود 50 ـ 70 كیلومتراز منبع آب دور شده و سپس به طرف آن مراجعت كند در حالی كه در چرای نیمهآزاد این فاصله بیش از 20 ـ 25 كیلومتر نخواهد بود .
در چرای بسته، شتردار شتر ها را در آغل های مناسب قرار داده ودر كنار سایر دام های خودبه عنوان شترهای داشتی ویا پرواری ، پرورش می دهد . در این روش علی رغمتأمین علوفه شتر به صورت دستی ، معمولاً شترها به صحرا نیز فرستاده میشوند تا از میزان هزینه مصرفی كاسته گردد اما به هر حال دراین روش غذایمكمل وبرخی ویتامین ها واملاح معدنی به جیره شترها اضافه می شود ومعمولاًدر این حالت شترها از معدل رشد بالاتری نسبت به دو روش سابق برخوردارندوشتردار به سرعت از بروز بیماری در گله خود مطلع شده ومی تواند اقدام بهدرمان دسته جمعی شترها نموده وكانون های مخفی بیماری در گله خود را از بینببرد . ضمناً شتردار به راحتی از فحل بودن ناقه ها مطلع شده ومی تواند بهسرعت اقدام به تلقیح آنان نماید كه این امر نیز می تواند باعث افزایشمیزان باروری در گله گردد .
در دو روش چرای آزاد ونیمه آزادمعمولا ً جایگاهی برای شتر در نظر گرفته نمی شود اما در روش بسته ، ایندام باید در جایگاه مخصوصی جدای از دام های اهلی دیگر نگهداری شود .

ادامه نوشته

دانستنی هایی در پرورش شتر

مقدمه
مقاله حاضر در حقيقت متن كامل نشريه اي است كه توسط سرپرست آموزش سازمان تغذيه و كشاورزي وابسته به سازمان ملل متحد در افغانستان و اتيوپي تدوين شده است و توسط مركز آموزش دامپزشكي وزارت كشاورزي يمن به زبان عربي ترجمه شده است و از اين زبان به فارسي ترجمه شده است .

ادامه نوشته

تعریف غذای طبیعی و اهمیت آن در پرورش ماهی

به کلیه مواد غذایی تولیدی در استخر اعم از مواد گیاهی یا جانوری که به طور مستقیم یا غیر مستقیم به مصرف ماهیان می رسد، غذای طبیعی می گویند.غذای طبیعی که اصطلاحا به آن غذای زنده نیز گفته می شود،در پرورش ماهی اهمیت بسیار زیادی دارد.
تأمین غذای مناسب و کافی از مهم ترین عوامل مؤثر در پرورش ماهی به شمار می رود.اگر ماهی گرسنه نگه داشته شود و مواد غذایی مورد نیاز آن، به خصوص اسید آمینه، ویتامین ها و مواد معدنی کافی به آن نرسد، باعث ضعیف شدن ماهی و سپس آلوده شدن آن به انواع بیماری ها و سرانجام باعث کاهش رشد مرگ ومیر خواهد شد.
این مسأله به ویژه در مرحله پرورش لارو یا بچه ماهیان نو رس که هنوز سیستم گوارشی آنها تکامل نیافته است، اهمیت زیادی دارد.در این مرحله غذاهای طبیعی از جمله روتیفرها، با به همراه داشتن مواد غذایی ضروری برای ماهی بهترین نوع غذا و غذای دستی به تنهایی جوابگوی نیاز غذایی ماهی نمی باشد.ترکیب جیره غذایی باید دارای پروتئین حیوانی باشد.پروتئین حیوانی اسیدهای آمینه، املاح و ویتامین های مورد نیاز برای رشد ماهی را تأمین می کند، در نتیجه ماهی قادر به رشد سریع طبیعی خواهد بود.این موضوع در رشد و نمو سلولهای تخم نیز تأثیر فراوانی خواهد داشت.برای ماهیان مولد جهت تولید تخم و اسپرم باید شرایط مطلوب محیطی و غذایی فراهم باشد.
مصرف مواد غذایی طبیعی در پرورش ماهیان مولد و تولید مواد تناسلی مهم بوده و ماهیانی که در محیط های طبیعی و با غذای طبیعی رشد یافته اند، به مراتب بهتر از ماهیان پرورشی می باشد.

ادامه نوشته

نقش ملکه در کندوی زنبور عسل

زنبورهای یک کندو شامل یک ملکه، چند صد زنبور نر ون چندین هزار زنبور کارگر می باشد. در تابستان و بهار که زنبورها فعالیت زیادی برای جمع آوری شیره دارند کندو ممکن است ۵-۷ کیلو زنبور داشته باشد و تعداد زنبورهای نر در این موقع زیادتر از هر موقع دیگر در کندو دیده شوند. هر یک از این دو نوع زنبور وظیفه خاصی دارند ولی منظوری که یک کندو تعقیب می نماید عبارت از بقای نسل و یا دفاع و نگهداری کندو می باشد و نظر انفرادی در بین نیست و هیچکدام از آنها در نتیجه سعی انفرادی قادر نیستند که برای مدت طولانی زنده بمانند و بنابراین هدف آنها به طور دسته جمعی انجام می گیرد.

ادامه نوشته

سالن های مرغ تخمگذار

مقدمه :هزینه کمتر تولید بیشتر بحث اصلی اقتصاد است یعنی از نظر اقتصادی کاری بصرفه است که با کمــترین هــــزینه بیشترین تولید را داشته باشد . در مورد دام و طیوراین مسئله مهمتر است چون مسئله بازار، روشهای مختلف نگهداری ، استرسها ، بیماریها ، تغذیه ، مکان نگهداری و... مطرح است . چون مرغ تخمگذار حساس است باید مکان نگــــهداری آن مناسب باشد یعنی از نظر تهویه ، حرارت ، دستـــــرسی به دان وآب ، بهداشت و...کمترین مشکل را داشته باشــــــــــد تا استرسها باعث کاهش تولید نشوند.

سالنها را می توان براساس معیارهای زیـــرطبقه بندی نمود

.

.

.

ادامه نوشته

نحوه و مراحل اخذ مجوزهاي لازم جهت احداث مراكز پرورش دام و طيور

جهت شروع يک پروژه پرورش دام و صنايع وابسته، در مراحل ابتدائی نياز به تهيه مکانی مناسب جهت احداث دامداری و سپس اخذ کليه مجوزهای لازم از سازمانهای ذيربط می باشد که در ذيل به طور مشروح مراحل گوناگون کار بيان گرديده است:

زمين

مشخصات زمين مناسب جهت احداث

زميني كه جهت احداث ساختمانها و تأسيسات، توسط متقاضي و برابر ضوابط نظام دامپروري ارائه مي شود، مي تواند به يكي از شكلهاي زير باشد:

الف: زمينهاي سنددار

ب: زمينهاي قولنامه اي (به شرط احراز مالكيت در مراحل بعدي صدور پروانه )

ج: زمينهاي مشاع

ح: زمينهاي اصلاحات ارضي مفروزالرعيه

و: زمينهاي واگذاري از طريق هيأتهاي هفت نفره يا كميسيون مواد 31 يا 32 قانون واگذاري زمينهاي موات

زمينهاي كشت علوفه

 در خصوص صدور پروانه تأسيس دامداريهايي كه درآنها نشخواركنندگان ( گاو شيري و گوسفند داشتي ) يا اسب، پرورش داده و نگهداري مي شوند، متقاضي جهت تأمين علوفه دامداري خود برابر ضوابط نظام دامپروري، بايد داراي يكي از شرايط زير باشد:

الف: مالك زمين كشت علوفه باشد( زمين زراعي با كشت آبي ) در اين خصوص تا ئيد اداره زراعت شهرستان و در صورت لزوم از مديريت زراعت استان الزاميست .)

ب:  متصرف بلامعارض زمين كشت علوفه بوده و آن را در اختيار داشته باشد.

ج:  مالك زمينهاي واگذاري از طريق هيأتهاي هفت نفره يا كميسيون ماده 31 قانون.(مالكيت و نوع كشت آن را مديريت جهاد كشاورزي شهرستان درقالب فرمهاي مخصوص تائيد نمايد .)

د: متقاضيان پرورش طيور صنعتي و بومي، كه داراي زمين جهت كشت مواد اوليه خوراك طيور باشند، با توجه به ميزان ارائه زمين ، در صدور پروانه تأسيس، الويت نسبي دارند.

ضوابط فني مورد نياز برای زمين

الف- فواصل

حداقل فاصله محدوده تأسيسات دامداريها و كارخانجات با واحدهاي مشابه و غير مشابه و همچنين با شهر، شهرك و روستا(مناطق مسكوني)، جنگل، رودخانه، دريا و ساير عوارض طبيعي، حريم فرودگاه، جاده، راه آهن، خطوط اصلي انتقال نفت و گاز، شبكه هاي فشار قوي برق و واحدهاي صنعتي (عوارض تأسيساتي)، براساس مفاد مندرج در جدول، فواصل تعيين مي شود.

تبصره: در خصوص بعضي از انواع كارخانجات و واحدهاي پرورش بعضي از حيوانات كه در جدول فواصل نامي از آنها برده نشده است، براساس توضيحاتي كه در فصول اختصاصي پرورش هر كدام از آنها ذكر شده اقدام مي شود.

ب-عوارض جغرافيايي و اقليمي

1-  در حد امكان، محل تأسيسات بايد به گونه اي انتخاب شود، كه جهت وزش باد از سوي مناطق مسكوني به طرف دامداري باشد.

2- محل تأسيسات در مورد حيوانات پوستي غير نشخوار كننده، به خصوص جوندگان، بايد طوري احداث شود كه از نظر عبور و مرور، ساير حيوانات و جوندگان وحشي به داخل تأسيسات جلوگيري به عمل آيد.

3-  محل تآسيسات نبايد در مسيلهاي شناخته شده، قرار گيرد.

مجوزها و نحوه دريافت آنها

انواع مجوزها

 مجوزهايي كه به عنوان اجازه اشتغال، براي فعاليتهاي مختلف دامداري يا اداره كارخانجات و كارگاهها صادر مي شود، به شرح ذيل است:

الف- موافقت اصولي

مجوزي است كه، قبل از صدور پروانه تأسيس به متقاضيان فعاليتهاي دامداري، مرغداري، كارخانه... در چهارچوب سياستها و ضوابط نظام دامپروري صادر مي گردد.

مدت اعتبار موافقت اصولي 6 ماه است و در موارد ضروري 6 ماه ديگر تمديد مي گردد.

هنگام صدور موافقت اصولي يا پروانه تأسيس و بهره برداري بايستي هر يك از مجوزها به نام يك نفر يا شركت ثبت شده باشد.

در صورتيكه تعدادي از افراد حقيقي درخواست صدور مجوز بنمايد، بايستي قبلاً با ارائه وكالت بلاعرض به نام يكي از سهامداران، زمينه اجراي مقررات مزبور را فراهم آورند.

همچنين فروش و انتقال موافقت اصولي تحت هر شرايطي ممنوع است.

** موافقط اصولي مجوز رسمي محسوب نشده و فقط محض دريافت استعلام از ادارات مربوطه ميباشد و پس از ارائه و يا تائيد ادارات مربوطه از طريق كمسيون استاني اقدام به صدور مجوز (پروانه تاسيس) مي شود .

ب- پروانه تأسيس

مجوزي را كه هر متقاضي براي احداث ساختمانها و تأسيسات هر نوع واحد دامداري، كارخانه يا كارگاه، كه داراي ضوابط نظام باشد و بايد دريافت نمايد، پروانه تأسيس مي گويند.

مدت اعتبار پروانه تأسيس 2 سال و با نظر كميسيون صدور پروانه استان به مدت يك سال ديگر قابل تمديد است.

چنانچه پس از پايان تمديد اعتبار پروانه تأسيس عمليات احداث واحد به پايان نرسيده باشد، در صورت ارائه مدارك و دلايل مستند و موجه از طرف متقاضي پروانه تأسيس حداكثر براي مدت يك سال ديگر به صورت اضطراري قابل تمديد است.

صدور پروانه تأسيس بايستي به نام يك نفر يا شركت ثبت شده باشد.

در صورتيكه تعدادي از افراد حقيقي درخواست صدور مجوز بنمايد، بايستي قبلاً با ارائه وكالت بلاعرض به نام يكي از سهامداران، زمينه اجراي مقررات مزبور را فراهم آورند.

دارندگان پروانه تأسيس بايد، به محض اتمام ساختمانها و تأسيسات و قبل از بهره برداري، مراتب را به طور ترتيبي به كميسيون صدور پروانه استان اعلام نمايند.

انتقال پروانه تاسيس به غير يا تبديل به شركت مي بايست قبلا مورد تائيد كمسيون صدور پروانه قرار گيرد .

ج- پروانه بهره برداري

مجوزي را كه متقاضيان پس از تأسيس واحد، در موعد مقرر و برابر ضوابط، دريافت مي دارند، پروانه بهره برداري مي نامند.

پس از اعلام خاتمه عمليات از سوي دارنده پروانه تأسيس، كميسيون صدور پروانه استان، موظف است حداكثر ظرف مدت دو هفته زمينه بازديد مشترك كارشناسان دامپروري و دامپزشكي را از تأسيسات مربوط فراهم و در صورتي كه عمليات ساختماني و تأسيساتي مطابق با طرح باشد و مراتب مورد تائيد كارشناسان مربوط قرار گيرد، حداكثر ظرف مدت يك هفته، پروانه بهره برداري صادر كند.

تبصره: در صورت ضرورت نوسازي واحد دامپروري در همان پلاك يا مرمت و بهسازي واحد يا توسعه، موضوع پس از طرح در كميسيون استان و كسب نظر موافق كميسيون، مراتب موافقت جهت انجام اموراداري، به صورت كتبي با تعيين زمان لازم حداكثر 6 ماه براي مرتب و بهسازي و 2 سال براي نوسازي يا توسعه واحد به متقاضي اعلام گردد.

در موقع صدور پروانه بهره برداري، پروانه تأسيس از متقاضي پس گرفته باطل و در پرونده نگهداري مي شود.

در پروانه هاي صادره، نكات ذيل بايد مشخص شود:

1- مشخصات واحد

بايد وقوع، چگونگي بهره برداري،ظرفيت، مساحت زمين و مساحت زيربنا، در كليه پروانه ها قيد شود. در خصوص پروانه هاي دامداري، نژاد و تعداد دام موجود نيز، بر حسب مورد ذكر مي گردد.

تبصره1: شيوه بهره برداري براساس جدولهاي تنظيم شده در دستورالعمل تعيين شماره پروانه منضم به((نظام)) مشخص مي شود.

تبصره2: در مورد واحدهاي موجود، محاسبه ظرفيت، براساس مباني ذكر شده در((نظام)) يا در ذيل نقشه هاي تيپ يا الگويي و بر پايه تأسيسات موجود آن واحد مي باشد.

2-  مدت اعتبار

مدت اعتباربراي اولين صدور پروانه و مجوزهاي بهره برداري 3 سال و پس از سپري شدن مهلت اعتبار، در ذيل همان پروانه به مدت 5 سال ديگر قابل تمديد است.

تبصره1: تمديد واحدهائي كه قبلاً پروانه دريافت داشته اند، بر روي فرمهاي جديد با ذكر شماره و تاريخ پروانه قبلي صورت مي گيرد و در قسمت تمديد نوبت اول و نوبت هاي بعدي، مهر و امضاء خواهد شد.

چنانچه در پايان مهلت اعتبار پروانه، هيچ گونه ساختماني تاسيس نشده يا رفع نواقص و تكميل عمليات صورت نگرفته باشد و دارنده پروانه نتواند عذر موجهي ارائه نمايد، پروانه مربوط پس از طرح در كميسيون، لغو مي شود و مراتب جهت قطع كليه امتيازات به واحد زيربط اعلام مي شود.

متقاضيان بايد در خصوص صدور پروانه به تعهدات زير عمل كنند:

1- احداث هر نوع تأسيسات و ساختمان اضافه بر طرح و نقشه مصوب، بدون جلب موافقت قبلي مرجع صادر كننده پروانه، از سوي متقاضي ممنوع است. همچنين، استفاده از ساختمانها و تأسيسات و تجهيزات به جز در موارد مربوط، توسعه، فروش و انتقال نيز، بدون كسب اجازه ممنوع مي باشد، در اين خصوص، از متقاضيان تعهدنامه اخذ خواهد شد.

2- چنانچه مالك زمين بعد از صدور پروانه با كسب اجازه از كميسيون صدور پروانه،واحد خود را به شركت تبديل كند، اين تغيير نام پروانه،حتي قبل از احداث ساختمان دامداري يا كارخانه(در مدت تأسيس)، به نام شركت، بلامانع است .(پس از ارائه مدارك قانوني مربوط به شركت )

3- به شرط ارائه وكالتنامه رسمي غيرقابل عزل، از سوي ساير شركاء تغيير نام پروانه به نام هريك از شركاء نيز بلامانع خواهد بود.

4- كليه مزاياي ناشي از پروانه هاي صادره به صاحبان آنها تعلق دارد و انتقال آن به غير ممنوع است.

5- دامداران، مجاز به پرورش و نگهداري دام، بيش از ظرفيت قيد شده در پروانه نيستند.

6- دامدارن نبايد با دريافت يك پروانه، نسبت به پرورش انواع دام، اقدام كنند.

و- مجوز بهداشتي

مجوزي است كه سازمان دامپزشكي كشور به منظور رعايت مسائل بهداشتي و قرنطينه اي در بهره برداري از كارخانجات و كارگاههاي موضوع اين نظام كه مجوز تأسيس آن را از وزارت صنايع يا ديگر دستگاهها صادر مي نمايند،صادر مي گردد.

مدارك مورد نياز جهت دريافت مجوز

 اشخاص حقيقي يا حقوقي كه بخواهند نسبت به دريافت پروانه تأسيس و بهره برداري، دامداري يا كارخانه هاي مرتبط اقدام كنند، بايد مدارك ذيل را ارائه نمايند:

الف- مدارك مربوط به زمين تأسيسات

1- در مورد اراضي داراي سند مالكيت: اصل اسناد مالكيت به همراه يك نسخه فتوكپي ازآنها.

2-  در مورد اراضي استيجاري: اجاره نامه رسمي غيرقابل فسخ به مدت حداقل 20 سال، كه بدين منظور تنظيم شده است.

تبصره: در مورد زمينهاي اوقافي مدت و موضوع اجاره براساس نظريه اداره اوقاف محل تعيين مي گردد.

3-  در مورد اراضي فاقد سند مالكيت:  مستند تصرف و احراز مالكيت، كه به تائيد مديريت جهاد شهرستان يا اداره كل منابع طبيعي استان بنا به مورد رسيده باشد و همچنين، امضا وارائه تعهد رسمي و ثبتي مبني بر اينكه پس از صدور پرانه در صورت اثبات صحت عدم مالكيت، پروانه صادره فوراً لغو مي شود و متقاضي حق اعتراضي ندارد و بايد خسارتهاي وارده را نيز، جبران كند.

4- در مورد اراضي مشاع:  گواهي لازم به نام خود، مبني بر تعيين مساحت زمين، از مرجعي كه توسط مديريت جهاد شهرستان معرفي مي شود، همچنين نقشه زمين مورد نظر، جهت ايجاد تأسيسات كه به تائيد و امضاي كليه مالكين زمين و در صورت عدم امكان دسترسي به كليه مالكين، به تصديق عده اي از مالكين آن رسيده باشد.

تبصره1: نظر به اينكه پروانه مورد نظر به نام متقاضي صادر مي شود.بايد افراد نام برده، طي استشهد اراضي مشاع(فرم شماره 5) متعهد شوند كه پس از تقسيم و افراز ملك، زمين ياد شده در تصرف شخصي كه پروانه به نام او صادر خواهد شد، باقي بماند. اين فرم و نقشه مذكور بايد به تصديق شوراي محل وقوع ملك، يا نزديكترين شوراي محل برسد.

تبصره2: در صورتي كه زمين محل احداث تأسيسات، متعلق به چند نفر باشد، به شرطي پروانه به نام يكي از مالكين صادر مي گردد كه وكالتنامه رسمي غيرقابل عزل از ساير مالكين مبني بر اجازه ايجاد تأسيسات و دريافت پروانه به نام خود ارائه نمايد.

5- در مورد زمينهاي اصلاحات ارضي مفروزالرعيه:  گواهي لازم مبني بر مالكيت يا تصرف زمين و بلامعارض بودن آن، و همچنين تائيديه حدود و مشخصات و مساحت زمين از مديريت كشاورزي محل و نيز، نقشه تفكيكي اراضي محل كه زمين مورد نظر جهت احداث تأسيسات در آن مشخص شده باشد.

6-  در مورداراضي واگذاري از سوي سازمانهاي كشاورزي يا سازمان جنگلها و مراتع:  صورت مجلس واگذاري زمين و همچنين، نقشه و كروكي موردنظر جهت احداث تأسيسات.

ب- مدارک مربوط به زمين کشت علوفه

در مورد واحدهائي كه برابر ضوابط نظام دامپروري احتياج به ارائه اراضي كشت نباتات علوفه اي دارند:

1-  گواهي از مديريت كشاورزي محل، مبني بر وجود مقدار كافي آب جهت كشت نباتات علوفه اي يا گواهي امور آب استان، مبني بر بلامانع بودن حفر چاه و تأمين آب مورد نياز كشت نباتات علوفه اي و تائيد مديريت زراعت استان .

تبصره1: در مورد زمينهاي اوقافي مدت اجاره براساس نظريه اداره اوقاف محل تعين مي گردد.

تبصره2: در صورتي كه محل زمين كشت نباتات علوفه اي در مجاورت محل تأسيسات دامداري نباشد، بايد زميني بدين منظور اختصاص داده شود تا از نظر فاصله اشكالي در حمل علوفه از محل كشت به محل دامداري به وجود نيايد. ميزان اين فاصله منوط به نظر كميسيون استاني خواهد بود.

تبصره3: در صورتي كه زمين نباتات علوفه اي در استان ديگري باشد، تائيديه سازمانهاي كشاورزي هر دو استان، الزامي است.

3- در مورد زمينهاي سنددار، فتوكپي نقشه تفكيكي پلاك اصلي كه پلاكهاي فرعي در آن، مشخص و به تائيد مديريت جهاد شهرستان محل رسيده باشد. در مورد اراضي فاقد سند مالكيت، كروكي يا نقشه تقريبي كه محل اراضي مورد نظر بر روي آن مشخص شده باشد و جهتهاي چهارگانه آن با متراژ زمين و ابعاد محدوده، معين شده و به تائيد شوراي محل روستاي وقوع ملك يا نزديكترين شورا و مديريت كشاورزي با حفظ مسئوليت متقاضي رسيده باشد.

طرح توسعه

 در مرحله تأسيس اجازه توسعه داده نمي شود دارندگان پروانه بهره برداري،تنها در صورتي اجازه توسعه دارند، كه علاوه بر رعايت كليه شرايط لازم، توانايي مديريت آنها جهت ظرفيتهاي بالاتر مورد تائيد كميسيون صدور پروانه استان قرار گيرد. بديهي است كه توسعه هر واحد بايد متناسب با سياست ها و راهبردهاي اعلام شده توسط معاونت امور دام وزارت جهاد باشد.

تبصره: بديهي است كه توسعه هر واحد حداكثر تا سقف ظرفيتهاي مجاز با رعايت سياستها و راهبردهاي اعلام شده توسط معاونت امور دام مي باشد.

تبديل يا تغيير کاربری مجوز

تبديل، اعم از اينكه بخواهد در نوع دام، نژاد يا شيوه بهره برداري صورت گيرد، با در نظر گرفتن اولويتهاي منطقه اي، در چهارچوب سياستهاي وزارت جهادكشاورزي ، بلامانع است. در مورد تبديل دامداري از يك نوع به نوع ديگر و نيز تبديل نژاد يا نحوهُ بهره برداري در صورت داشتن كليه شرايط لازم جهت فعاليت جديد، پروانه قبلي باطل و پروانه بهره برداري جديد صادر مي شود.

* در صورتيكه متقاضي بدون اخذ نظر كمسيون صدور پروانه ، خود سرانه نسبت به تغيير كاربري اقدام نمايد ، پروانه بهره برداري ابطال خواهد شد .

پس از تشريح کليات مربوط به نحوه و مراحل اخذ مجوزهای لازم جهت احداث مراکز پرورش دام و طيور و صنايع وابسته، در ادامه اختصاصا به تشريح انواع و چگونگی اخذ مجوزهای مربوطه جهت احداث مراکز پرورش و نگهداری گاوهای شيری و پرواری

 خواهيم پرداخت.

پرورش گاو

پرورش گاو مي تواند به منظور بهره برداري به صورت داشتي، اعم از نژاد شيري و گوشتي، توليد اسپرم، يا با هدف تليسه آميخته و اصيل يا به صورت پرواربندي گوساله صورت گيرد.

در هر حال، نژاد گاو در هر يك از موارد فوق، مي تواند بسته به مورد اصيل، آميخته يا بومي باشد.

الف- ضوابط صدور پروانه تأسيس واحدهاي گاوشيري

 1- ظرفيت: ظرفيت گاوداري شيري جديد التأسيس، نبايد از 20 رأس كمتر باشد و ظرفيتهاي بيشتر به شرح زير تعيين مي شود.

     - واحدهاي كوچك به ظرفيت 20 الي 50 رأس گاو مادر.

     - واحدهاي متوسط به ظرفيت 51 الي 150 رأس گاو مادر.

     - واحدهاي بزرگ به ظرفيت 151 الي 300 رأس گاو مادر.

     - واحدهاي خيلي بزرگ به ظرفيت بيش از 300 رأس گاو مادر (حداكثر 500 رأس)

2- زمين: حداقل زمين مورد نياز جهت تأسيس واحدهاي گاوداري شيري بر حسب ميزاني كه در ذيل نقشه هاي منضم به ((نظام)) قيد شده است، مشخص مي گردد.

زمينهاي زراعي موردنياز (خريد قطعي) جهت كشت نباتات علوفه اي به ميزان ذيل، كه بتواند حداقل يك سوم كل نياز مواد غذايي دام را تأمين كند.بقيه نياز غذايي توسط دامدار و از طريق مواد غذايي متراكم تآمين مي شود.

-          واحد هاي كوچك : يك هكتار زمين زراعي به ازاء هر 5 راس گاو مولد

-          واحد هاي متوسط : يك هكتار زمين زراعي به ازاء هر 4 راس گاو مولد

-          واحد هاي بزرگ : يك هكتار زمين زراعي به ازاء هر 3 راس گاو مولد

3- نقشه و جايگاه: جهت نگهداري و پرورش گاو شيري نقشه هاي تيپ براي ظرفيتهاي10-20-30-50-75-100 رأس براي اقليمهاي سردسير، گرمسير و معتدل به شرح منضم به نظام طراحي، پيش بيني و ترسيم شده است. مباني محاسباتي نقشه هاي تهيه شده بر حسب هر رأس گاو مولد تعيين گرديده و متوسط مساحت زيربناي مفيد موردنياز براي يك رأس گاو مولد(مادر)، 6/15 متر مربع مسقف و 5/19 متر مربع غير مسقف است، كه براساس تركيب گله و نيازهاي جنب، محاسبه مي گردد .

تبصره1: ساختمانهاي جنبي گاوداري تا ظرفيت يكصد رأس گاو مولد مطابق معيارهاي تعيين شده تهيه و طراحي مي شود و از ظرفيت يكصد رأس به بالا، به ازاي هر يكصد رأس ظرفيت گاو اضافي، مساحت زيربناي مفيد جايگاه موردنياز به شرح زير قابل افزايش مي باشد.

- داروخانه و بيمارستان 15 درصد

- گوساله داني و زايشگاه 50 درصد

- دفتر اداري و مديريت و مسكوني 30 درصد

- سالن انتظار، سالن شيردوش، گاوهاي محل 50 درصد

- محل جمع آوری و شير سرد کن به همراه موتورخانه

همچنين ساير ساختمانها بايد طبق زيربناي مفيد تعيين شود و به نسبت ظرفيت واحد گاوداري افزايش يابد.

تبصره2: با توجه به عوامل جوي و شرايط اقليمي موجود در مناطق مختلف كشور، بنا يه تشخيص كميسيون صدور پروانه استان، مي توان به جاي سكوي علوفه( غير مسقف) از انبار يا هانگار علوفه( مسقف) استفاده كرد.

تبصره3: در مناطق خيلي سرد، كه آخور و راهرو تغذيه در زير سقف قرار مي گيرد، مساحت زير بناي غير مفيد نسبت به ميزان تعيين شده تا 20 درصد قابل افزايش است.

4- فواصل: رعايت فواصل در خصوص تأسيسات گاوداري شيري، بر طبق جدول فواصل، منضم به ((نظام)) الزامي است.

ب- ضوابط صدور پروانه تأسيس واحدهاي پرواربندي گوساله

1-  ظرفيت: ظرفيت هر واحد پرواربندي گوساله جديدالتأسيس، نبايد در هر دوره از 50 رأس كمتر و از 1000 رأس بيشتر باشد.

تبصره: شركتهاي تعاوني توليد و كشت و صنعتهاي واجد شرايط مي توانند، متقاضي اخذ پروانه تآسيس پرواربندي گوساله، بيش از هزار رأس در هر دوره باشند.

2- زمين: حداقل زمين مورد نياز جهت تأسيس واحدهاي پرواربندي گوساله بر حسب ميزاني كه در ذيل نقشه هاي منضم به ((نظام)) قيد شده است، مشخص مي شود.

زمينهاي ارائه شده جهت كشت نباتات علوفه اي بايد از انواع زمينهاي آبي باشد و به ميزاني تعيين گردد كه بتواند حداقل يك سوم كل نياز غذايي مورد نياز دام را تأمين كند.

3- نقشه و جايگاه: جهت پرواربندي و پرورش گوساله، نقشه هاي تيپ براي ظرفيتهاي 25-100 و 300 رآس در اقليمهاي سردسير و گرمسير به شرح منضم به كتاب طراحي، پيش بيني شده است.

مباني محاسباتي نقشه هاي تهيه شده بر حسب هر رأس گوساله پروار تعيين مي شود و متوسط مساحت زيربناي مفيد مورد نياز به ازاي هر رأس گوساله پرواري اصل در يك دوره، 85/4 متر مربع مسقف و 15/5 مترمربع غير مسقف و به ازاي هر رآس گوساله دورگ و بومي، 35/4 مترمربع مسقف و 5 مترمربع غير مسقف، پيش بيني ميشود .

تبصره1: در واحدهاي كمتر از يكصد رأس، احداث محل عمليات دامپزشكي ضروري نيست و در ظرفيتهاي بالاي 100 رأس به ازاي هر 100 رأس اضافه(علاوه بر آنچه كه در بالا اضافه گرديد)، 10 مترمربع مسقف و دو برابر آن بهاربند در نظر گرفته مي شود.

تبصره2: جهت بارگيري و تخليه گوساله بايد سكوي موردنياز پيش بيني شود.

تبصره3: با توجه به عوامل جوي و شرايط اقليمي در مناطق مختلف كشور، بنا به تشخيص كميسيون صدور پروانه استان، مي توان به جاي سكوي علوفه( غيرمسقف) از انبار علوفه (مسقف) استفاده كرد.

4- فواصل: رعايت فواصل در خصوص تأسيسات پرواربندي گوساله، بر طبق جدول فواصل منضم به ((نظام)) الزامي است.

تبصره1: تأسيسات موجودي كه جهت صدر پروانه بهره براري واحدهاي فوق الذكر به كار خواهد رفت، بايد به تائيد كميسيون صدور پروانه استان رسيده باشد و مبناي محاسبه ظرفيت چنين واحدهائي براساس آنچه كه در قسمتهاي قبلي ذكر شده است، مي باشد.

تبصره2: گاوداريهاي موجودي كه به علت عدم امكان رعايت فاصله مشمول دريافت پروانه بهره برداري نوسازي يا بهسازي نشوند، مي توانند برابر ضوابط انتقال، پروانه تأسيس دريافت كنند.

تبصره3: تمديد پروانه بهره برداري واحدهاي گاوداري شيري بالاي هزار رأس، كه قبلاً پروانه بهره برداري دريافت كرده اند،بلامانع است.

پرورش طيور :

اولويت استانها

از نظر آب و هوا و جهت تعيين يك اقليم مناسب براي پرورش مرغ بايد گفت كه با توجه به بسته بودن سيستم پرورش و قابل كنترل بودن آن پرورش اين حيوان تقريباً‌ در تمامي نقاط امكان‌پذير می باشد و به بيان ديگر در هر ناحيه‌اي كه امکانات زیربنائی مناسب از قبیل: آب، برق، سیستمهای ارتباطی و ... وجود دارد، پرورش مرغ امكان‌پذير است.

همچنين تاثيرات آب و هوايي و تغييرات دمايي در يك منطقه را مي‌توان با بكارگيري تمهيدات ويژه و امكانات مناسب كنترل نموده و از تاثيرات سوء‌ آنها بر روي نتيجه قابل انتظار جلوگيري كرد.

انتخاب زمين

جهت انتخاب زمين مناسب برای اجرا بايستی مواردی از قبيل: در دسترس بودن امکانات رفاهی مانند جاده های ارتباطی مناسب، نزديکی برق، آب و ... را مد نظر قرار داد و حتی الامکان سعی نمود تا زمين مورد نظر به گونه ای انتخاب گردد که سرمايه گذار جهت آماده سازی آن و تهيه امکانات کمترين هزينه را متحمل گردد.ضمن اينکه مکان مورد نظر بايستی دارای حداقل ضوابط جهاد کشاورزی جهت اجرای پروژه باشد.

نحوه گرفتن مجوزهای قانونی

مراحل گوناگون جهت اخذ مجوز صنعتی پرورش مرغ مادر، تخمگذار و گوشتی کاملاٌ شبيه ديگر رشته ها و به صورت زير است:

1- تهيه طرح توجيهی فنی با رعايت کليه ضوابط فنی و قانونی

2- تهيه نقشه جانمائی ساختمانها و تاسيسات

3-  مراجعه به واحد امور دام شهرستان و ارائه درخواست به همراه مدارک فوق و تشکيل پرونده

4-  ادامه باقی مراحل طبق دستور و نظر واحد امور دام جهاد کشاورزی شهرستان

طراحی ساختمانها

جهت نگهداری و پرورش مرغ عموماٌ سالنهای بسته ای در نظر گرفته می شوند که در طراحی آنها می توان شیوه های گوناگونی را به کار گرفت. هم اکنون یکی از رایج ترین مدلهای طراحی وساخت سالنهای مرغداری، سالنهای بدون پنجره یا اصطلاحا       window less    می باشند که در این نوع ساختمان کمترین میزان پنجره بکار رفته و معمولا هواکشهای بسیار بزرگ به همراه پدهائی که در دیواره های جانبی قرار می گیرند وظیفه تامین هوای مورد نیاز را بعهده دارند.

از لحاظ بهداشتی و کنترلهای دیگر نیز این نوع ساختمانها قابل کنترل تر می باشند. به هر حال صرفنظر از نوع طراحی های انجام گرفته موارد دیگری نیز در نوع ساخت و سازها دخالت دارند که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره داشت:

1- نوع مصالح در دسترس

2- نوع اقلیم و آب و هوای منطقه

3- طول مدت فصل گرما و سرما

4- میزان رطوبت

و مواردی از این قبیل که هرکدام به نوبه خود تاثیر به سزائی را در نوع طراحی و ساخت بناها خواهند داشت.

نکاتی در خصوص پرورش صنعتی بوقلمون

براي پرورش بوقلمون به روش صنعتي نياز است که پاره اي از موارد مد نظر قرار گيرد تا با اعمال آنها نتيجه مطلوبي عايد سرمايه گذاران گردد. در اين مقاله سعي شده تا به پاره اي از اين نکات که جهت شروع پروش مفيد و ضروري هستند اشاره شود.
.....
آشيانه بوقلمون
پرورش گله هاي کوچک بايد در ماه ها ي گرم سال آغاز شود تا نياز به مسائل پر خرج براي گرم کردن به حداقل برسد. آشيانه جوجه ها بايد چنان بنا شود که به سهولت و بدون هيچگونه ناراحتي بتوان آنرا تهويه نمود.
اگر يک ساختمان خوب و کوچک قابل حصول نباشد مي توان در يک سالن بزرگ يک آشيانه کوچک ساخت. کف آشيانه بايد به گونه اي ساخته شود که به سهولت قابل تميز کردن باشد.محل پرورش بوقلمونهاي جوان (poults) بايد به قدر کافي گرم و فاقد رطوبت اضافي باشد. همچنين، يک آشيانه با امکانات تهويه خوب و به خوبي عايق بندي شده در مناطق با شرايط اقليمي سرد از اهميت خاص برخوردار است. پنجره آشيانه جوجه ها بايد چنان باشد که وقتي باز مي شود به طرف پائين سر بخورد و يا چنان از پائين لولا شود که هنگام باز شدن هواي تازه و احتمالا سرد مستقيما روي بدن جوجه ها نوزد بلکه پس از برخورد به سقف وارد آشيانه شود که اين امر بهترين نوع تهويه را ممکن مي سازد. پنجره ها بايد در جلو و عقب آشيانه مستقر شوند. براي هر m2 آشيانه يک دهم m2 پنجره منظور مي شود. بعضي پرورش دهندگان محوطه پرورش را با پرچيني محصور مي کنند و از آشيانه بعنوان سر پناه استفاده مي کنند. همچنين مي توان از سايبان ها نيز استفاده نمود، هنوز هم تعدادي از پرورش دهندگان از سايبان استفاده مي کنند که اغلب به آشيانه يا سرپناه متصل اند. کف سايبان ها از نرده هاي تخته اي يا سيم ساخته مي شود و با فاصله کمي از زمين مستقر مي گردند تا مدفوع زير آن و بر روي زمين بريزد که اين امر تميز کردن آن را آسان مي کند.
البته توجه داشته باشيد که بوقلمونهاي نژاد درشت را در سايبان هائي با کف نرده اي و سيمي نبايد نگهداري کرد زيرا دچار طاول و پينه و همچنين اختلالات کف و ساق پا مي شوند که اين عوارض در بوقلمونهاي نژاد سبک بروز نمي کند.
در واحدهاي بزرگ از روش پنجره بسته (windowless) استفاده مي کنند که اين گونه آشيانه ها بايد کاملا عايق بندي شوند. بايد در هر دقيقه حدود 03/0 متر مکعب هوا با فشار حدود 5/0 سانتي متر بر هر کيلو وزن بوقلمونهاي بالغي که در معرض تهويه هستند وارد شود.

مساحت کف آشيانه
تا هشت هفتگي براي هر ده جوجه بوقلمون يک متر مربع کافي است. از 12-8 هفتگي براي هر ده جوجه بوقلمون دو متر مربع و براي بوقلمونهاي بين 16-12 هفتگي براي هر ده بوقلمون جوان 5/2 متر مربع بايد در نظر گرفته شود.
براي بوقلمونهاي جوان (نر و ماده) در حال رشد به ازا هر بوقلمون 4/0 متر مربع فضا در نظر مي گيرند. البته اگر تمام گله بوقلمون نر باشد براي هر بوقلمون 5/0 متر مربع و چنانچه ماده باشد به ازا هر بوقلمون 3/0 متر مربع فضا لازم است. براي بوقلمون هاي سبک و آنها که در سيستم بسته پرورش داده مي شوند مساحت آشيانه بايد کمتر از ارقام فوق باشد.

دستگاه مادر مصنوعي
چند نوع دستگاه مادر مصنوعي وجود دارد. مادرهاي گازي و الکتريکي که بهترين نوع جهت پرورش در گله هاي کوچک هستند. دستگاه هاي مادري که براي 250 جوجه مرغ کافي است براي 125 جوجه بوقلمون کفايت مي کند.
بايد 24 ساعت قبل از ورود جوجه ها دستگاه هاي مادر را به کار انداخت تا آشيانه گرماي لازم را کسب کند. اگر از دستگاه هاي مادر گرد استفاده شود درجه حرارت براي طيور سفيد 40 درجه سانتي گراد و براي طيور زرد و قهوه اي 35 درجه سانتي گراد در نظر گرفته مي شود. اين درجه حرارت از داخل در فاصله 18 سانتي متر لبه خارجي دستگاه مادر و در 5 سانتي متري بستر يا در حد ارتفاع پشت جوجه بوقلمون در نظر گرفته شود. بايد هر هفته حدود 3-2 درجه حرارت را پائين آورد تا به ميزان مناسب 20 درجه سانتي گراد برسد. اگر منطقه پرورش جوجه گرم باشد مي توان در طول روز دستگاه ها را خاموش کرد. پس از هفته ششم هيچ گونه منبع حرارتي نه براي شب و به براي روز لازم نيست.
دستگاه هاي گرما ساز بايد به فاصه 45 سانتي متري از سطح بستر آويزان گردند. حرارت دستگاه هاي مادر در ابتدا حدود 35 درجه سانتي گراد است که در ادامه دوره پرورش و به تدريج هفته اي 5/3- 3 کاهش پيدا مي کند که اين امر تا 6 هفتگي ادامه دارد. در حين پائين آوردن درجه حرارت بايد رفتار جوجه را مدنظر قرار داد. درجه حرارت خارج از منبع حرارتي، يعني محيط اطراف و بيرون از دستگاه مادر بايد حدود 21 درجه سانتي گراد باشد تا جوجه ها احساس راحتي کنند. تهويه بايد به نحو احسن انجام گيرد. ميزان رطوبت براي جوجه هاي بوقلمون در داخل سالن 65% است. دستگاه هاي مادر بايد داراي حفاظ باشند تا جوجه ها از اطراف منبع حرارتي دور نشوند. حفاظي به ارتفاع 45 سانتي متر براي هر دستگاه توصيه مي شود. در شرايط آب و هوائي گرم حفاظي به اندازه 30 سانتي متر کافي خواهد بود. حفاظ مادر بايد در فاصله 65-60 سانتي متري لبه دستگاه مادر مستقر شود و به تدريج اين فاصله به 120 90 سانتي متر برسد و پس از گذشت 10-7 روز مي توان حفاظ را برداشت. اگر جوجه ها درفصل سرما ريخته شوند و آشيانه بقدر قابل ملاحظه اي وسيع باشد مي توان بوسيله پاراوان قسمتي از آشيانه را جدا کرد و به تدريج که جوجه ها بزرگ مي شوند فاصله پاراوان را بيشتر کرد.

وسائل دانخوري
در اولين روزها مي توان غذاي جوجه ها را در ظرف هاي ساده قرار داد ولي چون اشکالاتي در درک دارند و حيوانات کودني به حساب مي آيند بهتر است در کنار هر آبخوري و يا دانخوري، وسيله و مواد بي ضرر و براق قرار داد تا توجه جوجه ها را به خود جلب کند. ريختن مقدار جزئي آرد يا ريزه هاي سنگ خارا روي دان روزي دوبار براي سه روز اول زندگي، بوقلمون ها را تشويق به خوردن مي نمايد. نبايد دانخوري ها را مملو از دان کرد زيرا دان روي بستر مي ريزد و جوجه به هواي دان روي بستر خود آنرا مي خورند مگر اينکه روي بستر را با کاغذ بپوشانند. براي جوجه هاي هفت روزه تا سه هفتگي دانخوري کوچک به اندازه حدود 7-5 سانتي متر براي هر جوجه مناسب است. از سن 3 هفتگي به بالا تا سن عرضه به بازار از دانخوري هاي با سايز بزرگ استفاده مي شود به طوريکه عمق دانخوري 10 سانتي متر و طول دانخوري 8-7 سانتي متر براي هر قطعه بوقلمون مناسب است. اگر دانخوري عريض باشد و بتوان از دو طرف آن استفاده کرد بدين ترتيب يک متر از اين دانخوري را دو متر محسوب مي کنيم.

نور رساني
در دو هفته اول زندگي نور بايد به قدر کافي در اختيار جوجه ها باشد تا بتوانند آب و غذا را ببينند. لامپهاي 200 واتي با فواصلي در حدود 3 متر مستقر شوند. يک چراغ 15-7/5 واتي بايد در داخل و زير هر دستگاه مادر قرار داده شود. پس از دو هفته اول مي توان نور را کاهش داده تا در اين سن از بروز استرس، روي هم ريختن جوجه ها و اضطراب جلوگيري شود.

تغذيه
براي پرورش بوقلمون دو برنامه غذائي اساسي بايد در نظر گرفته شود. يکي غذاي تمام نرم يا آردي و ديگري دانه اي يا پلت. نيازهاي تغذيه اي بوقلمون بر اساس سن متغير است. همچنانکه بر سن بوقلمون افزوده مي شود، نيازهاي پروتئين ، ويتامين و مواد معدني اين پرنده کاهش مي يابد و بر نياز آن به انرژي افزوده مي شود.
مواد غير قابل حل مانند سنگ ريزه (گرانيت) بايد در سنين 10-8 هفتگي به غذاي بوقلمون اضافه شود. دان بوقلمون بايد حتما حاوي يک ماده مقابله کننده با کوکسيدوز باشد و همچنين وجود يک ماده پيشگيري کننده بيماري سياه سر (black head) نيز در غذاي بوقلمون ضروري است. بايد هميشه غذا و آب در اختيار پرنده باشد. غذاي غير نرم يعني با ذرات درشت (pellet) را مي توا ن از هفته چهارم زندگي براي جوجه هاي بوقلمون در نظر گرفت.
مي توان براي تغذيه بوقلمون از يونجه تازه و ترد، شبدر خوب، علوفه سبز تازه يا جوانه سبز غلات که به خوبي خرد شده و فاقد رشته هاي بلند باشد، استفاده کرد. همه اينگونه مواد را ميتوان روزي يک يا دوبار به بوقلمون هاي جوان داد. هرگز نبايد علوفه پژمرده يا خشکيده و ساير مواد غذائي مشابه را در اختيار پرنده گذاشت. در فرمول غذائي بوقلمون ميتوان از کنجاله سويا، ذرت آسياب شده و مشابه آنها استفاده و دان تهيه کرد. غذاي بوقلمون هاي در حال رشد را از سن هشت هفتگي تا عرضه به بازار بايد در اختيار بوقلمون هاي جوان قرار داد. پروتئين موجود در آرد سوياي پوست کنده براي بوقلمون هاي بالغ بسيار قابل هضم ولي مواد هيدروکربنه موجود در آن زياد قابل جذب نيست.

ميزان غذاي بوقلمون
جوجه هاي بوقلمون تا 24 ساعت و يا حتي بيشتر احتياج به خوردن و آشاميدن ندارند زيرا از زرده ذخيره بدن استفاده مي کنند ولي بعد از اين مدت بايد غذا و آب کافي در اختيار آنها قرار داد. مقدار غذائي که توسط جوجه بوقلمون هاي در حال رشد خورد ه مي شود در اولين ماه زندگي 460-450 گرم است. اصولا بوقلمون حيواني است که مخصوص گوشت پرورش داده مي شود لذا از اينرو بيشتر انتخاب در بوقلمون از نظر تبديل غذائي صورت مي گيرد. بدين ترتيب که هر چه بوقلمون در ازا غذاي کمتر گوشت بيشتري توليد کند بهتر است. بوقلمون از نظر ضريب تبديل پرنده خوبي به شمار مي رود. زيرا به طور متوسط ميزان ضريب تبديل غذائي در آن در اوائل زندگي حدود 1 به 3 است. در برخي مزارع از غذاي تمام آردي و در برخي ديگر از غذاي آردي - دانه اي استفاده مي شود اما در گروهي از مزارع نيز تا 8 هفتگي غذاي تمام آردي و از 8 هفتگي به بعد غذاي دانه اي - آردي در اختيار پرنده قرار مي دهند. اگر بوقلمون به طريقه محدود نگهداري شود، اضافه نمودن علف سبز به جيره غذائي جوجه ها سبب بهتر شدن رشد مي شود. 4 هفته پيش از رسيدن بوقلمونها به بازار بايد مواد بودار مانند روغن ماهي يا پودر ماهي را حذف کرد تا گوشت بوي نا مطبوع نگيرد. غذاي بوقلمونهاي تخمگذار شبيه مرغهاي تخمگذار است ولي بايد توجه داشت که بوقلمونهاي تخمي را نبايد بيش از حد غذا داد زيرا سبب چربي گرفتن آنها مي گردد و توليد تخم را پائين مي آورد. جوجه ها را پس از خارج شدن از تخم به مدت 24 ساعت بايد در استراحت غذائي قرار داد و سپس به تغذيه آنها در 20-15 روز اول توجه کرد.
براي فربه ساختن بوقلمون بايد همه روزه خوراک دانه به آنها داد و هرچه هنگام بردن به بازار و کشتن بوقلمون نزديکتر شود بايد بر خوراک دانه آنها افزود. ترکيبات کلي جيره را ذرت، گندم، جو و يولاف تشکيل مي دهد. ذرت را نبايد تنها به بوقلمونهاي پرورشي داد زيرا پرنده را بيش از حد فربه مي کند. مي توان در زمستان از برگ چغندر و يولاف نيز در ترکيبات جيره استفاده کرد. در اختيار گزاردن ذغال چوب، شن و آهک هم مناسب است.همچنين در موقع جفتگيري بايد خوراک قويتري هم مانند آرد ماهي، پودر خون و ... در اختيار پرنده قرار داد.
هميشه در هنگام تغذيه نکات زير را مد نظر قرار دهيد:
1- از دادن خوراک بسيار و خوراک نامرغوب و کپک زده دوري کنيد.
2-علوفه سبز خرد کرده و چراگاه بايد در دسترس جوجه بوقلمون قرار گيرد.
3- گاهگاهي در آب آشاميدني پرنده از يک قاشق چايخوري سولفات مس دو سود در يک ليتر آب استفاده کنيد.
4- آشيانه و خوراک و در صورت وجود چراگاه بايد کاملا پاکيزه باشند.

نوک چيني نوک بوقلمونهاي جوان بين 5-2 هفتگي چيده مي شود. چنانچه ديرتر از اين سنين اقدام به نوک چيني نمائيم، گرفتن و مهار حيوان به دليل سنگيني جثه دشوار خواهد بود و ممکن است بوقلمون دچار پر ريزي گردد. پيش از اينکه بوقلمونها دچار کاني باليسم و پر کني شوند بهتر است عمل نوک چيني انجام گيرد. نوک چيني نبايد در يک روزگي و در جوجه کشي انجام شود. زيرا ممکن است اين عمل باعث بروز استرس و بي ميلي جوجه ها به غذا و آب و در نتيجه نزاري و بي آب شدن بدن حيوان (دهيدراسيون) گردد.
بايد دقت شود سوراخهاي بيني چيده نشود. همچنين دقت کنيد که پس از اين عمل غذا در دانخوري در سطحي باشد که جوجه هاي نوک چيده شده به راحتي بتوانند آنرا بخورند.

قطع تاج و ريش
تاج و ريش از اعضائي هستند که اغلب در نزاع هاي بين پرندگان به خصوص بوقلمون ها از هر عضو ديگري آسيب پذيرتر مي باشد. تاج و ريش را ميتوان در جوجه بوقلمونهاي يک روزه به سادگي با قرار دادن بين انگشت سبابه و شست با ناخن شست قطع نمود. حتي تا سن سه هفتگي نيز مي توان آنرا با ناخن گير و قيچي به راحتي قطع نمود.

قطع ناخن قطع ناخن معمولا براي جلوگيري از ايجاد خراش روي پوست بدن و پهلوي بوقلمون انجام ميشود. اين عمل بيشتر در محيط هائي که تعداد در سطح بوقلمون زياد و بيش از حد متراکم است انجام مي شود ولي حتي در پرورش در چراگاه نيز بسيار مفيد است. براي اين منظور بايستي ناخن ها به کلي قطع شوند. قطع ناخن بايد در روز اول زندگي در موسسه جوجه کشي انجام گيرد.

قطع پر
چنانچه بوقلمون در چراگاه پرورش داده شود با قطع پرهاي پرها به سهولت مي توان جلوي پرواز اين پرنده را گرفت. قطع پر از قسمت انتهائي يک بال با يک نوک چين از اقداماتي است که جلوي پرواز را در چراگاه خواهد گرفت. قطع پر با نوک چين برقي در يک روزگي تا ده روزگي مي تواند انجام گيرد. عمل قطع پر در حال حاضر کم تر از سابق انجام مي شود زيرا در بوقلمونهاي گوشتي موجب بدشکلي لاشه مي گردد.

محاسبات تهویه در مرغداری

تعداد هواكش لازم برای تهويه حداقلي:

مثلاً سالني با ابعاد120×12×4  = ^m35760 داريم و مي خواهيم ببينيم چند تهويه 90 سانتي لازم داريم . هر هواكش 90 سانتي در دقيقه 345 متر مكعب هوا را جابجا مي كند و ظرفيت سالن ما ^m3 5760 است كه بايد در 8 دقيقه جابجا شود پس در يك دقيقه بايد ^m3 720= 8 ÷5760 تخليه شود و براي تخليه 720 متر مكعب هوا در يك دقيقه به 2 هواكش 90 سانتي نياز داريم:  08/2=345  : 720 البته با افزايش سن محاسبات تغيير مي كند و هواي سالن بايد در5 دقيقه خالي شود پس براي همين سالن به 4 هواكش 90 سانتي احتياج داريم زيرا براي تخليه 5760 متر مكعب هوا در 5 دقيقه ، در هر دقيقه 1152 متر مكعب هوا تخليه شود كه معدل 4 هواكش 90 سانتي مي شود:

^m3 3/3= 345 ÷1152 دليل اين تغيير محاسبات، افزايش ميزان co₂ متناسب با افزايش سن است كه نبايد از ^ppm 3000  بيشتر باشد. در واقع عدم تجاوز از این میزان دی اکسید کربن گاهي با تخليه هواي سالن در 8 دقيقه حاصل مي شود گاهي در 15 دقيقه و غيره. اساس تهويه حداقلي بر حفظ كيفيت هوا يعني نسبت اكسيژن و دي اكسيد كربن آن است. نكته دوم اين كه تهويه حداقلي در مرحله اول به تايمر وصل است و با آن تنظيم مي شود و در مرحله دوم با ترموستات كار مي كند نه با تايمر. نكته سوم اين كه در تهويه فشار منفي خيلي مهم است كه باعث شود هواي بيرون با فشار کافی به تاج سالن برسد و در برخورد با هواي طرف مقابل ، به كف سالن ريز ش كند . بهترين هواكش ها براي تهويه حداقي 90 سانتي است.

ادامه نوشته

امتیاز وضعیت بدنی در گاو + پاورپوینت

امتیاز وضعیت بدنی در گاو

مقدمه:

در هر گاوداری گاوهایی وجود دارد که برای دوره ی شیردهی خود خیلی چاق یا خیلی لاغر هستند که بایستی این گاوها شناسایی شوند که عدم شناسایی آنها باعث از دست دادن تولید و کاهش راندمان تولید مثل هزینه زیادی در بر دارد. با توجه به اینکه گاو دوره ای که قادر به مصرف کافی خوراک نیست برای رفع نیازهای حیاتی و تولیدی خود چربی ذخیره ای را به مصرف می کند، اگر ما بتوانیم از طریق مشاهده و لمس در کمترین زمان میزان چربی ذخیره را در بدن حیوان برآورد کنیم می توانیم مدیریت مناسبی در این خصوص داشته باشیم، در این راستا از امتیاز شرایط بدنی بعنوان ابزار مدیریتی استفاده می شود.

BCS:

Body Condition Score  یا امتیاز شرایط بدنی یک شاخص مهم در ارتباط با میزان ذخایرچربی زیر پوست است و میزان چربی زیر پوست گاو بیانگر ذخیره انرژی حیوان می باشد. که ا ستفاده از آن  برای افزایش سطح تولید شیر در هر دوره شیردهی بسیار اهمیت دارد.

هدف از تعیین وضعیت بدنی بهبود سلامت گله ، تولید شیر ، بهبود فرایند تولید مثل و سوددهی است.

 تأثير وضعيت بدني بر بروز بیماری ها:

گاوهای لاغرمستعد ابتلا به مشکلات بهداشتی هستند و گاوها با امتیاز بدنی بیش از حد مطلوب مستعد ابتلا به سندرم کبد چرب و سخت زایی هستند که تلفات بیشتری دارد. تلیسه های که در آنها امتیاز شرایط بدنی بیش از حد مطلوب باشد (تلیسه های چاق ) در زمان جفتگیری و تلقیح دچار مشکل شده و نیز در حین زایمان با عارضه سخت زایی مواجه شده و توسعه در رشد پستان در آنها به تاخیر افتاده و طول عمر اقتصادی کمتری دارند.  

امتیاز شرایط بدنی با مرحله شیردهی تغییر می کند:

گاوهای تازه زا در اوج تولید شیر در توازن منفی انرژی قرار داشته و بنابراین امتیاز بدنی آنها کاهش می یابد از این رو از ذخایر بدنی برای تولید شیر استفاده می کنند، به طوری که به ازای کاهش یک کیلو گرم از وزن بدن انرژی لازم برای تولید هفت کیلو گرم شیر را تامین می کنند.

گاوهایی که در اواخر شیردهی هستند در بالانس مثبت انرژی اند و ذخیره تازه ای نسبت به ذخایر از دست رفته در اوایل شیردهی بدست می آورند یعنی کاهش وزن اولیه را جبران می کند، پس شرایط بدنی برای تمام مراحل شیردهی متغییر است . بعبارت دیگر BCS ایده آل بستگی به مرحله شیردهی دارد.

 تغذیه  برای نمره بدنی مناسب:

نمره بدنی معیار مهمی برای کنترل تغذیه گاو شیری است . ناتوانی در رسیدن به شرایط بدنی بهتر یا تغییرات سریع وضعیت بدنی در طی ابتدای دوره ی شیرواری می تواند نشان دهنده ی مشکلات در سیستم تغذیه گله باشد. تغذیه مناسب وبه موقع مانع از بالا و پایین آمدن بیش از حد نمره وضعیت بدنی شود.

قسمت های مشاهده شده در نمره دهی:

برای نمره دهی باید به استخوان های پشت (Backbone ) ،کمر،راسته (Loin) و کفل (Rump) نگاه و لمس کرد. آنجائی که استخوان سوزنی (Pin) سر استخوان ران(مفصل خرگوشی ) (Hooks) ،نوک تیغه استخوانی مهره های پشت(Spine) و کمر وانتهای دنده های کوتاه(کاذب) (Short ribs) دارای بافت های ماهیچه ای پوشاننده نمی باشند،هر گونه پوششی که مشاهده و یا لمس شود چیزی جز پوست وچربی ذخیره شده نیست.

قسمت های مشاهده شده در BCS

 

زمان تعیین شرایط بدنی:

عمل نمره دهی باید به طور مرتب و منظم انجام می گیرد تا میزان تغییرات در چربی ذخیره شده در هر مرحله مشخص شود.

امتیاز دهی در گاو شیرده حداقل در سه نوبت در دوره ی شیردهی باید صورت گیرد که عبارتند از1- در طول ماه اول بعد از زایمان  2- در اواسط دوره شیردهی 3- انتهای دوره شیردهی

گاوها ممکن است در زمان زایمان نیز ارزیابی شوند . تلیسه هم باید حداقل در سه نوبت قبل از اولین زایمان امتیاز دهی شوند اولی در سن شش ماهگی ، دومی نزدیک سن جفتگیری ، سومی در سه ماه قبل از زایمان.

جدول امتیاز شرایط بدنی مطلوب و قابل قبول در گاو شیری در مراحل مختلف

زمان امتیاز دهی	امتیاز مطلوب	امتیاز قابل قبول
زمان زایمان	5/ 3	4-3
در مرحله اوج تولید	2	2-5/ 1
اواسط دوره شیردهی	5/ 2	5/ 2-2
زمان اقدام به خشکی	5/ 3	5/ 3-3
تلیسه در سن 6 ماهگی	5/ 2	3-2
تلیسه در زمان جفت گیری	5/ 2	3-2
تلیسه در زمان زایمان	5/ 3	3-4

سیستم تعیین نمره بدنی:

محققان ویرجینیا نوعی روش امتیازدهی از 1 تا 5 را ارائه داده‌اند که در آن ضخامت چربی روی دنده‌ها، استخوان خاصره، استخوان نشیمنگاهی و دنبالچه ارزیابی می‌گردد. این محققان گزارش کرده‌اند که بین وضعیت بدنی گاوهای شیری و تولید شیر برای هر واحد وزن متابولیک بدن، همبستگی منفی وجود دارد. گاوهای شیری با بازدهی بالا مواد مغذی را در شیر ذخیره می‌کنند، نه در وزن بدن.

در ارزیابی به گاوهای خیلی لاغر score1 وبه گاوهای خیلی چاق score5 تعلق می‌گیرد.

روش کار:

ارزیابی شرایط بدنی از طریق لمس بسیار آسان است. ابتدا نوک انگشتها را روی استخوان پشت ،استخوان سوزنی و استخوان های مفصل رانی-لگنی (Hipbone ) فشار دهید. در جلوی سر استخوان ران ،محلی که دنده ها ی کوتاه از ستون فقرات جدا شده در حالیکه چهار انگشت خود را روی راسته قرار داده اید انگشت شست را زیر سردنده های کوتاه قرار دهید.

با فشار دادن این نقطه می توان به میزان چربی ذخیره شده پی برد.و به خطوط منتهی به مفصل خرگوشی و مفصل خاصره و دو استخوان سوزنی را به دقت نگاه کرد.

 

 

• اگر زاویه بین مفصل خرگوشی واستخوان سوزنی زاویه دار با زاویه باز باشد BCS کوچکتر یا مساوی 3 می باشد
• اما اگر خط به صورت منحنی یا U باز باشد BCS بزرگتر 3می باشد
• اگر مفصل خرگوشی گرد باشد امتیاز بدنی مساوی 3 خواهد بود
• اگر مفصل خرگوشی زاویه دار باشدامتیاز کمتر از 75/ 2 می باشد
• اگر روی استخوان سوزنی را چربی گرفته باشد امتیاز مساوی75/ 2 خواهد بود
• اما اگر روی استخوان سوزنی را چربی نگیرد امتیاز کمتر از 5/ 2خواهد بود
• به دندانه های نوک دنده های کوتاه در جایی که پوشش چربی تمام می شود نگاه می کنیم اگر دندانه ها در نیمه راه بین سر آزاد آنها و نوک تیغه مهره های کمر دیده می شوند امتیاز برابر 25/ 2 است.
• اگر لیگامنت ساکرال و لیگامنت انتهای دم هر دو قابل رویت باشند امتیاز برابر 25/ 3است.
• اما اگر لیگامنت ساکرال قابل مشاهده و لیگامنت انتهای دم مشخص نباشد امتیاز برابر 5/ 3 خواهد بود.
• اگر لیگامنت ساکرال به سختی قابل مشاهده ولی لیگامنت انتهای دم قابل مشاهده نباشد امتیاز مساوی 75/ 3 می باشد.
• اگرهردو لیگامنت قابل مشاهده نباشد امتیاز بدنی مساوی یا بزرگتر از 4 می باشد.
• اگر بالای لگن پر باشد و نوک دنده های کوتاه قابل مشاهده نباشد امتیاز بدنی مساوی 25/ 4 می باشد .
• اگر بالای لگن کاملا پر بوده واستخوان سوزنی را چربی گرفته باشد امتیاز بدنی برابر 5/ 4 می باشد
• اگر بالای لگن پر از چربی و استخوان سوزنی و مفصل خرگوشی قابل مشاهده نباشد امتیاز بدنی مساوی 75/ 4 می باشد.

امتیاز بدنی 1: در این شرایط گاوها خیلی لاغراند. تک تک مهره‌ها در طول خط پشتی بدن جدا هستند. استخوانهای لگن Hip و Pin حالت تیز دارند و فرورفتگی شدیدی بین Pin و  Hook  مشاهده می‌شود. درناحیه کمر جمع شدگی و فشردگی دیده می شود . 

امتیاز بدنی 2: گاو لاغر است. دنده‌ها کوتاه دیده می‌شوند. گودی کمر کمتر بوده استخوانهای لگن  Hip و Pin برجسته بوده منطقه اطراف مقعد کمی فرورفته و فرج کمی برجسته است. فرورفتگی اطراف دم و استخوان Pin بیشتر U شکل است

امتیاز بدنی 3: گاو وضعیت بدنی متوسطی داشته و دنده‌ها کوتاه به نظر می‌آید.با افزایش فشار اندک می توان دنده های کوتاه را لمس کرد. بدون هیچ گودی، تک تک مهره‌ها قابل رویت نبوده ،استخوان پشت و استخوانهای Hip و Pin صاف و گرد  شده است ناحیه مقعد پر به نظر می رسد.

 امتیاز بدنی 4: گاو شرایط چاقی داشته و دنده‌ها کوتاه گرد شده‌اند و هیچ اثر گودشدگی در لگن دیده نمی‌شود، ناحیه مهره‌ها صاف و گرد شده‌اند و برآمدگی در ناحیه کمر و کپل دیده می‌شود استخوانهای Hip و Pin سطحی صاف دارند که دلیل بر وجود چربی ذخیره‌ای است

امتیاز بدنی 5: گاو خیلی چاق است. استخوان پشتی با یک لایه ضخیمی از چربی پوشیده شده است، دنده‌های کوتاه پیدا نبوده و استخوانهای Hip و  Pin دیده نمی‌شوند.

 نتیجه:

امتیاز شرایط بدنی خوب و تغذیه مناسب باعث بالا رفتن ضریب کارایی گله شده و می‌تواند سوددهی را بهبود بخشد. ارزش غذا تقریبا 60% هزینه یک فارم را در بر می‌گیرد. تولید کننده می‌تواند با استفاده از BCS گاوهای با ضریب تولید بالاتر و هزینه کمتر نگهداری نماید و با تقسیم‌بندی گاوها به گروه‌های لاغر، متوسط و چاق بهتر بر آنها مدیریت کرده و گاوهای لاغر با تغذیه مناسب و گاوهای چاق با محدودیت مصرف خوراک به شرایط مناسب بازگرددند و گله یک دست با ضریب تبدیل مناسب در اختیار داشته باشند.

 همچنین این مطلب دارای پاورپوینت نیز می باشد که می توانید دانلود کنید

نکاتی مهم در زمستان گذرانی برای کندوهای زنبوران عسل

نکاتی مهم در زمستان گذرانی برای کندوهای زنبوران عسل

 

مقدمه :

 نظر به اینکه بروز بیماری ها خود به خود نبوده و برای وقوع آن بایستی شرایط لازم فراهم شود و استرسها (گرما و سرما)می تواند سرآغاز آن باشد به منظور پیشگیری از بروز مشکلات بیماری ها و حفظ سرمایه و کسب درآمد نگهداری کلنی ها در شرایط مطلوب از اصول مهم بوده که نیاز به مقدمات دارد و زمستان گذرانی مهم ترین آن است .

ادامه نوشته